Glistnica u psa
Jest więcej niż pewne, że Twój pies choć raz w życiu zarazi się glistnicą. To choroba wywoływana przez pasożyta jelitowego – glistę Toxocara canis, która najczęściej atakuje szczenięta do 6. miesiąca życia. Pasożyt ten może jednak występować także u dorosłych psów, a co gorsza – zagrożeni są nim również ludzie.
Z tego artykułu dowiesz się, jak wygląda ten pasożyt, w jaki sposób dochodzi do zarażenia psów i ludzi, jakie objawy mogą wystąpić u zarażonego psa oraz jak pomóc czworonogowi pozbyć się glisty.
W artykule przeczytasz
Jak wygląda psia glista?
Toxocara canis to duży robak jelitowy, który wyglądem przypomina spaghetti – to nitkowaty pasożyt o obłym kształcie, białej lub żółtawej barwie. Samice osiągają od 12 do 20 cm długości i około 3 mm średnicy, natomiast samce mierzą od 9 do 13 cm i mają około 2 mm średnicy. Ze względu na swoje rozmiary, pasożyty te zaliczane są do dużych nicieni.
Jak rozmnażają się psie glisty?
Do kopulacji Toxocara canis dochodzi w jelitach psa. Samice wydalają jaja, które wraz z kałem trafiają do środowiska. Tam, w odpowiednich warunkach – przy temperaturze 25–30°C i wilgotności powyżej 85% – rozwija się inwazyjna postać pasożyta.
Psy zarażają się poprzez zjedzenie pokarmu zanieczyszczonego jajami lub małych ssaków będących ich nosicielami. W przewodzie pokarmowym z połkniętych jaj uwalniają się larwy, które wraz z krwią wędrują do różnych narządów wewnętrznych.
Larwy, które trafią do rdzenia kręgowego, pnia mózgu, gałek ocznych czy wątroby, często otorbiają się i przechodzą w stan uśpienia – aż do momentu spadku odporności zwierzęcia lub aktywacji przez hormony ciężarnej suki.
Jeśli larwy wybiorą drogę do płuc, wywołują ich zapalenie. Następnie, odkrztuszane i połykane, trafiają z powrotem do przewodu pokarmowego. W jelicie cienkim osiągają dojrzałość, rozmnażają się i zaczynają składać jaja. Cała wędrówka pasożyta, tzw. ascaris, trwa około 28–30 dni aż do osiągnięcia dojrzałości płciowej.
Jakie objawy ma pies zarażony glistą?
Zdrowe psy, z silnym układem odpornościowym, po zarażeniu mogą przez długi czas nie wykazywać żadnych objawów – aż do momentu osłabienia odporności, np. w wyniku choroby. Do reaktywacji uśpionych larw może również dojść u suk w ciąży, pod wpływem zmian hormonalnych.
U psów, które przechodzą objawowe zarażenie glistnicą, opiekun może podejrzewać chorobę, ponieważ symptomy są dość charakterystyczne:
- biegunka naprzemiennie z zaparciami,
- wymioty,
- kaszel – u młodych szczeniąt larwy wędrujące przez płuca mogą wywołać zapalenie,
- saneczkowanie – świąd wywołany obecnością jaj w okolicach odbytu,
- wylizywanie odbytu,
- apatia, niepokój,
- utrata apetytu lub perwersyjny apetyt (np. jedzenie ziemi, odchodów).
U młodych psów z silnym zarobaczeniem może pojawić się powiększony, „żabi” brzuch. Może też dojść do zahamowania wzrostu, anemii, a nawet krzywicy.
Jak pozbyć się glist u psa?
Aby potwierdzić obecność jaj T. canis u psa, należy wykonać badanie kału metodą flotacji – na próbce o masie 3–5 g.
Leczenie T. canis zawsze planuje lekarz weterynarii. U dorosłych psów profilaktyczne odrobaczanie co 3 miesiące znacząco zmniejsza ryzyko zarażenia pasożytami.
Szczenięta powinny zostać odrobaczone po raz pierwszy 14. dnia życia, a następnie co 14 dni – aż do 2 tygodni po odsadzeniu. Po tym czasie odrobaczanie należy kontynuować co miesiąc, aż do ukończenia przez psa 6. miesiąca życia.
Czy można zarazić się glistą od psa?
Toksokarozą najczęściej zarażają się dzieci, które wkładają do ust brudne ręce z obecnymi na nich inwazyjnymi formami jaj. Z tego powodu choroba ta bywa nazywana „chorobą brudnych rąk”.
Do zakażenia najczęściej dochodzi w piaskownicach, gdzie załatwiają się zwierzęta. Choć to właśnie dzieci są najbardziej narażone, dorośli również mogą się zarazić – najczęściej poprzez spożycie pokarmu zanieczyszczonego jajami pasożyta.
Czy glista psia jest niebezpieczna dla człowieka?
Zarażenie toksokarozą jest dla człowieka niebezpieczne. Z połkniętych jaj pasożyta rozwijają się larwy, które przemieszczają się po organizmie i mogą wywołać chorobę w różnych postaciach:
- postać trzewna – objawia się dolegliwościami związanymi z obecnością larw w wątrobie i płucach,
- postać oczna – prowadzi do pogorszenia wzroku, a w skrajnych przypadkach nawet do jego całkowitej utraty,
- postać utajona – nie daje wyraźnych objawów, ale badania krwi pokazują podwyższony poziom przeciwciał anty-Toxocara.
U ludzi rozwija się wyłącznie narządowa forma glistnicy, dlatego profilaktyczne odrobaczanie nie ma sensu. Skuteczne leczenie może przeprowadzić wyłącznie lekarz specjalizujący się w chorobach zakaźnych.
Zespół larwy wędrującej to poważna choroba, która jest skutkiem zarażenia człowieka pasożytami T. canis lub T. cati. Związany jest zwykle z oczami (zespół larwy wędrującej ocznej) albo narządami wewnętrznymi (zespół larwy wędrującej trzewnej).
Źródła
ESCCAP, Toksokaroza – jak zaraża się człowiek? https://www.esccap.pl/toksokaroza/ (dostęp: 23.03.2025).
ESCCAP, Skrócony przewodnik odrobaczania psów i kotów, 01 wydanie trzecie.
J. Gundłach, A. Sadzikowski, Parazytologia i parazytozy zwierząt, PWRiL, Warszawa 2004.
A. Moorhead, Inwazje glist u psów, „Weterynaria po dyplomie” 2021/3, https://magwet.pl/wpd/36226,inwazje-glist-u-psow (dostęp: 23.03.2025).
Toksokaroza, niebezpieczna choroba odzwierzęca, http://www.ipar.pan.pl/files/ulotka%20Toksokaroza.pdf (dostęp: 23.03.2025).
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
