Pies je kupy
Pies, który je kupy narażony jest na problemy higieniczne i zdrowotne, ponieważ zwiększa ryzyko zarażenia pasożytami i chorobami przenoszonymi drogą pokarmową. Dlatego tak ważne jest, by wiedzieć, jak pomóc psu z tym problemem.
Mam nadzieję, że opracowanie, które przygotowałem będzie dla Ciebie pomocne.
W artykule przeczytasz
Dlaczego pies je kupy?
Koprofagia może mieć podłoże zdrowotne (m.in. choroby przewodu pokarmowego, niedobory żywieniowe, inwazje pasożytnicze, zaburzenia wchłaniania, choroby endokrynologiczne) lub behawioralne (naśladownictwo matki, nuda, utrwalony nawyk, poszukiwanie uwagi, instynkt czyszczenia legowiska).
Ponad połowa populacji psów na jakimś etapie swojego życia zjada własne odchody lub kał innych zwierząt.
Przyczyny koprofagii u psów
Zdrowotne
- Egzokrynna niewydolność trzustki (EPI) – brak enzymów trawiennych powoduje słabe trawienie i większą ilość resztek w kale.
- Przewlekłe choroby jelit (IBD) – stan zapalny ogranicza wchłanianie składników odżywczych.
- Inwazje pasożytnicze – np. glisty, lamblie; uszkadzają śluzówkę jelit i zwiększają łaknienie.
- SIBO – przerost bakteryjny jelita cienkiego wpływa na trawienie i wchłanianie.
- Choroby wątroby i dróg żółciowych – utrudniają trawienie tłuszczów i wchłanianie witamin.
- Choroby endokrynologiczne – cukrzyca, choroba Cushinga, choroby tarczycy zwiększają apetyt.
- Niedobory żywieniowe – źle zbilansowana dieta lub niedostateczne żywienie.
Behawioralne
- Naśladownictwo – szczenięta mogą kopiować matkę, która zjada ich odchody w celu utrzymania higieny gniazda.
- Eksploracja i zabawa – młode psy badają otoczenie i mogą próbować kału.
- Reakcja opiekuna – silne zainteresowanie właściciela wzmacnia zachowanie.
- Utrwalony nawyk – zachowanie powtarzane staje się nawykowe.
- Nuda lub brak stymulacji – brak zajęcia sprzyja poszukiwaniu „atrakcji”.
- Sprzątanie legowiska – instynkt czyszczenia miejsca odpoczynku.
- Facylitacja społeczna – psy w grupie częściej powtarzają zachowania innych.
Warto wiedzieć
Wiele szczeniąt przechodzi etap oralny – badają świat pyskiem i czasem połykają niejadalne przedmioty, w tym odchody. Z czasem większość z nich uczy się, że jedzenie smakuje lepiej niż kał, i porzuca ten zwyczaj na całe życie.
Warto wiedzieć: Żarłoczność polekowa
Niektóre leki mogą zwiększać apetyt u psa (tzw. żarłoczność polekowa). Najczęściej obserwuje się to przy glikokortykosteroidach (np. prednizon), fenobarbitalu, mirtazapinie, kapromorelinie (stymulator apetytu) oraz przy lewotyroksynie (zwłaszcza przy zbyt wysokiej dawce). Skutek bywa przejściowy, ale może nasilać takie zachowania jak poszukiwanie jedzenia czy nawet zjadanie odchodów.
- Obok apetytu leki (szczególnie sterydy) często zwiększają też pragnienie i ilość oddawanego moczu — to typowe działania niepożądane.
- Nie zmieniaj dawek na własną rękę — skontaktuj się z lekarzem w sprawie korekty dawki lub zamiany preparatu.
- Pomagają praktyki żywieniowe: mniejsze, częstsze posiłki, karmy wysoko strawne, miski-spowalniacze, zabawki węchowe.
- Jeśli pojawiają się wymioty, biegunka, gwałtowny przyrost masy ciała lub apatia — zgłoś to pilnie lekarzowi.
W większości przypadków koprofagię można skutecznie wyeliminować w warunkach domowych poprzez połączenie zmian w sposobie postępowania (więcej ruchu, odpowiednia dieta, spacery pod nadzorem) oraz modyfikacji środowiskowych. Należy jednak zachować ostrożność, ponieważ czasami za podobne objawy mogą odpowiadać schorzenia medyczne – w ich wykluczeniu pomoże lekarz weterynarii.
Co zrobić, gdy pies je kupy?
Najskuteczniejszym sposobem na psa, który zjada kupy jest uniemożliwienie mu dostępu do odchodów i jednoczesne wypracowanie pożądanego zachowania.
- Kontroluj środowisko: sprzątaj ogród bez obecności psa, na spacerze prowadź go na smyczy, zabezpiecz kuwetę kota.
- Trenuj komendy: „zostaw” lub „nie rusz” oraz „do mnie” po wypróżnieniu — nagradzaj smakołykiem, aby utrwalić nowe zachowanie.
- Zaspokajaj potrzeby psa: długie spacery, zabawy węchowe i kontakt oparty na jasnych zasadach ograniczają nudę i inne niepożądane zachowania.
Jeśli koprofagia wynika z problemów zdrowotnych (np. choroby przewodu pokarmowego, zaburzenia wchłaniania, zwiększony apetyt w chorobach endokrynologicznych), leczenie przyczyny musi iść w parze z treningiem.
Kiedy udać się z psem do lekarza weterynarii?
Jeśli zjadanie odchodów się powtarza albo towarzyszą mu niepokojące objawy, nie zwlekaj z konsultacją. Poniższa checklista pomaga szybko ocenić, czy wizyta jest konieczna.
Checklista: sygnały, że trzeba iść do weterynarza
- Nagły początek koprofagii lub wyraźne nasilenie zachowania.
- Biegunka, wymioty, krew w kale lub smoliste stolce.
- Utrata masy ciała, matowa sierść, apatia, osłabienie mimo normalnego apetytu.
- Silny/patologiczny apetyt (polyfagia) lub nagła zmiana apetytu.
- Utrzymujący się miękki/luźny kał > 3–5 dni albo bardzo nieprzyjemny zapach.
- Odwodnienie (lepkie dziąsła, zapadnięte oczy), gorączka, ból brzucha, wzdęcie.
- Widoczne pasożyty w kale lub częste kontakty z kałem obcych zwierząt (kot, lis, koń).
- Szczenię, senior, suczka w ciąży/laktacji – każda koprofagia wymaga oceny.
- Pies w trakcie leczenia sterydami, hormonami tarczycy lub innymi lekami zwiększającymi apetyt.
- Choroby przewlekłe w wywiadzie (trzustka, wątroba, jelita, tarczyca, cukrzyca/Addison).
- Podejrzenie ciała obcego lub zjadania niejadalnych przedmiotów razem z kałem.
- Objawy neurologiczne (dezorientacja, ataksja, drgawki) towarzyszące zmianie zachowań.
- Wiele psów w domu zaczęło jeść kał – ryzyko pasożytów/zakażeń środowiskowych.
- Brak poprawy mimo 2–3 tygodni treningu („zostaw”, przywołanie) i kontroli środowiska.
Jak karmić psa, który zjada odchody?
Dieta psa z koprofagią powinna być pełnowartościowa, wysoko strawna i dopasowana do jego indywidualnych potrzeb. Celem jest zarówno wyeliminowanie ewentualnych niedoborów, jak i zmniejszenie atrakcyjności kału.
Zasady żywienia:
- Regularne posiłki – podawaj karmę 3–5 razy dziennie w małych porcjach, by ograniczyć uczucie głodu i chęć szukania „przekąsek” na spacerze.
- Karma wysoko strawna – zmniejsza ilość niestrawionych resztek w kale, co obniża jego atrakcyjność.
- Zbilansowana dieta – dostosowana po badaniach krwi i kału; w razie stwierdzenia niedoborów lekarz może zalecić suplementację witamin, minerałów lub enzymów trawiennych.
- Probiotyki i prebiotyki – pomagają w utrzymaniu prawidłowej mikrobioty jelitowej.
- Ograniczenie węglowodanów – zmniejsz udział przekąsek i wypełniaczy (makarony, pieczywo), które nie wnoszą wartości odżywczych.
- Zmiana konsystencji kału – u niektórych psów pomocne bywa podawanie mokrej karmy, gotowanego jedzenia lub dodatku oleju roślinnego.
Warto wiedzieć
Etycznie naganne jest stosowanie obroży elektrycznych albo uwalniających citronellę (olejek eteryczny z palczatki). Używanie tych narzędzi może spowodować uraz psychiczny oraz mieć poważne konsekwencje zdrowotne dla psa.
Źródła
A. Beynen, Diet and canine coprophagy, https://www.researchgate.net/publication/342657293_Beynen_AC_2020_Diet_and_canine_coprophagy (dostęp: 13.08.2025).
J. Kudła, Koprofagia u psów – przyczyny i sposoby postępowania, https://magwet.pl/30335,koprofagia-u-psow-przyczyny-i-sposoby-postepowania?srsltid=AfmBOoqwpNkbb27yuSDBui0gk9foyadATQgMAUxlDGBRXl0ScgRjNXx5 (dostęp: 13.08.2025).
N. Dodman, Coprophagia in dogs, https://nilesanimalhospital.com/files/2012/05/Coprophagia-in-Dogs.pdf (dostęp: 13.08.2025).
A. More, Czego chcą psy, wyd. Galaktyka, 2019.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
