Borelioza u psa

Borelioza to odpasożytnicza choroba bakteryjna, wywołana przez krętki Borrelia, które przenoszone są przez kleszcze. W obrębie rodzaju Borrelia sklasyfikowano 37 patogennych i niepatogennych gatunków. Chorobę z Lyme wywołują bakterie trzech genogatunków: B. burgdorferi sensu stricto, B. garinii i B. afzelii.

Choroba z Lyme jest jednocześnie najczęściej diagnozowaną postacią boreliozy u psów – jednym z jej typowych objawów jest zapalenie stawów, ale nie tylko. Jakie jeszcze objawy może wykazywać zarażony pies? Czy można go wyleczyć? Ile kosztuje leczenie? Zapraszam do lektury.

Jakie objawy daje borelioza u psa?

Borelioza to dosyć podstępna choroba, ponieważ pierwsze objawy mogą pojawić się u psów nawet po kilku miesiącach, a zdecydowana większość psów – 90–95% – nie wykazuje żadnych objawów.

Typowymi objawami choroby z Lyme są:

Wysoka gorączka – temperatura ciała psa może przekroczyć 40°C.
Osowiałość i brak energii – pies staje się apatyczny, nie chce się bawić ani spacerować.
Powiększenie węzłów chłonnych – można to zauważyć jako niewielkie zgrubienia w okolicach szyi, pach czy pachwin.
Utrata apetytu – pies może jeść mniej niż zwykle lub całkowicie odmawiać posiłków.

Borelioza stawowa

Najpowszechniejszą postacią boreliozy diagnozowaną u psów jest postać stawowa, która wywołuje zapalenie stawów. Choroba często zaczyna się od jednego stawu, zwykle najbliżej miejsca ukąszenia kleszcza, ale z czasem może obejmować także inne kończyny.

W przypadku tej postaci boreliozy psy mają zwykle gorączkę, obrzęk stawów i kulawizny. Borelioza stawowa może mieć charakter przewlekły – nawet jeśli początkowo objawy ustąpią, mogą powracać co jakiś czas. Dlatego objawów nie można lekceważyć i zawsze należy udać się z psem na konsultację do lekarza weterynarii.

Borelioza nerkowa

Znacznie rzadziej u psów występuje borelioza prowadząca do kłębuszkowego zapalenia nerek. Gdy już się pojawi, rokowania dla psa niestety są bardzo złe. Jest to choroba trudna do leczenia i często kończy się przewlekłą niewydolnością nerek.

Najbardziej podatne na nią są retrievery i berneńskie psy pasterskie.

U chorych psów dochodzi do obrzęku łap i brzucha, utraty masy ciała, wymiotów i biegunek, w moczu pojawia się białko.

Borelioza sercowa

Najrzadszą postacią boreliozy jest jej odmiana sercowa. Choroba może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, omdleń, osłabienia i szybkiego męczenia się.

Jak pies może zarazić się boreliozą?

Borelioza to choroba, która występuje na terenie całej Europy, z wyjątkiem bardzo gorących krańców południowych i bardzo zimnych krańców północnych. Głównym rezerwuarem tych bakterii są małe gryzonie – myszy, szczury, wiewiórki – a także króliki oraz niektóre ptaki i gady. Choroba przenoszona jest przez żerujące na nich pasożyty, głównie kleszcze z rodzaju Ixodes ricinus (kleszcz pospolity) oraz Ixodes hexagonus (kleszcz jeżowy).

Nosicielami mogą być zarówno larwy, nimfy, jak i dorosłe postaci tych kleszczy, ale niebezpieczne dla psów są przede wszystkim nimfy i dorosłe osobniki.

Bakterie boreliozy przemieszczają się do miejsc bogatych we włókna kolagenowe – stawów, serca, nerek czy układu nerwowego. Tam wywołują stan zapalny, który może prowadzić do różnych chorób, np. zapalenia stawów, problemów z sercem, nerkami czy układem nerwowym. W niektórych przypadkach układ odpornościowy reaguje zbyt silnie, co może doprowadzić do dodatkowych uszkodzeń w organizmie psa.

Zabezpiecz swojego psa przed pasożytami

Reklama

Kliknij i sprawdź: Fiprex DUO

Ulotka produktu: Fiprex DUO

Rozpoznanie: jakie badania musi przejść pies z podejrzeniem boreliozy?

Wykrycie boreliozy u psów może być utrudnione, zwłaszcza że u niektórych objawy pojawiają się dopiero po kilku miesiącach lub nie występują wcale. Ponadto, według niektórych badań, B. burgdorferi atakuje tkanki miękkie, natomiast nie występuje w krwioobiegu ani w moczu zarażonych psów.

Podstawą w rozpoznaniu jest wywiad, badanie kliniczne oraz odpowiednie testy laboratoryjne.

Podczas wywiadu lekarz zapyta:

Czy pies miał kontakt z kleszczami?
Czy stosowano ochronę przeciwpasożytniczą?
Czy pojawiły się objawy, takie jak gorączka, osłabienie, utrata apetytu, kulawizna lub obrzęki stawów?

Wśród testów diagnostycznych najczęściej stosuje się test ELISA lub szybkie testy SNAP, które dają wynik już w kilka minut. Przeciwciała IgM pojawiają się po około tygodniu od zakażenia, natomiast IgG po 4–6 tygodniach i mogą utrzymywać się przez lata – dlatego dodatni wynik testu nie zawsze oznacza aktywną chorobę. Wynik może być fałszywie dodatni u psów zaszczepionych przeciwko boreliozie lub po kontakcie z innymi bakteriami z tej samej rodziny (np. Leptospira).

Skuteczną metodą rozpoznania jest łańcuchowa reakcja polimerazy (PCR), która wykrywa bezpośrednio DNA bakterii w organizmie psa. Badanie to wymaga pobrania np. płynu stawowego, moczu, płynu mózgowo-rdzeniowego lub fragmentu skóry.

Leczenie: czy można wyleczyć psa z boreliozy?

Po zdiagnozowaniu boreliozy lekarz weterynarii może podjąć decyzję o leczeniu antybiotykami. „Spośród antybiotyków stosowanych w leczeniu przyczynowym boreliozy psów zalecane są doksycyklina w dawce 5–10 mg/kg m.c. doustnie, 1–2 razy dziennie, przez 4 tygodnie oraz amoksycylina w dawce 20 mg/kg m.c. doustnie, 3 razy dziennie, przez 4 tygodnie. Antybiotyki te pomagają znieść objawy choroby, jednak najczęściej nie eliminują krętków z organizmu”¹.

Rokowania: czy psy potrafią zwalczyć chorobę z Lyme?

Leczenie boreliozy antybiotykami zazwyczaj pozwala pozbyć się objawów i skutków zakażenia tymi bakteriami, jednak całkowita ich eliminacja z organizmu psa nie jest możliwa.

Ile kosztuje leczenie boreliozy?

Koszt leczenia boreliozy u psa zależy od takich czynników, jak stadium choroby, zastosowane leki oraz cennik konkretnej kliniki weterynaryjnej.

Ceny szybkich testów płytkowych wahają się od 30 do 100 zł,
Testy laboratoryjne mogą kosztować od 100 do 300 zł,
Dwutygodniowa kuracja antybiotykami, takimi jak doksycyklina czy amoksycylina, może kosztować od 1000 do 1400 zł,
Dodatkowe badania krwi i moczu mogą jeszcze zwiększyć koszty leczenia.

W zaawansowanych przypadkach, gdy choroba wymaga intensywniejszego leczenia, całkowity koszt może sięgać nawet kilku tysięcy złotych.

Profilaktyka: Jak uchronić psa przed boreliozą?

Biorąc pod uwagę, że mimo leczenia bakterie Borrelia pozostają w organizmie psa, niezwykle ważna jest profilaktyka, która opiera się na stałej ochronie przeciwkleszczowej oraz szczepieniach przeciwko boreliozie.

Do szczepienia stosuje się inaktywowane szczepionki, które należy aplikować psu co roku przed sezonem żerowania kleszczy – w dwóch iniekcjach, w odstępie 3–4 tygodni.

Aby zabezpieczyć psa przed kleszczami, warto stosować różne preparaty, dobrane po konsultacji z lekarzem weterynarii:

Krople spot-on – aplikuje się je na skórę w okolicy karku, lekko odchylając sierść. Czas działania to z reguły około miesiąca. Dobrze sprawdzają się u zwierząt, które nie przyjmują preparatów doustnie.
Obroże na kleszcze – to najdłużej działająca forma ochrony. Czas zabezpieczenia wynosi średnio 6–8 miesięcy. Zwierzę powinno nosić obrożę cały czas – zdejmowanie jej na spacery obniża skuteczność.
Tabletki na kleszcze i robaki – podaje się je doustnie, sprawdzają się u psów z dużą ilością sierści. Czas zabezpieczenia to około 1–3 miesiące, w zależności od producenta.

Źródła

Ł. Adaszek, P. Łyp, P. Dębiak, A. Śmiech, S. Winiarczyk, Borelioza psów – choroba przenoszona przez kleszcze, https://magwet.pl/24232,borelioza-psow-choroba-przenoszona-przez-kleszcze?srsltid=AfmBOopPEJUVfUoA-Zt1KRYrb1_FSJs_Hh3n5b2EYCtVs5Clf4ePepJD (dostęp: 05.02.2025).

H. Niemand, P. Suter, Praktyka kliniczna: PSY, wyd. Galaktyka, Łódź 2003.

A. Sikorska-Kopyłowicz, P. Jonkisz, P. Sławuta, A. Kurosad, I. Herman, Borelioza u psa – przypadek kliniczny, „Magazyn eterynaryjny”, 2019/5.

W. Zygner, Borelioza u psów, „Życie weterynaryjne”, nr 83/2008, s. 816-818.

¹ W. Zygner, Borelioza u psów, „Życie weterynaryjne”, nr 83/2008, s. 818.

dr Mateusz Karatysz

Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.

Bio autora