Anaplazmoza u psa

Anaplazmoza to choroba wywoływana przez Gram-ujemne, wewnątrzkomórkowe laseczki z rodzaju Anaplasma, konkretnie przez bakterie Anaplasma phagocytophilum oraz Anaplasma platys. Niebezpieczeństwo tej choroby polega na tym, że szkodliwe bakterie mogą prowadzić do zmian w obrębie leukocytów, płytek krwi oraz komórek plazmatycznych w różnych narządach wewnętrznych.

Anaplazmoza granulocytarna – wywoływana przez Anaplasma phagocytophilum, które przenoszą w Polsce kleszcze pospolite (Ixodes ricinus).
Anaplazmoza trombocytarna – wywoływana przez Anaplasma platys, które przenoszone są przez kleszcze psie (Rhipicephalus sanguineus).

Jakie objawy daje anaplazmoza u psa?

Objawy, jakie występują u psów z anaplazmozą, zależą od gatunku bakterii, którą został zakażony pies.

W przypadku anaplazmozy granulocytarnej u psów pojawią się różne objawy niespecyficzne, takie jak:

senność,
gorączka,
kulawizny (zapalenie wielostawowe),
bladość błon śluzowych,
napięty brzuch,
biegunka,
wymioty,
wybroczyny,
szybki oddech,
powiększenie śledziony,
powiększenie węzłów chłonnych.

Rzadko występującymi objawami tej choroby są kaszel, zapalenie błony naczyniowej oka, obrzęk kończyn, nadmierne pragnienie i wielomocz.

W badaniach laboratoryjnych najczęściej występują: trombocytopenia, normocytarna normochromatyczna nieregeneratywna niedokrwistość, limfopenia, monocytoza, leukopenia, leukocytoza, hyperglobulinemia, hypoalbuminemia, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych.

U psów z anaplazmozą trombocytarną – psią małopłytkowością cykliczną – występują zwykle objawy takie jak:

gorączka,
letarg,
anoreksja,
bladość błon śluzowych,
wybroczyny,
wydzielina z nosa,
powiększenie węzłów chłonnych.

W badaniach laboratoryjnych najczęściej występują: cykliczna trombocytopenia, normocytarna normochromatyczna nieregeneratywna niedokrwistość, hyperglobulinemia, hypoalbuminemia.

Jak psy zarażają się anaplazmozą?

W przypadku zakażenia A. phagocytophilum lub A. platys nie stwierdzono skłonności rasowych ani predyspozycji związanych z wiekiem lub płcią psów. Głównym czynnikiem ryzyka jest infestacja kleszczami.

Aby mogło dojść do przeniesienia A. phagocytophilum, konieczne jest pobieranie przez kleszcza krwi psa przez 24–48 godzin. Okres inkubacji bakterii, a więc czas od zarażenia do wystąpienia pierwszych objawów, trwa 1–2 tygodnie. Bakterie namnażają się w organizmie psa przez podział binarny, tworząc skupiska w neutrofilach, a rzadziej w eozynofilach. Mogą również trafić do śledziony i szpiku kostnego.

Podobny okres inkubacji występuje u psów zarażonych A. platys. Infekcja powoduje nawracającą trombocytopenię, przy czym największe nagromadzenie bakterii obserwuje się podczas pierwszego nasilenia bakteriemii. W kolejnych cyklach zakażeniu ulega jedynie około 1% płytek krwi, mimo że epizody trombocytopenii utrzymują się na zbliżonym poziomie. Z biegiem czasu intensywność tej reakcji stopniowo słabnie.

Zabezpiecz swojego psa przed pasożytami

Reklama

Kliknij i sprawdź: Fiprex DUO

Ulotka produktu: Fiprex DUO

Jak rozpoznaje się anaplazmozę u psa?

Jednym z bardziej skutecznych sposobów na rozpoznanie anaplazmozy jest test PCR, który charakteryzuje się wysoką czułością oraz pozwala na rozróżnienie gatunku bakterii, którą zarażony jest pies. Materiałem z wyboru do badań może być krew, śledziona lub szpik kostny. Należy jednak mieć na uwadze, że brak bakterii w pobranej próbce da wynik fałszywie ujemny.

Pełny obraz choroby uzyskuje się zwykle po dodatkowych badaniach: morfologii i biochemii krwi oraz USG jamy brzusznej.

Czy anaplazmoza u psa jest wyleczalna?

Psy można wyleczyć z anaplazmozy, a poprawa w ostrym przebiegu choroby pojawia się zwykle w ciągu 72 godzin od podania leku. Już po 14 dniach leczenia może dojść do powrotu liczby płytek krwi do prawidłowego poziomu.

Jak leczyć psa z anaplazmozą?

Według literatury weterynaryjnej lekiem pierwszego wyboru jest doksycyklina w dawce 10 mg/kg m.c. podawana doustnie co 24 godziny. Jeżeli w testach wykryto, że pies zarażony jest A. phagocytophilum lub A. platys, leczenie trwa zwykle 10–21 dni. Gdy gatunek nie został rozpoznany, zaleca się wydłużenie czasu leczenia do 4–6 tygodni¹.

Anaplazmoza u psa: Rokowania

Zwykle po podaniu doksycykliny psy z anaplazmozą reagują szybko, a rokowanie jest pomyślne.

Powikłania po anaplazmozie

Nieleczona anaplazmoza może prowadzić do różnych powikłań, które w najgorszym przypadku mogą doprowadzić do śmierci psa.

Wśród wielu chorób wtórnych, po przebytej i/lub leczonej anaplazmozie, wymienić należy:

Zapalenie stawów – dochodzi do niego w nieleczonej chorobie, w jej zaawansowanym stadium, co powoduje u psa bóle stawów, sztywność kończyn i problemy z chodzeniem.
Zapalenie mózgu – niestety, patogenne bakterie mogą wywołać zmiany także w mózgu, co może prowadzić do zaburzeń równowagi i drgawek.
Niewydolność nerek – wynika z zajęcia przez bakterie komórek nerkowych.

Profilaktyka: jak chronić psa przed zakażeniem anaplazmozą

Podstawowym działaniem profilaktycznym jest zapewnienie psu stałej ochrony przeciw pasożytom zewnętrznym (w Polsce sezon na kleszcze trwa obecnie niemal przez cały rok).

Wybór odpowiedniej formy zabezpieczenia powinien być zawsze skonsultowany z lekarzem weterynarii. W sklepach zoologicznych i lecznicach weterynaryjnych dostępne są m.in.:

Krople spot-on – aplikowane bezpośrednio na skórę zwierzęcia, najczęściej w okolicy karku. Ich działanie utrzymuje się przez kilka tygodni i skutecznie odstrasza oraz eliminuje pasożyty.
Tabletki doustne – działające systemowo, zapewniają ochronę na kilka tygodni lub nawet miesięcy. Po podaniu substancja czynna rozprowadza się w organizmie zwierzęcia, unieszkodliwiając pchły i kleszcze po ukąszeniu.
Obroże przeciwkleszczowe – zawierające substancje aktywne, stopniowo uwalniane na skórę zwierzęcia, zapewniają długotrwałą ochronę – nawet do kilku miesięcy.

Oprócz stosowania preparatów profilaktycznych bardzo ważne jest także regularne przeglądanie sierści psa, zwłaszcza po spacerach na terenach trawiastych, w lasach i parkach. Szybkie usunięcie kleszcza może znacząco zmniejszyć ryzyko zakażenia groźnymi chorobami.

Źródła

R. Ruiz de Gopegui Fernandez, Choroby zakaźne psów, wyd. edra Urban&Partner, Wrocław 2017.

¹R. Ruiz de Gopegui Fernandez, Choroby zakaźne psów, wyd. edra Urban&Partner, Wrocław 2017, s. 70.

Ł. Adaszek, S. Winiarczyk, Rozpoznanie anaplazmozy granulocytarnej psów – krok po kroku, https://magwet.pl/30889,rozpoznawanie-anaplazmozy-granulocytarnej-psow-krok-po-kroku?srsltid=AfmBOopjoWZK4CW0EPBNATtXs7ANIUuCzdMnMkZv2T5xTLl1q3-stkHA (dostęp: 09.02.2025).

ESCCAP, Zwalczanie chorób przenoszonych przez wektory u psów i kotów, wydanie czwarte – styczeń 2023.

dr Mateusz Karatysz

Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.

Bio autora