Karłowatość u psa
Źródło: Freepik
Karłowaty wzrost, czyli wzrost poniżej średniej jest rodzajem zaburzenia o bardzo zróżnicowanych przyczynach. Jeżeli Twój pies, mimo że stał się już dorosły, wygląda na zdecydowanie mniejszego niż jego rodzice, to warto porozmawiać o tym z lekarzem weterynarii, gdyż psu może dolegać np. karłowatość przysadkowa, o której między innymi napisałem w tym artykule.
W artykule przeczytasz
Co jest przyczyną karłowatości u psów?
Tempo wzrostu zależy od wielu, wzajemnie na siebie oddziałujących czynników, są to m.in. zmienne hormonalne, metaboliczne oraz żywieniowe. Jak widać niedostateczny wzrost u rosnących psów jest problemem złożonym. Dość napisać, że w zasadzie każda ciężko przebyta przez młodego psa choroba, może doprowadzić do zaburzeń wzrostu, zwłaszcza gdy zaburza proces wchłaniania.
W literaturze przedmiotu udało mi się znaleźć całkiem szeroki zbiór czynników, które mogą wywołać karłowatość. Podzielono je na endokrynne i pozostałe.
Przyczyny endokrynne
- Wrodzona niewydolność przysadki mózgowej
- Niedoczynność tarczycy
- Nadczynność kory nadnerczy
- Niedoczynnośc kory nadnerczy
- Młodzieńcza cukrzyca
Przyczyny nieednokrynne
- Niezbilansowana dieta
- Ciężkie długotrwałe choroby żołądka i jelit
- Silna inwazja pasożytów
- Nieprawidłowe trawienie
- Nieprawidłowe wchłanianie
- Przewlekła choroba wątroby
- Ciężkie choroby nerek, jak dysplazja nerek
- Ciężkie wady serca
- Dysplazja kośćca, która prowadzi do karłowatego wzrostu
Jak rozpoznać karłowatość u psa?
W diagnostyce bardzo ważne znaczenie ma szczegółowo przeprowadzony wywiad kliniczny, gdyż każde zaburzenia, które przechodził szczeniak mogą być kluczowe dla ustalenia przyczyny karłowatości.
Ważne są również badania obrazowe, takie jak RTG kości oraz badania laboratoryjne.
W każdym przypadku ważne jest, by ustalić z hodowcą, od którego został kupiony pies, jakiego wzrostu są rodzice oraz rodzeństwo psa.
Mimo szczegółowego przeprowadzenia diagnozy często zdarza się, że nie udaje się ustalić pierwotnej przyczyny. Mimo wszystko, podczas diagnozowania wartość wziąć pod uwagę karłowatość przysadkową.
Czym jest karłowatość przysadkowa u psa?
Karłowatość przysadkowa wynika z wrodzonej niewydolności przysadki mózgowej, które nie produkuje tylko hormonu wzrostu – somatotropiny, ile potrzebuje pies. Wydzielanie tego hormonu ma największe natężenie w nocy. Uwolnienie tego hormonu reguluje inny hormon – GN-RH. Z kolei hamowaniem uwalniania steruje somatostatyna.
Karłowatość przysadkowa może być wynikiem połączenia niedoboru somatotropiny, hormonów tarczycowych lub nadnerczowych oraz rozrodczych.
U psów z tą chorobą dochodzi do spowolnienia wzrostu, mimo że pies zachowuje proporcje budowy ciała. Pierwsze objawy choroby pojawiają się w wieku 4-5 miesięcy, a więc, gdy szczenię jest już u nowego właściciela, który nie ma możliwości porównać wielkości swojego psa z wielkości jego rodzeństwa.
Typowym objawem karłowatości przysadkowej są np. długoutrzymujące się zęby mleczne, szczenięca sierść, nierównomierny wzrost kości łokciowej i promieniowej.
Niedobór somatotropiny może powodować również spowolnienie dojrzewania płciowego oraz problemy z niedoczynnością kory nadnerczy oraz tarczycy. U niektórych psów dochodzi również do zmian charakteru: nadmiernej płochliwości lub agresywności.
Karłowatość przysadkowa u zwierząt nie jest powszechnie znana lekarzom weterynarii i hodowcom. Karłowatość przysadkowa spotykana jest najczęściej u owczarków niemieckich, ale notowana była też u karelskiego psa na niedźwiedzie, wilczarza oraz wyżła weimarskiego.
Jak potwierdzić u psa karłowatość przysadkową?
Podstawowymi działaniami diagnostycznymi jest RTG oraz tomograf. Jednak ostateczne rozpoznanie dokonuje się poprzez podanie psu ksylazyny. U psów zdrowych po jej podaniu, w ciągu 15-30 minut, dochodzi do wyrzutu hormonu wzrostu. Jeżeli hormon nie mieści się w przedziale od 1 do 4,5 ng/ml, to można z dużym prawdopodobieństwem wskazać na niewydolnośc przysadki mózgowej.
Leczenie jest możliwe, ale jest kosztowne, ponieważ opiera się na podawaniu psu świńskiej somatotropiny kilka razy w tygodniu. Mimo wszystko nie każdy pies reaguje na takie leczenie.
FAQ
Jakie rasy psów są narażone na karłowatość przysadkową?
Karłowatość przysadkowa dotyka najczęściej owczarki niemieckie oraz karelskie psy na niedźwiedzie, a rzadziej szpice i pinczery.
Źródła
A. Dobrzyński, Karłowatość przysadkowa u psa – opis przypadku, https://magwet.pl/37580,karlowatosc-przysadkowa-u-psa-opis-przypadku?srsltid=AfmBOor7UrWssvgqXjgccahht3S0BEp3GlR9gkEQkzcoWakY4PosEO0E (dostęp: 29.09.2024).
H. Niemand, P. Suter, Praktyka kliniczna: PSY, wyd. Galaktyka, Łódź 2003.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
