Liszajec u psa
Jeżeli jesteś opiekunem szczenięcia, u którego na skórze zaczęły pojawiać się takie zmiany to nie lekceważ ich – mogą to być pierwsze objawy liszajca, czyli młodzieńczego zapalenia skóry. Choć ta choroba często przebiega łagodnie i może ustąpić samoistnie, warto skonsultować się z lekarzem weterynarii, by wykluczyć inne, poważniejsze schorzenia skóry. Wczesna diagnoza pozwala nie tylko złagodzić dyskomfort psa, ale także uniknąć powikłań i nadkażeń bakteryjnych.
W artykule przeczytasz
Objawy liszajca u psa – zobacz na infografice
Czym jest liszajec?
W języku angielskim liszajec określany jest jako impetigo. Według definicji jest to: łagodna, niezakaźna i niezootyczna powierzchowna infekcja bakteryjna skóry, która nie obejmuje mieszków włosowych i stanowi około 0,5% wszystkich przypadków dermatologicznych u psów.
Młodzieńcze zapalenie skóry to odmiana liszacja, która dotyka szczeniąt do 1. roku życia, stąd nazwa „wysypka mleczna” lub „ropna piodermia szczeniąt”.
Jakie są objawy liszajca u psa?
Liszajec u szczeniąt charakteryzuje się przede wszystkim krostami znajdującymi się tuż pod powierzchnią skóry, które nie są związane z mieszkami włosowymi. Są to po prostu niewielkie ropne wypryski tuż pod skórą.
W literaturze dla lekarzy weterynarii natknąłem się na opis przypadku dwumiesięcznego samca owczarka niemieckiego, który został przyprowadzony do lekarza z objawami pojawienia się krost i nadżerek na brzuchu.
Badanie kliniczne wykazało obecność licznych niepękniętych krost i nadżerek na powierzchni brzucha, przy niewielkiej ilości kołnierzyków naskórkowych i strupów. Zmiany skórne nie były ani swędzące, ani bolesne. Krosty miały kolor biały do żółtego, a strupy – żółtawo-brązowy, co było skutkiem pęknięcia niektórych krost w okolicach brzucha.
Na podstawie wywiadu i obrazu klinicznego rozpoznano wczesną i łagodną postać młodzieńczego liszajca.
Jak odróżnić liszajec od innych chorób skóry u psa?
Liszajec u psa najczęściej występuje u szczeniąt i objawia się płytkimi krostami, grudkami i strupkami na nieowłosionej skórze brzucha, pachwin lub pach. Zmiany są powierzchowne, nie swędzą i nie są bolesne. W przeciwieństwie do grzybicy, liszajec nie powoduje łamliwości sierści ani charakterystycznych, mocno odgraniczonych placków wyłysienia. Z kolei nużyca zwykle obejmuje okolice oczu i pyska oraz może wiązać się z intensywnym świądem i zapaleniem mieszków włosowych. Alergie natomiast powodują uogólnione zaczerwienienie skóry, drapanie i przewlekłe nawroty. Do pewnej diagnozy konieczne są badania takie jak cytologia, zeskrobiny i posiew bakteryjny.
Co wywołuje liszajec u psa?
W literaturze weterynaryjnej można natknąć się na stwierdzenia, że liszajec młodzieńczy to choroba o nieznanej przyczynie. Jednocześnie niektórzy autorzy wskazują za przyczynę takie patogeny, jak: Staphylococcus intermedius, Staphylococcus aureus oraz Streptococcus spp.
- Staphylococcus intermedius należy do tzw. flory fizjologicznej – normalnie występuje na skórze zdrowych psów. Gdy dojdzie do uszkodzenia skóry, obniżenia odporności lub drapania, może wywołać ropne zapalenie skóry.
- Staphylococcus aureus to bakteria znana z zakażeń u ludzi, ale może również występować u zwierząt domowych, zwłaszcza w warunkach bliskiego kontaktu. Może przenosić się między człowiekiem a psem (zootyczność). Powoduje ropnie, liszajec, zapalenia skóry i inne infekcje – bywa bardziej oporna na leczenie.
- Streptococcus spp. to grupa bakterii z rodzaju Streptococcus (np. canis, S. pyogenes), które mogą powodować zakażenia skóry, gardła, ran lub uogólnione infekcje.
Warto jednak podkreślić, że młodzieńcza piodermia często pojawia się u szczeniąt, ponieważ ich układ odpornościowy nie jest jeszcze w pełni rozwinięty. To oznacza, że do liszajca młodzieńczego mogą przyczynić się takie czynniki, jak: nosówka i inne choroby zakaźne, pasożyty zewnętrzne i wewnętrzne, niedożywienie, zła higiena oraz zaburzenia immunologiczne.
Rozpoznanie i diagnoza
Liszajec to choroba o bardzo charakterystycznych objawach, a do jej rozpoznania wystarcza zwykle wywiad kliniczny i badanie fizykalne. W 98% przypadkach liszajec ogranicza się do brzucha i nie wiąże się z objawami ogólnymi.
Rozpoznanie zazwyczaj opiera się na ocenie zmian skórnych, jednak mogą być zlecone dodatkowe badania, takie jak cytologia skóry (badanie mikroskopowe próbki ze zmiany), zeskrobiny, posiewy grzybicze, biopsja skóry lub posiew bakteryjny z antybiogramem.
Czasem konieczne są też testy diagnostyczne w celu wykrycia choroby podstawowej, np. alergii, pasożytów zewnętrznych czy choroby ogólnoustrojowej.
Jak leczyć liszajec u psa?
Chociaż samoistne ustąpienie objawów jest możliwe w literaturze naukowej wskazuje się, by w celu przyspieszenia leczeniu stosować terapię miejscową i ogólnoustrojową.
Leczenie zawsze planuje lekarz weterynarii i może obejmować antybiotyki stosowane miejscowo (na skórę) oraz doustnie. Doustna antybiotykoterapia może trwać nawet 3 tygodnie lub dłużej. Pomocne są także kąpiele lecznicze w szamponie z 3% chlorheksydyną stosowane dwa razy w tygodniu.
Jak leczyć liszajec u psa – krok po kroku
- Skonsultuj się z weterynarzem: Lekarz weterynarii dobierze odpowiednie leczenie – zwykle miejscowe i doustne.
- Podawaj antybiotyk: Stosuj antybiotyk zgodnie z zaleceniami – np. amoksycylina z kwasem klawulanowym przez 2–3 tygodnie.
- Kąp psa leczniczym szamponem: Stosuj kąpiele 2x w tygodniu z szamponem zawierającym 3% chlorheksydynę.
- Kontynuuj pielęgnację: Po zakończeniu antybiotykoterapii kontynuuj pielęgnację skóry do całkowitego wygojenia.
Źródła
Ż. Listowska, Wybrane bakteryjne choroby skóry psów – kompendium leczenia, https://magwet.pl/32655,wybrane-bakteryjne-choroby-skory-psow-kompendium-leczenia?srsltid=AfmBOorv8zgLXA-zRW3NLwje195uuWFQGHONEkuRxj3SPtfAh-1wRHyp (dostęp: 14.06.2025).
H. Niemand, P. Suter, Praktyka kliniczna: PSY, wyd. Galaktyka, Łódź 2003.
Puppy Pyoderma, Superficial Pyoderma, Impetigo, https://cthumane.org/wp-content/uploads/2024/04/Puppy-Pyoderma.pdf?utm_source=chatgpt.com (dostęp: 14.06.2025).
M. Srivastava , S. Kachhawaha, J.P. Kachhawa, Clinical Management of Juvenile Impetigo in a Pup, https://www.researchgate.net/publication/295092290_Juvenile_Impetigo?enrichId=rgreq-4f28111b6a8bdafbb648a55809d0c623-XXX&enrichSource=Y292ZXJQYWdlOzI5NTA5MjI5MDtBUzozMzA5MTI3NDgzMjY5MTlAMTQ1NTkwNzE1NTk4Mw%3D%3D&el=1_x_2 (dostęp: 14.06.2025).
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
