Inwazje nicieni u psów
Poglądowe zdjęcie wygenerowane przez AI
Nicienie to pasożyty wewnętrzne, które mogą pozostawać niezdiagnozowane przez wiele lat. Tego typu robaki mogą umiejscawiać się w jelitach, a także poza nimi – np. w płucach, sercu, skórze, a nawet w gałkach ocznych psów.
Nicienie – zwłaszcza te pozajelitowe – to pasożyty, które mogą przysporzyć wielu problemów podczas diagnostyki i leczenia. Jakie gatunki nicieni mogą być niebezpieczne dla Twojego psa? Jakie objawy dają tego typu robaczyce i jak pozbyć się tych pasożytów? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w poniższym artykule.
W artykule przeczytasz
Czym są nicienie?
Nicienie to robaki, które pasożytują w organizmach zwierząt, okradając je z niezbędnych substancji odżywczych. Te pasożyty nie tylko wykorzystują psa jako źródło pożywienia, ale mogą też poważnie szkodzić jego zdrowiu.
To obłe robaki, które mogą mierzyć od kilku milimetrów do kilkudziesięciu centymetrów – w zależności od gatunku. Ich ciało zbudowane jest z oskórka, nabłonka i mięśni, co sprawia, że są elastyczne i podłużne.
Wyróżnia się dwa główne rodzaje nicieni u psów:
- Nicienie jelitowe, np. glista psia, tęgoryjec czy włosogłówka – żyją głównie w przewodzie pokarmowym.
- Nicienie pozajelitowe, np. płucne, sercowe czy podskórne – atakują inne organy, poza układem trawiennym.
Jak wyglądają nicienie?
Glista psia (Toxocara canis) przypomina spaghetti. Jest biała, gruba jak nitka i może mierzyć nawet 20 cm długości. Czasem można ją zobaczyć w wymiotach lub kale psa.
Tęgoryjec psi (Ancylostoma caninum) to mały, nitkowaty robak o szaro-czerwonym zabarwieniu. Dorosłe osobniki mierzą od 1 do 2 cm długości. Charakterystyczną cechą są małe haczyki w aparacie gębowym, dzięki którym pasożyt przyczepia się do ścian jelita cienkiego i żywi się krwią żywiciela.
Włosogłówka (Trichuris vulpis) to cienki, podłużny pasożyt jelita grubego. Przednia część jej ciała przypomina nitkę i mocno wczepia się w ścianę jelita, natomiast tylna – grubsza i nawet pięć razy szersza – swobodnie wystaje do jego wnętrza. Samce mają około 4–6 cm długości, a samice nawet do 7,5 cm. U samców widać też nitkowaty wyrostek na końcu ciała.
Nicień płucny (Angiostrongylus vasorum), nazywany też francuskim robakiem sercowym, to cienki pasożyt atakujący płuca i serce psa. Samice osiągają długość 15–25 mm, a samce są nieco mniejsze – 14–18 mm. Mają nitkowaty kształt i osiedlają się w tętnicach płucnych oraz prawej części serca, gdzie dojrzewają i składają jaja.
Nicień sercowy (Dirofilaria immitis) to długi, nitkowaty pasożyt, który może osiągać nawet 30 cm długości. Początkowo bytuje w mięśniach, a potem trafia do naczyń płucnych i serca psa. Ze względu na swoje umiejscowienie często określany jest mianem robaka sercowego.
Nicień podskórny (Dirofilaria repens) to cienki pasożyt, który trafia do organizmu psa przez ukąszenie komara. Jego obecność często objawia się jako podskórne guzki, w których znajdują się larwy i dorosłe osobniki.
Jakie są objawy nicieni u psa?
Zarażone nicieniami psy mogą – nawet przez wiele lat – nie wykazywać żadnych objawów. Z drugiej strony, u niektórych osobników już kilka tygodni po zarażeniu mogą wystąpić następujące symptomy:
- Zamiennie występujące zaparcia i biegunki
- Wymioty
- Apatia
- Utrata apetytu
- Łuszcząca się skóra, matowa sierść
- Krwawe stolce
- Saneczkowanie
- Wzdęcia
- Spadek masy ciała
- Nabrzmiały brzuch
Nieleczone zarażenie francuskim robakiem sercowym może prowadzić do zapalenia płuc. Już na wczesnym etapie u psa mogą pojawić się: kaszel, duszność, niedokrwistość, osowiałość, jadłowstręt i objawy zaburzeń krzepnięcia. W przypadku ciężkiej infestacji może dojść do zatkania tętnicy płucnej lub niewydolności prawej komory serca, co może zakończyć się śmiercią zwierzęcia.
W sytuacji zarażenia nicieniem sercowym u psa może dojść do kaszlu, duszności, niewydolności oddechowej i omdleń.
Z kolei w przypadku nicieni podskórnych charakterystycznym objawem jest pojawienie się na skórze guzków, które wypełnione są larwami lub dorosłymi postaciami pasożytów.
Czy nicienie są niebezpieczne dla psa?
W zależności od umiejscowienia, nicienie mogą uszkadzać różne narządy wewnętrzne – serce, jelita, płuca czy oczy. Zarobaczenie w tych miejscach może prowadzić do stanów zapalnych, niedrożności, uszkodzenia tkanek, a w skrajnych przypadkach nawet do śmierci. Pasożyty, które żywią się krwią i składnikami odżywczymi z jelit, osłabiają organizm psa, co może prowadzić np. do anemii.
Rozpoznanie i leczenie
Leczenie psa zarażonego nicieniami wymaga dobrze zaplanowanego działania. Chodzi nie tylko o usunięcie pasożytów, ale też o to, by nie doprowadzić do uodpornienia się ich na leki. Kluczem do skutecznej terapii jest dokładna diagnostyka – zwykle zaczyna się od badania kału w poszukiwaniu jaj, larw lub dorosłych robaków. W trudniejszych przypadkach potrzebna może okazać się dalsza diagnostyka, np. RTG klatki piersiowej, echo serca czy bronchoskopia – szczególnie jeśli podejrzewa się zarażenie nicieniami bytującymi poza jelitami.
Na podstawie wyników lekarz weterynarii dobierze odpowiedni środek przeciwpasożytniczy, ustalając dawkę i plan leczenia dopasowany do konkretnego psa. Należy ściśle trzymać się zaleceń, ponieważ od tego zależy skuteczność kuracji.
W przypadku zakażenia nicieniami sercowo-płucnymi często konieczne jest ograniczenie aktywności fizycznej psa, aby zmniejszyć ryzyko powikłań, takich jak zator płucny.
Po zakończonym leczeniu ważne jest ponowne badanie kału, aby sprawdzić, czy terapia przebiegła pomyślnie.
Profilaktyka: jak zabezpieczyć psa przed nicieniami?
Na podstawie zaleceń ekspertów z ESCCAP można określić, jak często powinno się odrobaczać psa, w zależności od ryzyka zakażenia pasożytami wewnętrznymi. Poniżej znajdziesz infografikę z dokładnymi wytycznymi dotyczącymi częstotliwości odrobaczania.
Profilaktyka przeciw nicieniom polega ponadto na:
- Zabezpieczeniu psa przed zjadaniem pokarmów na spacerach
- Uniemożliwieniu psu picia wody z kałuży etc.
- Sprzątaniu psich odchodów podczas spacerów
- Regularnym badaniu kału psa pod kątem obecności pasożytów
- Stałej ochronie przeciw pasożytom zewnętrznym
Źródła
ESCCAP, Odrobaczanie psów i kotów, Przewodnik ESCCAP 01 wydanie drugie* – wrzesień 2010, https://esccap.pl/datastore/download/odrobaczanie_psow_i_kotow_przewodnik_ESCCAP_wyd_drugie_2010.pdf (dostęp: 27.03.2025).
ESCCAP, Dirofilarioza u psów – co to jest i jak do niej dochodzi?, https://www.esccap.pl/dirofilarioza/ (dostęp: 27.03.2025).
ESCCAP, Francuski nicień sercowy (Angiostrongylus vasorum), https://www.esccap.pl/francuski-nicien-sercowy-angiostrongylus-vasorum/ (dostęp: 27.03.2025).
ESCCAP, Glisty psów i kotów, esccap.pl/glisty-psow-kotow-toxocara-canis-t-cati/ (dostęp: 27.03.2025).
ESCCAP, Włosogłówka, esccap.pl/wlosoglowka-trichuris-vulpis/ (dostęp: 27.03.2025).
ESCCAP, Tęgoryjce, esccap.pl/tegoryjce-uncinaria-ancylostoma/ (dostęp: 27.03.2025).
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
