Zapalenie dziąseł u psa

Choroby dziąseł i przyzębia dotyczą ponad 2/3 populacji psów, które ukończyły 2. rok życia. Problemy te mają zwykle charakter mieszany, dlatego dla poprawności muszę wskazać, że zapalenie dziąseł, zapalenie przyzębia oraz parodontoza, to trzy odrębne jednostki chorobowe.

Jeżeli z dziąseł Twojego psa zaczyna lecieć krew np. podczas gryzienia gryzaków, Twój pupil zaczął unikać gryzienia suchej karmy, być może z pyska psa zaczął wydobywać się silniejszy niż zwykle przykry zapach, to czas uchylić pyszczek i zajrzeć do środka. Każda niepokojąca zmiana powinna być skonsultowana z lekarzem weterynarii.

W artykule napisałem, jakie są przyczyny zapalenia dziąseł i przyzębia, jakie dają objawy, powikłania oraz jak je leczyć i czy są na to jakieś domowe sposoby.

Jakie są przyczyny zapalenia dziąseł u psa?

Warunkami sprzyjającymi do rozwoju chorób dziąseł są wady zgryzu, takie jak: stłoczenie zębów, które zwykle występuje u psów ras małych i miniaturowych; nadliczbowe zęby; skrócona lub wydłużona żuchwa; spożywanie tylko i wyłącznie miękkiego – papkowatego pokarmu; oddychanie jamą ustną, które prowadzi do suchych dziąseł. Także koprofagia, czyli skłonność psa do jedzenia odchodów oraz uraz, powstałe na skutek noszenia w pysk kamieni lub kijów mogą przyczynić się do chorób dziąseł. U niektórych psów zapalenie dziąseł może być skłonnością uwarunkowaną genetycznie.

Gromadząca się na zębach psa płytka nazębna, która tworzy się już po kilku godzinach od zjedzenia pokarmu z czasem, pod wpływem Gram-ujemnych beztlenowych bakterii, mineralizuje się, tworząc kamień nazębny. Powiększający się kamień nazębny podrażnia dziąsła, prowadząc do ich zapalenia. Pojawienie się ognisk ropnych powoduje, że choroba przesuwa się w głąb zębodołu. Jednocześnie kamień nazębny zaczyna tworzyć się na poddziąsłowej powierzchni korzeni zębów. Ten rodzaj kamienia prowadzi bardzo szybko do rozchwiania się zębów, czyli parodontozy.

Choroby przyzębia mogą mieć charakter pierwotny, jak opisałem powyżej, bądź wtórny, jako następstwo np. przewlekłej niewydolności nerek, niedoczynności tarczycy czy leptospirozy.

W każdym przypadku ropne wysięki i wysiew bakterii narażają dalsze odcinki układu pokarmowego, oddechowego i sąsiadujących organów za przedostawanie się do nich bakterii.

Po czym poznać, że pies ma zapalenie dziąseł?

Gdy problemem jest zapalenie dziąseł bez powikłań, z całą pewnością zauważysz, że dziąsła psa są zaczerwienione, połyskujące, mogą lekko krwawić, a ich naduszenie wywołuje u psa bolesność. U psów z zapaleniem dziąseł zobaczysz najpewniej kamień nazębny, gdyż to on jest zwykle przyczyną choroby. Chore dziąsła są szczególnie zaognione od strony policzkowej.

W przypadku ciężkiego zapalenia dziąseł dochodzi do tworzenia się kieszeni dziąsła, w których gromadzą się resztki karmy; zaniku dziąseł, co odsłania korzeń zęba. Może przy tym dojść do ropnego, a nawet martwicowego zapalenia dziąseł z paradontozą.

Nawet mimo ciężkich zmian wiele psów prawidłowo pobiera pokarm i nie wykazuje zaburzeń widocznych dla opiekuna – co jest bardzo niebezpieczne.

Również, często ignorowany, nieprzyjemny zapach z jamy ustnej, może być objawem wskazującym na zapalenie dziąseł.

Psy trafiają zwykle do lekarza weterynarii, gdy pojawi się u nich bolesność i niechęć do jedzenia, jednak taki stan może już skutkować koniecznością usunięcia zębów.

U psów, u których choroba rozwinęła się do silnego zapalenia dziąseł, może dojść do:

Zaniku kości żuchwy;
Zapalenia zębodołu;
Przetoki zębodołowej, która na szczęce górnej przebija się pod okiem, co może wywołać zapalenie spojówek, gałki ocznej, ropnie gałek ocznych, a nawet uszkodzenie wzroku.

Jak wyleczyć zapalenie dziąseł u psa?

Rodzaj leczenia zależy od stopnia rozwoju choroby.

Zapalenie dziąseł bez powikłań wymaga stosowania miejscowo działających lekarstw np. w postaci żelów stomatologicznych.

Leczenie miejscowe poprzedzone jest niemal zawsze zabiegiem sanacji, której podstawowym elementem jest usunięcie kamienia nazębnego z koron zębów oraz z powierzchni korzeni. Niekiedy konieczne będzie usunięcie zmienionych chorobowo zębów. Po wyczyszczeniu kamienia powierzchnię zębów poleruje się, by zminimalizować osadzanie się płytki nazębnej w przyszłości. Zabieg może zostać poszerzony o odtworzenie fizjologicznej głębokości kieszonek, by nie gromadziły się w nich resztki pokarmu.

U psów, u których stwierdzono zapalenie przyzębia i paradontozę po zabiegu stosuje się antybiotykoterapię.

Domowe sposoby na zapobieganie zapaleniu dziąseł u psów

Jeżeli uznać, że główną przyczyną zapalenia dziąseł nie są urazy mechaniczne czy choroby wtórne, a kamień nazębny, to z perspektywy opiekuna trzeba zrobić wszystko, by kamień nazębny się nie wytworzył.

Profilaktyka higieny jamy ustnej u psa obejmuje:

Dokładne mycie zębów pastą do zębów dla psa przynajmniej 3 razy w tygodniu;
Podawanie psu do wody preparatów, które zmniejszają przyczepność pokarmu do powierzchni zębów, co zmniejsza ryzyko wytworzenia się płytki nazębne;
Alternatywnie do powyższego, podawanie preparatów do wody, które mają udowodnione przez producenta właściwości redukujące płytkę nazębną, gdy już się ona wytworzyła;
Kilka razy w miesiącu można również przetrzeć zęby psa pastą enzymatyczną, rozprowadzoną na naparstku z materiału, który zawiera jony srebra;
Podawanie psu kilka razy w tygodniu gryzaków dentystycznych lub innych gryzaków o kształcie, który powoduje tarcie po zębach i masuje dziąsła;
Cotygodniowe przeglądy jamy ustnej.

Źródła

J. Gawor, Zarys stomatologii małych zwierząt, wyd. Sanmedia, Warszawa 1995.

H. Niemand, P. Suter, Praktyka kliniczna: PSY, wyd. Galatyka, Łódź 2003.

dr Mateusz Karatysz

Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.

Bio autora