Alergia pokarmowa u psa
Do napisania tego artykułu podchodzę z bagażem doświadczeń: godzinami konsultacji z lekarzami weterynarii, zleconymi badaniami oraz praktyką w karmieniu własnego psa – alergika. Niestety mój pies to trudny przypadek – ponieważ uczulają go niemal wszystkie „zbrylacze”, stosowane w komercyjnych karmach suchych. Jednocześnie jest to średniej wielkości pies, którego karmienie tylko i wyłącznie wysokiej jakości mokrą karmą gotową byłoby bardzo drogie – biorąc pod uwagę inne koszty leczenia przewlekłych chorób, jakie obciążają mój budżet każdego miesiąca. Mam nadzieję, że przypadek Twojego psa nie będzie tak ciężki i znajdziesz kilka rodzajów diety, które ubogacą menu Twojego psa.
W tym artykule, na podstawie literatury przedmiotu, opisałem m.in.:
- czym jest alergia pokarmowa i czym się różni od nietolerancji pokarmowej
- jakie składniki diety mają wysoki potencjał do wywoływania alergii pokarmowych
- jakie objawy towarzyszą alergii pokarmowej
- jak leczyć psa z alergią pokarmową
W artykule przeczytasz
Czym jest alergia pokarmowa?
Alergia pokarmowa to zespół niepożądanych reakcji na pokarm, związanych z nieprawidłową odpowiedzią układu odpornościowego na zjedzony przez psa składnik diety. Tymi alergenami pokarmowymi są białka oraz glikoproteiny o dużej masie cząsteczkowej: 40-70 kD. Są one na tyle duże, że układ odpornościowy jest je w stanie rozpoznać jako substancje uczulające.
Gdy alergen dostaje się do organizmu w wyniku odpowiedzi immunologicznej wytwarzane są przeciwciała, które mają zwalczyć alergen. To z kolei prowadzi do zespołu niepożądanych reakcji.
W literaturze specjalistycznej podaje się, że alergia pokarmowa jest odpowiedzialna za 10-20% wszystkich schorzeń alergicznych, które występują u psów.
Czym różni się alergia pokarmowa od nietolerancji?
Nietolerancja pokarmowa jest reakcją na pokarm, która przebiega bez udziału układu odpornościowego psa. Pies z nietolerancją nie może strawić i/lub przyswoić pewnych składników odżywczych z pokarmu. Ten problem ma związek np. z niedoborem pewnych enzymów w organizmie psa oraz nieprawidłowym funkcjonowaniem układu pokarmowego.
Objawy nietolerancji pokarmowej pojawiają się po spożyciu większej ilości pokarmu, mogą pojawić się z kilkudniowym opóźnieniem i obejmują problemy ze strony układu pokarmowego – biegunki, wymioty, nudności, wzdęcia, bóle brzucha etc.
W alergii pokarmowej objawy mogą być podobne, jak w nietolerancji pokarmowej. Alergia pokarmowa może jednak przebiegać z dodatkowymi objawami, które nie pojawiają się w nietolerancji.
Jakie choroby narażają psa na alergię pokarmową?
W zasadzie wszystkie czynniki, które prowadzą do przerwania tolerancji odpornościowej mogą prowadzić do alergii pokarmowej.
Większa część białek pokarmowych, a więc potencjalnych alergenów, jest niszczona przez sok żołądkowy i jelitowy. Jeżeli pies choruje na zaburzenia trawienia, to zwiększa się ilość białek, które trafiają do jelit i mogą wywoływać alergię pokarmową. Zaburzenia trawienia mogą być wywołane np. przez przewlekłe zapalenie jelit albo zewnątrzwydzielniczą niewydolność trzustki.
Również zdiagnozowana atopia jest czynnikiem predysponującym psa do rozwoju alergii pokarmowej – niezależnie od tego, czy do atopii dochodzi na skutek alergenów wziewnych lub pokarmowych!
Co najbardziej uczula psa?
Ustalenia naukowców w tym zakresie wskazują, że alergizuje zwykle ten pokarm, który zawiera najwięcej białek i jest najczęściej spożywany. To oznacza, że im więcej pies będzie jadł danego białka, tym będzie większe ryzyko pojawienia się alergii. To wyjaśniałoby, dlaczego niektóre psy zaczynają mieć objawy alergii pokarmowej po długim spożywaniu tej samej karmy.
Najczęściej uczulające składniki pokarmowe
- Mięso – ogólnie rzecz biorąc mięsa są jeszcze słabo przebadane. Jak wskazuje Prelaud: u psów jedynymi poznanymi alergenami są te, które występują w wołowinie i jagnięcinie.
- Mleko krowie – jest mieszanką wielu białek, w tym kazeiny.
- Zboża – soja, pszenica, jęczmień.
Jakie są objawy alergii pokarmowej u psa?
Jak napisałem wyżej, u psów z alergią pokarmową dochodzi do powstania dwóch grup objawów: skórnych oraz pokarmowych.
- Problemy skórne to najczęściej pokrzywki i atopowe zapalenie skóry (z różnymi objawami charakterystycznymi dla tej choroby). Rzadziej występuje u psów łojotok lub bakteryjne zapalenie mieszków włosowych.
- Spożywanie alergenów może doprowadzić do wymiotów, biegunki, wzdęć, zgazowania przewodu pokarmowego.
U psów z alergią pokarmową mogą jednak wystąpić jeszcze inne objawy:
- Objawy okulistyczne: zapalenie powiek, zapalenie spojówek.
- Objawy oddechowe: kichanie, duszności, astma.
Jak rozpoznać alergię pokarmową u psa?
Rozpoznanie alergii pokarmowej wymaga przeprowadzenia dokładnego wywiadu, który obejmuje:
- Rasę psa – w literaturze przedmiotu często wymienianymi rasami, podatnymi na alergie pokarmowe są owczarki niemieckie, shar pei, golden retrievery, teriery, buldogi
- Wiek – chociaż pies może zostać alergikiem w ciągu całego swojego życia, to wystąpienie zmian skórnych i świądu u szczeniąt poniżej 6. miesiąca życia nasuwa podejrzenie o alergię pokarmową
- Reakcje na wcześniejsze leczenie
- Składniki żywieniowe
W postępowaniu diagnostycznym zastosowanie ma eliminacja pasożytów zewnętrznych, odrobaczenie oraz wprowadzenie diety eliminacyjnej z testami prowokacyjnymi z użyciem poszczególnych składników diety (jeden na tydzień).
Jak leczyć psa z alergią pokarmową?
W leczeniu psów, które wykazują wrażliwość układu immunologicznego na białka w pokarmowe stosuje się dietę hipoalergiczną.
W oparciu o wyniki przeprowadzonej diety eliminacyjnej dobiera się psu odpowiednią karmę monobiałkową lub karmę hydrolizowaną.
Z uwagi na częste infekcyjne powikłania w alergii pokarmowej, niektóre psy muszą przejść leczenie w obrębie układu pokarmowego – nadmierny rozrost bakterii w jelicie cienkim oraz skóry – bakteryjne zapalenia.
Podstawą leczenie jest zatem zmiana diety. Przeczytaj więc artykuł uzupełniający: Czym karmić psa z alergią pokarmową.
Źródła
M. Ceregrzyn (red.), Psy rasowe. Kompendium lekarza weterynarii i hodowcy, wyd. MI Polska, Warszawa 2008.
J. Monkiewicz, K. Rogowska, J. Wajdzik, Kynologia. Wiedza o psie, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Wrocław 2011.
P. Prelaud, Choroby alergiczne psów, wyd. Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2010.
G. Richter, Księga zdrowia psa i kota. Zintegrowana opieka i żywienie, wyd. Galaktyka, Łódź 2018.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
