Łysienie u psa
Łysienie polega na wypadaniu włosów w dowolnej ilości z dowolnej części ciała aż do całkowitej ich utraty. Chociaż podstawowe mechanizmy utraty włosów obejmują zaburzenia mieszków i budowy trzonu włosa, to istnieje bardzo długa lista chorób, które powodują wtórne wypadanie włosów. W tym artykule wskazałem najważniejsze z tych chorób.
W artykule przeczytasz
Jak odróżnić łysienie od linienia psa?
Naturalne linienie a chorobowe wypadanie sierści to dwa różne zjawiska, które warto umieć odróżnić.
Linienie to proces fizjologiczny, który zachodzi u wszystkich psów. Najczęściej występuje dwa razy do roku – wiosną i jesienią. To naturalny sposób dostosowania okrywy włosowej do zmian temperatury. U psów żyjących w ogrzewanych mieszkaniach proces ten może trwać dłużej, a czasem sierść wypada przez cały rok. Proces ten trwa zwykle od 4 do 6 tygodni, ale w tym czasie pies nie wykazuje objawów chorobowych (swędzenie, podrażnienia skóry).
Jeśli pies gubi sierść w nadmiarze, a proces ten nie przypomina typowego linienia, to znaczy Jeśli pies traci sierść plackami, drapie się lub ma podrażnienia – konieczna jest wizyta u lekarza weterynarii.
Rodzaje łysienia u psów i ich przyczyny
Łysienie u psów to utrata sierści, która może przybierać różne formy: rozsianą, miejscową i plackowatą.
Łysienie rozsiane charakteryzuje się równomierną utratą sierści na dużej powierzchni ciała psa. Może być wynikiem:
- Zaburzeń hormonalnych: takich jak niedoczynność tarczycy czy zespół Cushinga, które wpływają na cykl wzrostu włosa.
- Niedoborów żywieniowych: brak odpowiednich składników odżywczych osłabia sierść i prowadzi do jej wypadania.
- Chorób ogólnoustrojowych: infekcje czy nowotwory mogą powodować ogólną utratę sierści.
Łysienie miejscowe to utrata sierści w konkretnym obszarze ciała. Przyczyny obejmują:
- Infekcje bakteryjne lub grzybicze: powodują stan zapalny skóry i utratę sierści w zakażonym miejscu.
- Pasożyty skórne: takie jak pchły czy roztocza, które drażnią skórę i prowadzą do miejscowego łysienia.
- Urazy mechaniczne: ciągłe ocieranie się o przedmioty lub nadmierne lizanie może powodować utratę sierści w danym miejscu.
Łysienie plackowate objawia się okrągłymi, bezwłosymi plamami na skórze psa. Może być spowodowane przez:
- Alergie: reakcje na pokarm, środowisko lub ukąszenia owadów mogą prowadzić do łysienia plackowatego.
- Choroby autoimmunologiczne: układ odpornościowy atakuje mieszki włosowe, powodując utratę sierści w postaci placków.
- Grzybice: infekcje grzybicze, takie jak dermatofitoza, prowadzą do okrągłych obszarów bez sierści.
Główne przyczyny utraty włosów u psów
Zaburzenia budowy mieszków włosowych mogą wynikać z dziedzicznych skłonności. Choroba powoduje całkowity brak mieszków włosowych bądź wypadanie mieszków o określonym zabarwieniu. Wtórnie, zaburzenia środowiska mieszków włosowych mogą być wywołane przez bakteryjne zapalenie mieszków włosowych, nużycę czy procesy martwicowe.
Zaburzenia czynności mieszków włosowych powodowane są przez choroby, które nie powodują uszkodzenia mieszków, ale zaburzają fazy wzrostu włosów: anagen, katagen, telogen. Przykładowo: estrogeny, testosteron oraz hormony kory nadnerczy opóźniają fazę anagenu (wzrostu). Silna gorączka, ciąża i laktacja mogą powodować jednoczesne przejście mieszków w fazę katagenu i telogenu.
Są również choroby, które mogą osłabić trzon włosa, powodują łamliwość np. niedoczynność tarczycy.
Choroby, które wywołują wtórne łysienie u psów
- Zaburzenia hormonalne:
- Niedoczynność tarczycy (hipotyreoza): Niedobór hormonów tarczycy prowadzi do spowolnienia metabolizmu, co objawia się m.in. przerzedzeniem sierści, suchością skóry i łysieniem.
- Nadczynność kory nadnerczy (choroba Cushinga): Nadmierna produkcja kortyzolu powoduje symetryczne łysienie, cienką skórę i podatność na infekcje.
- Choroby pasożytnicze:
- Nużyca (demodekoza): Wywołana przez roztocza Demodex, prowadzi do łysienia, zaczerwienienia skóry i wtórnych infekcji bakteryjnych.
- Świerzb: Infestacja roztoczami Sarcoptes scabiei powoduje intensywny świąd, zaczerwienienie i łysienie.
- Infekcje grzybicze:
- Grzybica skóry: Infekcja grzybicza prowadzi do okrągłych, łysych plam na skórze, często z łuszczeniem.
- Alergie:
- Atopowe zapalenie skóry: Reakcja alergiczna na alergeny środowiskowe, objawiająca się świądem, zaczerwienieniem i łysieniem.
- Alergia pokarmowa: Nadwrażliwość na składniki diety może prowadzić do świądu i utraty sierści.
- Infekcje bakteryjne:
- Ropne zapalenie skóry (piodermia): Bakteryjne zakażenie skóry prowadzi do krost, strupów i łysienia.
- Zaburzenia łojotokowe:
- Łojotok: Nadmierne wydzielanie łoju powoduje przetłuszczanie się skóry, łuszczenie i łysienie.
- Czynniki psychogenne:
- Łysienie psychogenne: Stres lub nuda mogą prowadzić do nadmiernego wylizywania się psa, co skutkuje łysieniem.
- Czynniki genetyczne:
- Dysplazja mieszków włosowych: Wrodzone zaburzenie struktury mieszków włosowych prowadzące do łysienia.
- Choroby autoimmunologiczne:
- Toczeń rumieniowaty: Układ odpornościowy atakuje własne komórki skóry, powodując owrzodzenia i łysienie.
- Pęcherzyca liściasta: Układ odpornościowy atakuje własne komórki skóry, prowadząc do tworzenia się pęcherzy, nadżerek i strupów.
- Nowotwory skóry:
- Guzy skórne: Obecność nowotworów może prowadzić do miejscowego łysienia i zmian skórnych.
- Zaburzenia odżywiania:
- Niedobory pokarmowe: Brak niezbędnych składników odżywczych, takich jak cynk czy kwasy tłuszczowe, może prowadzić do pogorszenia stanu sierści i łysienia.
Źródło
M. Lorenz, T. Neer, P. DeMars, Od objawu do rozpoznania. Postępowanie diagnostyczne u małych zwierząt, wyd. Galaktyka, Łódź 2010.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
