Biegunka u psów to jeden z najczęstszych objawów, z którym zwierzęta trafiają do lekarza weterynarii. Sama w sobie jest objawem jakiejś choroby i może mieć charakter ostry lub przewlekły.
Ostra biegunka może doprowadzić do odwodnienia, zaburzeń wodno-elektrolitowych i kwasowo-zasadowych, co wymaga intensywnego leczenia. Przewlekła biegunka może pochodzić z jelita cienkiego, z jelita grubego bądź mieć charakter mieszany.
Jeżeli chcesz się dowiedzieć, jak pomóc swojemu psy z tą dolegliwością, koniecznie przeczytaj poniższy artykuł do końca.
W artykule przeczytasz
Co to jest biegunka?
Biegunka, czyli diarrhea, to wypróżnianie kału ze zwiększoną ilością wody i / lub ze zwiększoną częstotliwością.
Z uwagi na czas trwania biegunki wyróżnia się:
- Ostrą biegunkę u psa (trwa mniej niż tydzień)
- Przewlekłą biegunkę u psa (trwa powyżej 3 tygodni)
Klasyfikacja w oparciu o patofizjologię wyróżnia:
- Biegunkę sekrecyjną – ten typ biegunki u psa pojawia się, gdy przy zachowaniu wchłaniania w jelitach występuje nadmierne wydzielanie. Stolce w takiej biegunce u psów zawierają duże ilości wody, sodu, potasu i dwuwęglanów. Biegunka taka prowadzi do odwodnienia izotonicznego i kwasicy metabolicznej.
- Biegunkę osmotyczną – ten rodzaj biegunki u psa pojawia się wtedy, gdy ulega zmniejszeniu wchłanianie. Niewchłonięte substancje w jelitach prowadzą do zwiększenia ciśnienia osmotycznego, co sprawia, że woda przechodzi biernie przez jelita. Zwykle kończy się to obfitą, pienistą biegunką u psa. Przyczynami takiej biegunki są zwykle zaburzenia trawienia i wchłaniania węglowodanów.
- Biegunkę wysiękową – zaburzenia przepuszczalności błony śluzowej przewodu pokarmowego pojawiają zwykle łącznie ze zwiększeniem ciśnienia hydrostatycznego na linii błony śluzowej jelit. Powoduje to przechodzenie do światła przewodu pokarmowego płynu bogatego w białko. Niekiedy stan ten pozwala również na przechodzenie krwinek czerwonych, co objawia się krwistą biegunką u psa. Biegunka wysiękowa pojawia się, podczas zapalenia błony śluzowej jelit ze zwiększoną przepuszczalnością naczyń włosowatych, rozszerzeniem tętniczek i wzrostem ciśnienia wrotnego.
- Biegunkę na skutek zaburzenia motoryki jelit – biegunka taka wyraża się poprzez przyspieszenie pracy jelit. Częściej jednak dochodzi do spowolnienia pracy jelit, co przyczynia się do rozrostu flory bakteryjnej.
Inne dolegliwości przy biegunce
- Wymioty
- Brak łaknienia
- Gazy w przewodzie pokarmowym
- Burczenie w brzuchu u psa
- Spadek masy ciała u psa
- Krew w kale u psa
Dlaczego pies ma biegunkę?
Patofizjologia biegunki u psa może być bardzo różna. Podstawowym zadaniem przewodu pokarmowego jest trawienie pokarmu oraz wchłanianie składników pokarmowych. W przypadku zaburzeń trawienia może dojść do fermentowania przez bakterie, co prowadzi do biegunek u psa.
Zapalenie jelit prowadzi często do zniszczenia połączeń pomiędzy enterocytami w błonie śluzowej jelit, a taki stan wpływa na utratę wody i elektrolitów. Do zaburzenia takiego może również dojść w wyniku obecności nieprawidłowych antygenów, bądź zwiększonej liczby antygenów pokarmowych; w wyniku procesu nowotworowego; przerostu flory bakteryjnej bądź nieprawidłowego zasiedlenia jelit bakteriami.
Za przyczyny biegunek u psów uznaje się również problemy ze zwolnioną oraz przyspieszoną perystaltyką jelit.
Przyczyny ostrej biegunki
Ostra biegunka u psa występuje zwykle na tle żywieniowym lub zakaźnym. U psów przyczyną biegunki może być zjedzenie zepsutego pokarmu, czy śmieci, podczas spaceru. Również nagła zmiana karmy bądź nietolerancja pokarmowa mogą sprowokować wodnisty kał u psa.
Zakaźne biegunki u psów są najczęściej spowodowane parwowirozą lub nosówką, chociaż problem ten może wywołać szereg innych patogenów.
Żołądkowo-jelitowe | Żywienie | Zepsuty pokarm |
Nietolerancja pokarmowa | ||
Zapalenie na tle zakaźnym | Pasożytnicze | |
· Obleńce · Płazieńce · Pierwotniaki | ||
Bakteryjne | ||
· Salmonella spp. · Campylobacter spp. · Yersinia spp. · Clostridium · Enteropatogenne E. coli | ||
Wirusowe | ||
· Parwowirusy · Koronawirusy · Nosówka · FeLV, FIV · Reowirusy, astrowirusy | ||
Zapalenie na tle niezakaźnym | Ostre krwotoczne zapalenie jelit | |
Idiopatyczna biegunka młodzieńcza | ||
Niedrożność | Wgłobienie | |
Ciało obce | ||
Poza przewodem żołądkowo-jelitowym | Metaboliczne | Choroby wątroby Choroby nerek Zapalenie trzustki |
Wewnątrzwydzielnicze | Niedoczynność kory nadnerczy Cukrzyca i cukrzycowa kwasica ketonowa | |
Toksyczne | Leki Toksyny | |
Hipowolemia | Wstrząs Odwodnienie Anemia | |
Nowotworowe | Wiele różnych nowotworów |
Źródło: J. Kirstein, Diagnostyka różnicowa w chorobach wewnętrznych psów i kotów, Wyd. Elsevir Urban&Partner, Wrocław 2011.
Przyczyny przewlekłej biegunki
Długotrwała biegunka u psa może być spowodowana przez czynniki z przewodu pokarmowego oraz spoza niego. Szereg przyczyn daje objawy z jelita cienkiego oraz z jelita grubego. Najczęściej jest ona spowodowana przez niewłaściwe żywienie lub nadwrażliwość pokarmową. Czynnikami zakaźnymi mogą być pasożyty, bakterie i pierwotniaki.
Zapalenie jelit u psa może być wywołane przez zespół IBD, dodatkowo u różnych ras występują różne odmiany IBD (basenji, soft coated wheaten terrier).
Żołądkowo-jelitowe | Żywienie | Nadwrażliwość pokarmowa |
Alergia pokarmowa | ||
Zapalenie na tle zakaźnym | Pasożytnicze | |
· Giardia · Tęgoryjec · Włosogłówka | ||
Bakteryjne | ||
· Rzęsistkowica | ||
Wirusowe | ||
· FeLV, FIV · Koronawirusy | ||
Prototheca, Pythium, grzyby | ||
Zapalenie na tle niezakaźnym | Choroba zapalna jelit (IBD) | |
· Limfocytarno-plazmocytarne zapalenie jelit · Eozynofilowe zapalenie jelit · Ziarniniakowe zapalenie jelit · Neurofilowe zapalenie jelit · Histiocytarne wrzodziejące zapalenie okrężnicy | ||
Enteropatia reagująca na antybiotyki | ||
Przerost flory bakteryjnej jelita cienkiego | ||
Nowotworowe | · Chłoniak · Gruczolakorak · Mięśniak gładkokomórkowy · Guz komórek tucznych | |
Różne | Limfangiektazja | |
Zespół jelita drażliwego | ||
Zanik kosmków jelitowych | ||
Uchyłkowatość jelita czczego | ||
Niedobór immunoglobuliny A | ||
Poza przewodem żołądkowo-jelitowym | Trzustka | Zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki |
Zapalenie trzustki | ||
Endokrynne | · Niedoczynność kory nadnerczy · Cukrzyca · Nadczynność tarczycy · Niedoczynność tarczycy | |
Różne | Zespół hipereozynofilny | |
Niewydolność nerek | ||
Niewydolność wątroby | ||
Zespolenie wrotno-oboczne | ||
Niewydolność serca |
Źródło: J. Kirstein, Diagnostyka różnicowa w chorobach wewnętrznych psów i kotów, Wyd. Elsevir Urban&Partner, Wrocław 2011.
Biegunka u psa ze śluzem
Śluzowa biegunka u psa ma miejsce zwykle wtedy, gdy doszło do zapalenia jelita grubego. Pies oddaje wtedy kał częściej, ale w mniejszych ilościach, a końcowe fragmenty mogą być pokryte jasnoczerwonymi pasmami. Również przy zespole jelita drażliwego obserwuje się obecność śluzu w kale, niekiedy także świeżej krwi.
Biegunka z krwią u psa
Krew w kale psa może być wynikiem krwotocznego zapalenia żołądki i jelit – parwowirozy, która nieleczona ma śmiertelny finał. Krew w odchodach psa może towarzyszyć zapaleniu jelita cienkiego, grubego oraz gdy pies zjadł ostry przedmiot.
Żółta biegunka u psa
Kolor żółty kału może oznaczać problemy z wątrobą, a także zablokowanie ujścia woreczka żółciowego.
Wodnista biegunka u psa
Kupa, która ma plackowatą konsystencję i widać w niej niestrawione resztki pokarmu, to objaw problemów z jelitem cienkim. Odchody z przetrawioną krwią będą miały dodatkowo smolisty kolor.
Biegunka u psa po szczepieniu
Niekiedy szczepiony pies, w wyniku odpowiedzi immunologicznej, również może mieć biegunkę.
Biegunka u psa po odrobaczaniu
Często zarobaczone psy, po podaniu środków odrobaczających, miewają biegunki. Jest to prawidłowa reakcja, która pojawia się zwykle po tym, gdy doszło do uwolnienia toksyn przez pasożyty, które uległy masowej śmierci.
Czy biegunka może być groźna dla psa?
Każda biegunka u psa może doprowadzić do:
- Odwodnienia
- Zaburzeń wodno-elektrolitowych
- Zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej
Każdy pies przechodzi biegunkę inaczej, z uwagi na wiek, siłę organizmu, odporność i ewentualne choroby. Szczególnie narażone są jednak szczenięta oraz psy geriatryczne, których organizmy gorzej znoszą obciążenie spowodowane rozwolnieniem.
pixabay.com/photos/dog-bulldog-puppy-sad-cute-pet-5677052/
Wywiad i badanie kliniczne
Lekarz weterynarii, przeprowadzając wywiad może zadawać pytania dotyczące historii wcześniejszych i obecnie występujących chorób.
W przypadku ostrej biegunki lekarz zapewne zapyta o:
- Szczepienia i odrobaczanie
- Wyjazdy za granicę
- Model żywienia
- Podawane lekarstwa
- Inne możliwe przyczyny zakażenia, jak obecność innych zwierząt w domu
- Inne objawy
Przy przewlekłej biegunce na podstawie wywiadu lekarz może określić, czy jest to biegunka z jelita cienkiego, czy z jelit grubego.
Podczas badania lekarz może zbadać jamę ustną, omacać brzuch, wykonać badanie prostnicy. Psy należy również osłuchać. Przy ostrej biegunce należy zwrócić uwagę na stan nawodnienia organizmu psa.
Poza wymienionymi lekarz może zlecić:
- USG jamy brzusznej
- RTG
- Próby żywieniowe
- Badanie laboratoryjne krwi i kału
- Kolono- bądź endoskopię
Postępowanie medyczne
W przypadku ostrej biegunki u psa niezwykle ważne jest leczenie objawowe i wspomagające podtrzymanie normującego się stanu zdrowia psa. Leczenie przyczynowe jest zwykle mniej istotne w przypadku ostrej biegunki.
W celu poprawy stanu psa lekarz może przeprowadzić leczenie skoncentrowane na:
- Utrzymaniu nawodnienia organizmu psa
- Utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej
- Leczeniu zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego
- Wprowadzeniu odpowiedniej diety
Inaczej wygląda leczenie przewlekłej biegunki u psów, gdzie zaleca się leczenie objawowe. Terapia ma zwykle również charakter diagnostyczny. Duże znaczenie ma także właściwa dieta, gdzie można wybrać jedną z pięciu możliwości:
- Dieta eliminacyjna, zawierająca jedno nowe źródło białka i jedno źródło węglowodanów
- Dieta zawierająca hydrolizowane białko
- Dieta lekkostrawna
- Dieta ze zmniejszoną zawartością węglowodanów
- Dieta z wysoką zawartością włókna surowego
W przypadku braku poprawy po wprowadzeniu nowej diety lekarz weterynarii może wprowadzić antybiotykoterapię. Przydatna jest tylozyna lub oksytetracyklina, stosowane przez 4-6 tygodni.
Co podać psu na biegunkę?
Jeżeli biegunka nie ma ostrego przebiegu, a pies nie wykazuje dodatkowych objawów możesz podać niektóre ludzkie leki na biegunkę u psa. Pamiętaj jednak, że podawanie ludzkich leków dla psa, w tym ich dawkowanie, powinno odbyć się zawsze po konsultacji z lekarzem weterynarii.
No-spa dla psa
No-spa działa rozkurczowo na mięśnie brzucha, co może przynieść psu ulgę. Tabletka jest bardzo gorzka, dlatego nie należy jej rozkruszać.
Smecta dla psa
Smecta działa przeciwbiegunkowo. Bezpieczna porcja smecty dla psa to 1 saszetka / 15 kg masy ciała psa.
Węgiel dla psa
Węgiel na biegunkę u psa można podawać w celu absorbcji szkodliwych toksyn z przewodu pokarmowego w dawce 1000 mg / kg masy ciała. Jest to bardzo duża dawka, którą w praktyce może być trudno podać w tabletkach – lepszym rozwiązaniem byłoby zrobienie z tabletek zawiesiny, rozpuszczonej w niewielkiej ilości wody.
Elektrolity dla psa
Pies, który zmaga się z biegunką może bardzo szybko się odwodnić, dlatego dobrze jest podać zwierzęciu płyn wieloelektrolitowy (PWE) albo płyn Ringera.
Probiotyki dla psa
Probiotyki przeznaczone dla zwierząt, a nie dla ludzi, które kupić można w sklepie zoologicznym, również wykazują działanie przeciwbiegunkowe.
Domowe sposoby na biegunkę u psa
Dobrym rozwiązaniem, w przypadku psa, u którego nie ma ostrej biegunki, ani innych objawów poza rozwolnieniem, będzie głodówka, która powinna trwać ok. 24 godziny. W tym czasie pies powinien mieć nieograniczony dostęp do czystej wody. Po głodówce dobrze prowadzić lekkostrawny pokarm.
Wprowadzając pokarm możesz zacząć od podania przegotowanego kleiku z siemienia lnianego dla psa. Dzięki zawartości kwasu α-linolenowego i fenolowego siemię lniane jest silnym przeciwutleniaczem, łagodzi stany zapalne i działa przeciwbólowo, antybakteryjnie i ułatwia usuwanie toksyn z organizmu. Siemię lniane dla psa podaje się w proporcji 1 część nasion całych lub mielonych na 10-20 części wody.
Psy, które mają problem z luźnym stolcem mogą być karmione po głodówce kleikiem ryżowym na wodzie, jeśli nie mają alergii na ryż.
FAQs
Kiedy zabrać psa z biegunką do weterynarza?
W przypadku ostrej biegunki, która trwa dłużej niż 24 godziny i towarzyszą jej dodatkowe objawy: gorączka, apatia, niechęć do poruszania się należy udać się z psem na wizytę do lekarza weterynarii.
Czego nie podawać psu, który ma biegunkę?
Bezwzględnie, podczas biegunki nie należy podawać psu produktów mlecznych. Spożywanie laktozy może być samo w sobie przyczyną gazów, wzdęć i biegunek u psów.
Źródła
M. Lenarcik, R. Lechowski, Choroby układu pokarmowego psów i kotów, Wyd. SGGW-AR, Warszawa 1991.
J. Kirstein, Diagnostyka różnicowa w chorobach wewnętrznych psów i kotów, Wyd. Elsevir Urban&Partner, Wrocław 2011.
N. Maritz, Gdy twój pies choruje, Wyd. RM, Warszawa 2021.
Siemię lniane dla psa – jak je podawać, dawkowanie, właściwości, źródło: http://www.zoonews.pl/siemie-lniane-dla-psa-jak-je-podawac-dawkowanie-wlasciwosci/
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
