Entropium u psa
Entropium (entropion) to wwinięcie brzegu rzęsowego powieki do worka spojówkowego. Powoduje to drażnienie rogówki i spojówki, co prowadzi do łzawienia, bólu, a w konsekwencji — przy długotrwałym podrażnieniu powierzchni oka — także do owrzodzeń.
Choroba może przebiegać łagodnie, gdy podwinięcie nie przekracza 45 stopni; umiarkowanie, gdy wynosi około 90 stopni; oraz w stopniu zaawansowanym, gdy wwinięcie osiąga około 180 stopni.
Przebieg choroby zależy jednak od wielu czynników, które opisałem poniżej.
W artykule przeczytasz
Jakie mogą być przyczyny entropium u psa?
Genetyczne podłoże entropium jest prawdopodobnie poligeniczne. W badaniach prowadzonych na rasie Siberian Husky wykazano, że problem może być warunkowany allelem dominującym ze zmienną ekspresją. Z kolei w przypadku pointerów stwierdzono dominujący model dziedziczenia.
Obserwacje wykazały, że na entropium znacznie częściej zapadają konkretne rasy psów:
- Shar Pei,
- Amstaff,
- berneński pies pasterski,
- cocker spaniel,
- basset,
- bernardyn,
- bokser,
- buldog angielski,
- buldog francuski,
- chow chow,
- golden retriever,
- labrador,
- shih tzu,
- wyżeł weimarski.
Wystąpienie choroby z całą pewnością ma związek z budową anatomiczną czaszki oraz kształtem oka. „Diamentowe oko” – utrwalane u niektórych ras, np. bloodhound, basset hound, clumber spaniel, bernardyn, bullmastiff, mastyf – przyczynia się do deformacji powiek oraz szpary powiekowej, co zwiększa ryzyko wystąpienia entropium.
Podwinięcie powieki górnej przy jednoczesnym wywinięciu powieki dolnej może być spowodowane nadmiarem skóry na głowie — ma to miejsce częściej np. u cocker spanieli.
Zmiana położenia gałki ocznej — na skutek jej zapadnięcia, zaniku lub małoocza — może również powodować wwinięcie powiek.
Entropium może być dziedziczne i mieć związek z „diamentowym okiem” – cechą celowo utrwalaną u niektórych ras!
Jakie są objawy entropium?
Według Barnett`a, na którego powołują się lekarze weterynarii początek choroby może mieć miejsce u psów w wieku od kilku tygodni do kilku miesięcy, a sporadycznie dopiero po roku. Niemand i Suter mają podobne obserwacje – według Autorów objawy pojawiają się zwykle w ciągu pierwszego roku życia psów.
Tarcie rogówki i spojówki, spowodowane podwinięciem powieki do środka prowadzi najczęściej do częstego mrugania, kurczów powiek, łzawienia i bólu.
Problem może dotyczyć jednego lub obu oczu oraz całej powieki lub tylko części – zwykle w kącie oka.
Przewlekłe drażnienie powierzchni oka może prowadzić do różnych powikłań.
Czy entropium jest groźne dla psa?
| Powikłanie | Opis | Objawy | Leczenie |
|---|---|---|---|
| Wrzody rogówki | Uszkodzenie rogówki spowodowane drażnieniem przez zawinięte powieki. | Ból oka, łzawienie, światłowstręt, kurcz powiek, obrzęk rogówki | Usunięcie przyczyny, antybiotyki w kroplach, leczenie wspomagające |
| Pigmentacja i waskularyzacja | Odkładanie barwnika i naczyń krwionośnych na rogówce przez przewlekłe podrażnienie. | Brązowe zmętnienie rogówki, pogorszenie wzroku, czasem ślepota | Likwidacja drażnienia, krople przeciwzapalne i nawilżające |
| Martwak rogówki (u kotów) | Ciemna płytka na rogówce w wyniku długotrwałego podrażnienia oka. | Płytka na rogówce, łzawienie, ból, mrużenie oka | Leczenie objawowe, antybiotyki, keratektomia w trudnych przypadkach |
| Zapalenie błony naczyniowej (uveitis) | Stan zapalny wnętrza oka jako reakcja na głębokie wrzody rogówki. | Zaczerwienienie oka, ból, obrzęk spojówek, spadek ciśnienia wewnątrzgałkowego | Ustalenie przyczyny, leczenie farmakologiczne dostosowane do stanu oka |
Diagnostyka
Podjęcie decyzji o leczeniu entropium wymaga dokładnego zbadania psa przez lekarza weterynarii.
Badanie kliniczne rozpoczyna się od oglądu oczu psa z odległości, gdyż dotyk może powodować mimowolne mrużenie powiek. Następnie sprawdza się odruch grożenia i wykonuje test Schirmera, który mierzy ilość łez (przed podaniem znieczulenia i oczyszczeniem oka).
Lekarz dokładnie obejrzy powieki, sprawdzi rodzaj wydzieliny wokół oczu oraz poszuka nieprawidłowo rosnących rzęs – np. w dwóch rzędach lub w nieodpowiednim miejscu.
Do oceny przedniego odcinka oka używa się lampy szczelinowej, a do sprawdzenia dna oka – oftalmoskopu (pośredniego lub bezpośredniego).
Jak można leczyć entropium u psa?
Najczęściej stosowano techniką chirurgicznej korekty powiek jest technika Hotza–Celsusa, która polega na wycięciu elipsowatego fragmentu skóry tuż pod (lub nad – w zależności od lokalizacji entropium) brzegiem powieki. Po usunięciu tego fragmentu skóra jest zszywana w taki sposób, żeby wyciągnąć powiekę na zewnątrz – dzięki temu przestaje ona zawijać się do środka i drażnić rogówkę.
Ile kosztuje zabieg na entropium u psa?
Koszt leczenia entropium u psa w 2025 roku w Polsce zależy od kilku czynników, takich jak stopień zaawansowania schorzenia, liczba operowanych oczu oraz lokalizacja kliniki weterynaryjnej. Zazwyczaj ceny operacji korekcji podwiniętej powieki u psów mieszczą się w przedziale od 2 000 do 5 000 złotych. Warto jednak pamiętać, że do kosztów samego zabiegu należy doliczyć również wydatki na konsultacje przedoperacyjne, badania diagnostyczne oraz opiekę pooperacyjną, co może zwiększyć całkowity koszt leczenia. Aby uzyskać dokładne informacje na temat kosztów, zaleca się skontaktowanie się bezpośrednio z wybraną kliniką weterynaryjną i omówienie szczegółów leczenia.
Źródła
M. Książek, J. Gruszczyńska, B. Grzegrzółka, Entropium u psa domowego, „Przegląd hodowlany”, 2/2015, s. 32-33.
H. Niemand, P. Suter, Praktyka kliniczna: PSY, wyd. Galaktyka, Łódź 2003.
K. Szulc, Entropium (podwinięcie powiek) – podstawowe informacje o diagnostyce i leczeniu dla lekarza pierwszego kontaktu, https://www.lecznica.org.pl/content/get-file/46852 (dostęp: 29.03.2025).
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
