Robaki u psa
Endopasożyty mogą zarazić psa np. przez pchły, co ma miejsce w przypadku tasiemca. Robaki mogą występować w jelitach — wtedy mówimy o pasożytach jelitowych — lub w innych organach wewnętrznych, gdzie określa się je mianem robaków pozajelitowych. Niektóre z nich można dostrzec gołym okiem w kale psa, inne potrafią przetrwać bezobjawowo przez wiele lat, stopniowo okradając organizm zwierzęcia z niezbędnych składników odżywczych.
Niestety, niektóre robaki, którymi zaraził się pies, mogą być niebezpieczne także dla człowieka.
Z tego artykułu dowiesz się, jakie objawy u psa powinny Cię zaniepokoić, jak rozpoznać i leczyć zarażenie oraz jak skutecznie chronić przed nim zdrowego psa.
W artykule przeczytasz
Jak wyglądają robaki u psa?
Robaki, takie jak tasiemiec czy przywra, to tzw. płazińce — spłaszczone grzbietowo-brzusznie bezkręgowce, które mogą osiągać długość nawet kilku metrów. Tasiemiec psi zazwyczaj dorasta do około 80 cm w jelitach zwierzęcia.
Robaki, takie jak glista psia, tęgoryjec czy włosogłówka, należą do tzw. obleńców — endopasożytów o obłym, niesegmentowanym ciele, które mogą mierzyć nawet kilkadziesiąt centymetrów. Samica glisty psiej może osiągać długość nawet 20 cm.
Stwierdzenie obecności robaków wewnętrznych może być bardzo trudne. Zdarzają się jednak przypadki, gdy pies wydala jaja pasożytów, a nawet dorosłe osobniki, które można zobaczyć gołym okiem.
Na przykład: glista psia przypomina spaghetti, natomiast człony tasiemca psiego wyglądają jak nasiona ogórka.
Najczęstsze objawy robaków u psa
Poza sytuacjami, w których pasożyty są widoczne gołym okiem, u psów z robakami wewnętrznymi mogą pojawić się liczne objawy towarzyszące. Wiele z nich zależy od rodzaju pasożytów oraz miejsca ich bytowania.
Widoczne guzki na skórze psa mogą być objawem zakażenia nicieniami podskórnymi. Z kolei u psów z robakami płucnymi może dojść do zapalenia płuc oraz częstego odksztuszania pasożytów. Psy zakażone robakami sercowymi mogą doświadczać omdleń i trudności z oddychaniem.
Poza wymienionymi przypadkami mogą też występować objawy niespecyficzne, typowe dla wielu różnych chorób — w tym również dla robaczycy. Należą do nich:
- Wymioty.
- Biegunki, niekiedy naprzemiennie z zaparciami.
- Jadłowstręt, czasem przeplatany wilczym apetytem.
- Apatia.
- Osowiałość.
- Nadpobudliwość.
- Spadek masy ciała.
- Pogorszenie kondycji okrywy włosowej.
- Problemy alergiczne.
- Saneczkowanie.
Tego rodzaju objawy nie pozwalają na jednoznaczne określenie, z jakimi pasożytami mamy do czynienia. Dlatego zawsze, gdy je zaobserwujesz, zabierz psa do lekarza weterynarii.
Jakimi robakami mogą zarazić się psy?
| Rodzaj pasożyta | Nazwa pasożyta | Charakterystyka |
|---|---|---|
| Płazińce | Tasiemiec psi (Dipylidium caninum) | Najczęstszy tasiemiec u psów. Przenoszony przez pchły. Objawy to świąd odbytu, problemy z trawieniem, spadek masy ciała. |
| Tasiemiec bąblowcowy (Echinococcus granulosus) | Psy zarażają się jedząc surowe mięso lub wnętrzności. Może przebiegać bezobjawowo. Groźny także dla ludzi. | |
| Tasiemiec wielojamowy (Echinococcus multilocularis) | Bardzo niebezpieczny pasożyt. Psy zarażają się przez kontakt z gryzoniami. Może być śmiertelny dla ludzi. | |
| Przywra kotłowa (Opisthorchis felineus) | Rzadka u psów, ale możliwa. Zarażenie przez zjedzenie ryb. Powoduje problemy z wątrobą i trzustką. | |
| Obleńce | Glista psia (Toxocara canis) | Najczęstszy obleniec u szczeniąt. Zarażenie przez kontakt z kałem innych psów. Objawy to wymioty, biegunka, osłabienie. |
| Tęgoryjec (Ancylostoma caninum) | Przenika przez skórę lub połykanie jaj pasożyta. Powoduje anemię, biegunkę, wyniszczenie. Bardzo groźny u młodych psów. | |
| Włosogłówka (Trichuris vulpis) | Atakuje jelito grube. Psy zarażają się przez kontakt z zakażoną ziemią. Objawy to biegunka z krwią, osłabienie. | |
| Dirofilaria immitis (nicienie sercowe) | Przenoszone przez komary. Pasożytuje w sercu i naczyniach krwionośnych. Powoduje kaszel, niewydolność serca. |
Skąd robaki u psa?
Głównym źródłem zakażeń robakami wewnętrznymi jest spożywanie przez psy pokarmów zanieczyszczonych inwazyjnymi formami pasożytów. Robaki mogą znajdować się w odchodach, na glebie, trawie czy w zbiornikach wodnych. Psy, które mają tendencję do polowania na małe zwierzęta, mogą zarazić się po zjedzeniu nosiciela pośredniego. Podobne ryzyko niesie ze sobą zjedzenie padliny.
Niektóre robaki przenoszone są przez wektory, takie jak pchły, wszy, wszoły czy komary. Dlatego całkowite uniknięcie zakażenia pasożytami w ciągu życia psa może być bardzo trudne.
Do zakażenia może dojść już na etapie płodowym — tak dzieje się w przypadku glisty psiej, która potrafi przetrwać w formie otorbionej w tkankach suki przez wiele lat. W wyniku działania hormonów ciążowych pasożyt może się uaktywnić, co sprawia, że szczenięta mogą urodzić się już zarażone.
Jak zdiagnozować robaki u psa?
Rozpoznanie rodzaju robaczycy powinien przeprowadzić lekarz weterynarii. W niektórych przypadkach podstawą do rozpoczęcia leczenia może być zaobserwowanie jaj pasożytów na skórze psa oraz wywiad z opiekunem, który potwierdza, że zwierzę miało kontakt z pchłami. Jednak zdecydowanie częściej wdrożenie skutecznego leczenia wymaga wykonania badań laboratoryjnych — kału, krwi, wycinków tkanki czy zeskrobin ze skóry. Materiałem do analizy mogą być również wymiociny.
Gdy wyniki badań jasno wskazują, z jakim gatunkiem robaka pies ma do czynienia, możliwe jest rozpoczęcie odpowiedniego schematu leczenia.
Jak odrobaczyć psa?
Preparaty przeciwpasożytnicze powinny być dobrane do rodzaju pasożyta, z którym zmaga się pies. Może to zrobić wyłącznie lekarz weterynarii.
Leki mogą być podawane w różnych formach: w zastrzykach, tabletkach, kroplach lub pastach. Ich skład może zawierać jedną lub kilka substancji czynnych.
W niektórych przypadkach konieczne może okazać się powtórzenie odrobaczania po kilkunastu dniach, aby skutecznie wyeliminować pasożyty.
Profilaktyka: schemat odrobaczania psa
Oceniając ryzyko zarażenia pasożytami wewnętrznymi można ustalić, na podstawie zaleceń ekspertów z ESCCAP, jak często odrobaczać psa. Poniżej przedstawiono infografikę ze szczegółowymi wytycznymi.
Profilaktyka polega na odrobaczaniu psa za pomocą tabletek. Preparaty te oferowaną są zwykle w dawkach dopasowanych do masy ciała psa – 1 tabletka / 10 kg masy ciała. Dostępne są również mniejsze tabletki, nawet dla psów ras miniaturowych i odwrotnie, duże dla ras o masie większej niż 35 kg.
Działają one na Toxocara canis, T. leonina, Ancylostoma caninum, Uncinaria stenocephala, Physaloptera. Substancja czynna to zwykle Embonian pyrantelu.
Czy zawsze należy odrobaczać psa?
Odrobaczanie psa nie zawsze jest wskazane. W przypadku psów, które pozostają pod stałym nadzorem opiekuna, które niczego nie zjadają na spacerach wystarczające może być regularne badanie kału na obecność endopasożytów 1 lub 2 razy w ciągu roku.
Czy można zarazić się robakami od psa?
Lista robaków, którymi ludzie mogą zarazić się od psów obejmuje: tasiemca psiego, tasiemca bąblowcowego, glistę psią, włosogłówkę, giardię, toksoplazmę czy tęgoryjca. Szczególnie narażone są dzieci, osoby starsze i każdy, kto ma osłabiony układ odpornościowy.
FAQ
Czy właściciele psów powinni się odrobaczać?
Profilaktyczne odrobaczanie wśród ludzi to temat, który budzi wiele dyskusji. Niektóre robaki otorbiają się w narządach i przyjmowanie leków OTC na pasożyty – dostępnych w aptekach bez recepty nie pomoże. Jeśli mieszkasz z psem, prawidłowym rozwiązaniem jest profilaktyczne badanie kału na obecność robaków nawet 1-2 razy w ciągu roku.
Źródła
D. Bowman, Parazytologia Weterynaryjna, wyd. edra urban&partner, Wrocław 2021.
ESCCAP, Odrobaczanie psów i kotów, https://esccap.pl/datastore/download/odrobaczanie_psow_i_kotow_przewodnik_ESCCAP_wyd_drugie_2010.pdf (dostęp:25.03.2025).
J. Gundłach, A. Sadzikowski, Parazytologia i parazytozy zwierząt, PWRiL, Warszawa 2004.
J. Zawiślak, N. Święcicka, D. Gulda, M. Monkiewicz, M. Drewka, Odrobaczanie jako podstawowy element programów profilaktycznych u psów i kotów, „Przegląd hodowlany 12/2011, http://ph.ptz.icm.edu.pl/wp-content/uploads/2016/12/9-Zawi%C5%9Blak.pdf (dostęp:25.03.2025).
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
