Tasiemiec u psa
Poglądowe zdjęcie wygenerowane przez AI
Tasiemiec psi, czyli Dipylidium caninum, to duży płaski pasożyt, który może osiągać nawet 80 cm długości. Jego cechą charakterystyczną jest aparat gębowy wyposażony w cztery przyssawki oraz ryjek z czterema do pięciu rzędami haków, którymi przyczepia się do ścian jelita cienkiego. To robak jelitowy, który zagraża zarówno psom, jak i ludziom. W skrajnych przypadkach, gdy infestacja jest bardzo duża, może dojść do zaczopowania światła jelita psa, co może wymagać chirurgicznego udrożnienia.
Źródło: CDC’s Division of Parasitic Diseases (DPD), Public domain, via Wikimedia Commons
W artykule przeczytasz
W jaki sposób pies może zarazić się tasiemcem?
Najczęstszą drogą zarażenia tasiemcem u psów jest połknięcie pchły z rodzaju Ctenocephalides lub wszoła Trichodectes canis zarażonych larwami pasożyta. Do połknięcia dochodzi najczęściej podczas samopielęgnacji.
Innym sposobem zarażenia jest zjedzenie gryzonia lub padliny, w których znajdują się człony tasiemca wypełnione jajami, a u psów ze skłonnością do zjadania odchodów – spożycie kału zawierającego człony pasożyta.
Zarażenie może wystąpić także wtedy, gdy aktywnie wypełzające z odbytu zarażonego psa człony pasożyta trafią na domowe tekstylia i uwolnią jaja tasiemca. Te mogą zostać przypadkowo połknięte przez inne zwierzę domowe lub nawet człowieka, jeśli nie umyje rąk po kontakcie z zakażonym środowiskiem.
Objawy: po czym poznać, że pies ma tasiemca?
U większości psów, które mają zdrowy układ odpornościowy, zarażenie tasiemcem może przebiegać bezobjawowo przez wiele lat. Objawy mogą pojawić się dopiero wtedy, gdy dojdzie do czasowego spadku odporności – na przykład w wyniku choroby.
Okres utajony, czyli czas od zarażenia do wystąpienia pierwszych objawów, wynosi około 2–3 tygodnie.
Typowe objawy, które mogą wystąpić u psa zarażonego tasiemcem, to:
- Saneczkowanie – efekt swędzenia okolic odbytu, podrażnionych przez aktywnie wychodzące człony tasiemca. Często prowadzi to do intensywnego wylizywania lub podgryzania tej części ciała.
- Jaja tasiemca w kale – dorosły tasiemiec składa się z segmentów, które można zauważyć w odchodach lub na legowisku psa. Przypominają one ziarna ryżu lub pestki ogórka.
- Utrata wagi – jeśli pies chudnie, mimo że spożywa pełnoporcjową karmę, może to oznaczać, że pasożyty – w tym tasiemiec – „kradną” mu składniki odżywcze, osłabiając organizm.
- Wymioty i biegunki – obecność pasożytów w jelitach może powodować naprzemiennie biegunki i zaparcia, a także wymioty. Czasami w zwracanej treści można zauważyć człony tasiemca.
- Osłabiona kondycja sierści – gdy organizm psa traci witaminy i minerały przez inwazję pasożytów, odbija się to na jakości sierści. Może stać się szorstka, matowa, a nawet łamliwa.
Jaka diagnozuje się tasiemca u psa?
Podstawą do rozpoczęcia diagnostyki są objawy zauważone przez opiekuna psa. Najczęstszym sygnałem jest świąd w okolicy odbytu oraz obecność pełzających lub suchych członów tasiemca na sierści, skórze, w kale lub na legowisku.
Podstawową metodą diagnostyczną jest badanie kału metodą flotacji. Jednak dość często daje ono fałszywie ujemne wyniki – jaja nie zawsze wydostają się z członów tasiemca. Na taki wynik może również wpłynąć zbyt duża próbka kału z niewielką ilością pasożytów.
Z tego względu za najbardziej wiarygodną metodę rozpoznania uznaje się znalezienie członów tasiemca i dostarczenie ich do badania.
W diagnostyce różnicowej należy także wziąć pod uwagę inne przyczyny świądu w okolicy odbytu, np. zapalenie gruczołów okołoodbytowych.
Leczenie: Jak pozbyć się tasiemca u psa
W zwalczaniu tasiemczycy stosuje się leki przeciwko pasożytom wewnętrznym oraz środki eliminujące pasożyty zewnętrzne, będące wektorami zakażenia.
Należy jednak pamiętać, że jednokrotne podanie leku przeciw tasiemcom może nie wystarczyć, ponieważ nie chroni ono przed zarażeniem inwazyjnymi cysticerkoidami bezpośrednio w dniu podania preparatu.
Leczenie zarażonego psa jest zazwyczaj proste – zgodnie z zaleceniami lekarza weterynarii podaje się psu tabletki, pasty lub krople przeciw pasożytom.
Ponowne zastosowanie leku przeciwko tasiemcowi powinno mieć miejsce po upływie okresu prepatentnego dla tego tasiemca, czyli po trzech tygodniach. Należy jednak liczyć się z możliwością nawrotów inwazji w przypadku nieodpowiedniego zwalczania inwazji pcheł, których całkowity cykl rozwojowy może trwać wiele miesięcy.
Tasiemiec psi, a zarażenie człowieka
Zarażenie tasiemcem psim dotyczy najczęściej dzieci, które bawiąc się z psem wkładają ręce do buzi. Co ciekawe – około jedna trzecia zakażonych dzieci ma mniej niż 6 miesięcy.
Do zarażenia może również dojść przez przypadkowe połknięcie zarażonej pchły lub wszoła.
Chociaż w wielu przypadkach zarażenie u ludzi przebiega bezobjawowo, to zdarza się, że u niektórych osób mogą pojawić się takie objawy, jak: świąd okolicy odbytu, ból brzucha oraz biegunka.
Źródła
J. L. Gundłach, A. B. Sadzikowski, Parazytologia i parazytozy zwierząt, PWRiL, Warszawa 2004.
W. Zygner, Problematyczna diagnostyka i zwalczanie inwazji Dipylidium caninum u psów i kotów, https://magwet.pl/25365,problematyczna-diagnostyka-i-zwalczanie-inwazji-dipylidium-caninum-u-psow-i-kotow?page=2&srsltid=AfmBOopBTNu5OoSqp2HbQbifd0Ag3o17VSeY9p3ij7lm4j-UaTV5JaNj (dostęp: 25.03.2025).
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
