Głuchy pies
W artykule przeczytasz
Rodzaje głuchoty u psów
Głuchota dziedziczna u psów ma podłoże genetyczne i występuje najczęściej u ras takich jak dalmatyńczyk, bullterier czy rottweiler. Może pojawić się już w pierwszych tygodniach życia. Często towarzyszy jej białe umaszczenie lub niebieskie oczy. U dalmatyńczyków odpowiada za nią brak melanocytów w ślimaku ucha wewnętrznego.
Wrodzona głuchota u psów (niedziedziczna) to rzadki problem wynikający z zaburzeń rozwoju narządu słuchu u płodu. Może być skutkiem niedotlenienia podczas porodu lub działania toksycznych leków przyjmowanych przez sukę w ciąży, np. niektórych antybiotyków, NLPZ czy diuretyków.
Nabyta głuchota u psów pojawia się w wyniku infekcji, urazów, hałasu, leków ototoksycznych lub naturalnego starzenia się psa. Najczęstszą przyczyną jest nieleczone zapalenie ucha. Starsze psy stopniowo tracą zdolność słyszenia – szczególnie dźwięków o średnich i wysokich częstotliwościach.
Jakie rasy psów są narażone na głuchotę?
Na głuchotę wrodzoną najczęściej chorują psy o białym umaszczeniu – w szczególności dotyczy to psów, które mają całkowicie białą głowę oraz z dwojgiem niebieskich oczu.
Skąd się to bierze?
Chodzi o mutacje genetyczne, które wpływają na pigmentację – np. gen merle, gen piebald lub dominujący biały. Te mutacje mogą prowadzić do:
- braku melanocytów (komórek barwnikowych) w uchu wewnętrznym,
- a bez nich nie rozwija się prawidłowo ślimak – kluczowy element odpowiedzialny za słuch.
W rezultacie, pies rodzi się głuchy – jednostronnie lub obustronnie.
Chociaż pigmentacyjna głuchota może dotknąć psa dowolnej rasy, to najczęściej występuje u:
- dogów niemieckich,
- collie,
- owczarków staroangielskich i szetlandzkich,
- samojedów,
- dalmatyńczyków,
- bullterierów.
📢 Objawy głuchoty u psa
Jeśli Twój pupil traci słuch, możesz zauważyć takie objawy jak:
- brak reakcji na wołanie lub inne dźwięki,
- zwierzak „śpi jak kamień”, nawet podczas burzy,
- zmiana zachowania – np. kot miauczy bez przerwy, pies częściej szczeka,
- przekrzywianie głowy na bok,
- brak reakcji na dźwięk otwieranej puszki z karmą,
- nie reaguje na odgłos kroków czy dzwonka.
Przyczyny głuchoty u psów
Przyczyny głuchoty u psów można podzielić na kondukcyjne – związane z drogami przewodzącymi dźwięk oraz sensoryczne – dotyczące receptorów.
Głuchota kondukcyjna powstaje gdy dochodzi do zaburzeń mechanizmy przekazywania dźwięków w zewnętrznym przewodzie słuchowym i uchu środkowym. Zaburzenia kondukcyjne nie powodują zwykle całkowitej głuchoty, a raczej niedosłuch.
Przyczynami głuchoty kondukcyjnej są:
- choroby zewnętrznego przewodu słuchowego
- problemy z błoną bębenkową
- choroby kosteczek słuchowych i/lub ucha środkowego
Głuchota sensoryczna ma związek z wrodzonymi lub nabytymi zaburzeniami przetwarzania i przekazywania w ślimaku oraz obwodowych i centralnych częściach nerwu ślimakowego. Z reguły objawia się ona całkowitą głuchotą.
Przyczynami nabytej głuchoty sensorycznej są:
- otitis interna
- dysfunkcja nerwu ślimakowego
- zmiany podstawy mózgu
- leki ototoksyczne
- głuchota starcza
Do innych przyczyn utraty słuchu mogą należeć:
- ekspozycja na metale ciężkie (np. rtęć, ołów),
- niektóre leki (chemioterapia, diuretyki, niektóre antybiotyki),
- guzy w kanale słuchowym lub w mózgu,
- przewlekłe infekcje uszu,
- niedoczynność tarczycy,
- nosówka,
- urazy,
- kontakt z toksycznymi środkami domowymi.
Utrata słuchu może być też związana z wiekiem. U starszych psów często dochodzi do pogorszenia słuchu na skutek degeneracji nerwów słuchowych lub zwężenia kanałów słuchowych.
Diagnoza głuchoty u psów metodą BAER
Jeśli podejrzewasz głuchotę u psa jak najszybciej udaj się z nim do lekarza weterynarii. Nie zawsze da się przywrócić słuch, ale jeśli jego utrata jest skutkiem stanu zapalnego, infekcji czy guza, leczenie (np. farmakologiczne lub chirurgiczne) może przynieść efekty.
Złotym standardem w diagnozowaniu głuchoty u psów jest badanie metodą BAER (Brainstem Auditory Evoked Response). to specjalistyczne badanie słuchu, które mierzy aktywność mózgu w odpowiedzi na dźwięki. To nieinwazyjne, bezbolesne i bardzo precyzyjne badanie, które pozwala ocenić każde ucho osobno i wykryć głuchotę jednostronną, której nie da się zauważyć obserwacją.
Jak wygląda badanie głuchoty u psa metodą BAER?
Krok 1: Sedacja psa
Pies może otrzymać lekkie uspokojenie – to zależy od jego temperamentu i potrzeby unieruchomienia na czas badania.
Krok 2: Umieszczenie słuchawek
Do przewodu słuchowego wkładana jest niewielka słuchawka emitująca dźwięki, najczęściej kliknięcia.
Krok 3: Przyczepienie elektrod
Na głowie psa umieszczane są elektrody, podobne jak w EEG. Służą do odczytu impulsów mózgowych wywołanych dźwiękami.
Krok 4: Odczyt wyników
Jeśli mózg reaguje na dźwięk, urządzenie rejestruje tzw. wykres fal BAER. Brak reakcji oznacza głuchotę w danym uchu.
Czy można wyleczyć głuchotę u psa?
Głuchota wrodzona i dziedziczna (najczęściej typu sensoryczno-nerwowego) jest nieodwracalna i nieuleczalna. Dochodzi w niej do trwałego uszkodzenia struktur ucha wewnętrznego – np. ślimaka, komórek rzęsatych lub nerwu słuchowego. Brak melanocytów (u psów z białym umaszczeniem) powoduje, że te elementy po prostu się nie rozwijają lub obumierają zaraz po urodzeniu.
Głuchotę nabytą – w niektórych przypadkach – można częściowo odwrócić, jeśli:
- przyczyną są infekcje (np. zapalenie ucha środkowego),
- obecne są guzy w przewodzie słuchowym, które można usunąć,
- występują przewodzeniowe przeszkody, np. złogi woskowiny.
W takich przypadkach zastosowanie antybiotyków, środków przeciwzapalnych lub zabiegów chirurgicznych (np. myringotomii, usunięcia polipów) może częściowo lub całkowicie przywrócić słuch – zwłaszcza jeśli leczenie zostanie podjęte wcześnie.
Głuchota starcza psów (presbycusis) również jest postępująca i nieodwracalna – związana z wiekiem i degeneracją komórek ucha wewnętrznego. Można ją spowolnić odpowiednią opieką, ale nie da się jej cofnąć.
Jak żyć w głuchym psem?
W przypadku trwałej głuchoty trzeba będzie nauczyć się nowej rutyny i sposobu komunikacji. Najważniejsze zasady to:
- Bezpieczeństwo – wyprowadzaj psa tylko na smyczy,
- Komunikacja wizualna – używaj latarek lub wskaźników laserowych (nigdy nie świeć w oczy!),
- Stałe rytuały – jeśli wychodzisz z domu, a Twój pupil tego nie zauważy, może poczuć się zagubiony. Wprowadź gest pożegnania, który będziesz powtarzać za każdym razem.
Komendy ręczne są super skuteczne – niezależnie od tego, czy Twój pupil ma problemy ze słuchem, czy po prostu jesteście w hałaśliwym miejscu. Wystarczy kilka minut dziennie, trochę cierpliwości i smakołyki jako nagroda.
🪑 1. Siad
Trzymaj dłoń płasko, wnętrzem skierowaną w dół. Wykonaj lekki ruch w dół. Możesz delikatnie nacisnąć na zady psa, by lepiej zrozumiał polecenie.
✋ 2. Do mnie
Trzymaj rękę przed sobą, wnętrzem w Twoją stronę. Następnie przyciągnij ją do siebie – to jasny sygnał: „chodź tutaj”.
👍 3. Dobry pies / kot
Twój pupil może nie słyszeć słów pochwały, ale wciąż możesz mu pokazać, że zrobił coś dobrze! Używaj jednego, stałego gestu – np. „kciuka w górę” albo znaku „OK”.
Źródła
D. Bochyńska, B. Abramowicz, A. Milczak, S. Gładysz, Badanie słuchu u psów – możliwości i ograniczenia. Cz. I, https://magwet.pl/27271,badanie-sluchu-u-psow-mozliwosci-i-ograniczenia-cz-i?srsltid=AfmBOopDnhE1zUpqAi1CZyjKwDedEW7gj99Zi4bxE6R330OXBLDprPDo (dostęp: 30.06.2025).
H. G. Niemand, P. F. Suter, Praktyka kliniczna: PSY, wyd. Galaktyka, Łódź 2003.
PET HEARING LOSS, https://cedarwayvet.com/wp-content/uploads/2021/04/pet-hearing-loss.pdf (dostęp: 30.06.2025).
G. M. Strain, Aetiology, prevalence and diagnosis of deafness in dogs and cats, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8634862/ (dostęp: 30.06.2025).
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
