Psie zaprzęgi – dyscypliny sportowe
Psy zaprzęgowe wykonują swoją pracę od setek lat, pomagając ludziom w przemieszczaniu się z miejsca na miejsce, w trudnym śnieżnym terenie oraz ciągnąc sanie z towarami.
Nie wiem czy wiesz, ale psie zaprzęgi jako dyscyplina sportowa mają już ponad 100 lat. Dużo to i mało. W 1907 roku jeden z najsłynniejszych maszerów Scotty Alan i adwokat Albert Finka założyli Nome Kennel Club, który w 1908 roku zorganizował pierwszy duży wyścić psich zaprzęgów – All Alaska Sweepstakes – od którego wszystko się zaczęło.
Także w Polsce i to z sukcesami, uprawiane są psie zaprzęgi w różnych dyscyplinach. Pierwszy wyścig zorganizowano w 1991 roku w Szczypiornie k. Pomiechówka. Jednym z najbardziej znanych polskich maszerów jest Igor Tracz, który wielokrotnie zdoły tytuł mistrza świata, Polski i Europy w wyścigach psich zaprzęgów.
W artykule przeczytasz
Zasady wyścigów
Zawody psich zaprzęgów odbywają się na saniach i na wózkach. Sezon dzieli się zatem na on-snow, gdy zawody odbywają się na saniach i na dryland, gdy uczestnicy startują na wózkach.
W zależności od długości trasy wyścigi dzieli się na:
- Sprint
- Wyścigi średniodystansowe – mid
- Wyścigi długodystansowe – long
W zależności od liczby psów zawody podzielone są na klasy:
- Monoklasa – jeden pies
- Scooter – jazda na hulajnodze z dwoma psami
- DR4 – 3-4 psy
- DR6 – 5-6 psów
- DR8 – 7-8 psów
W niektórych zawodach jest również klasa open, w której w zaprzęgu jest nie mniej niż 8 psów.
Niekiedy może również zostać wprowadzony podział na rasy.
Gałęzie dogmushingu
By lepiej zrozumieć ten skomplikowany podział psich zaprzęgów można jeszcze wyróżnić trzy gałęzie tego sportu:
- Styl nordycki – to odmiana sportu zaprzęgowego, w którym sportowiec rywalizuje na nartach znajdując się za psem. W stylu nordyckim rywalizuje się w takich dyscyplinach, jak pulka i skijoring.
- Styl nomów – w tej gałęzi psich zaprzęgów sportowiec stoi, kopie, biega na saniach, podczas gdy sanie lub wózek ciągnie od 4 do 16 psów. Zawody odbywają się na trasach sprint, mid i long.
- Dryland – to zawody realizowane na suchym lądzie. Odbywają się one w kilku dyscyplinach: bikejoring (jazda na rowerze z jednym psem), scooter (jeden lub dwa psy), canicross (bieganie z jednym psem, który ciągnie biegacza) i wyścigi na wózkach (3-8 psów).
Dyscypliny psich sportów
O canicrossie oraz bikejoringu pisałem już na łamach epieski, dlatego nie będę powtarzał teraz tych treści. Zainteresowane osoby zachęcam do kliknięcia w linki, które odsyłają do bardziej szczegółowych artykułów. Chciałbym teraz po krótce opisać pozostałe z przywołanych w tym tekście dyscyplin.
Pulka
Osobną kategorią jest klasa pulka – pulka to mała łódeczka, wykonana zwykle z tworzywa sztucznego, którą ciągnie maksymalnie do czterech psów, ustawionych jeden za drugim i przypiętych do pulki za pomocą sztywnego dyszla. Maszer ubrany jest w pas, który przypięty jest linką do pulki i podąża za psami na nartach biegowych.
Skijoring
Do uprawiaia skijoringu potrzebne jest przynajmniej minimalne doświadczenie w narciarstwie klasycznym, ponieważ biega się w tzw. biegówkach, chociaż niektórzy wykorzystują zjazdówki. Do skijoringu najlepiej wykorzystać uprząż zaprzęgową lub do canicrossu. Maszer wyposażony jest w narty, kijki, pas i linę o długości ok. 3 m, wyposażoną w amortyzator.
Scooterjoring
Scooterjoring to dyscyplina psich zaprzęgów, w której jeden lub dwa psy ciągną maszera, który stoi na hulajnodze. Psy podpięte są do hulajnogi za pomocą uprzęży zaprzęgowych. Hulajnoga wyposażona jest zwykle w opony typu górskiego od 16 do 26 cali. Dla bezpieczeństwa hulajnoga wyposazona jest również w hamulce.
Jakie psy nadają się do psich zaprzęgów?
W przeszłości, gdy psy zaprzęgowe służyły do pracy w przewożeniu ludzi z miejsca do miejsca ceniono głównie ich wytrzymałość i siłę. Najlpiej sprawdzały się psy odpowiadające dzisiejszym alaskan malamutom.
W wyścigach psich zaprzęgów siła nie odgrywa już tak dużej roli. Najważniejsza jest prędkość, więc cechy dobrego psa zaprzęgowego to zapał do biegu i szybkość. Prawie każdy pies średniej wielkości może doskonale pełnić rolę psa zaprzęgowego.
Najczęściej wybierane są jednak samojedy, siberian husky, alskan husky, łajki, psy grenlandzkie. W sprintach sprawdzają się wyżły, pointery, a nawet setery oraz ich krzyżówki z alaskan husky, jak i greystery.
W przypadku hobbystycznego uprawiania psich zaprzęgów sport może uprawiać każdy zdrowy pies średniej wielkości, który czerpie przyjemność z biegania.
Jak zacząć trenować psie zaprzęgi?
Zapoznawanie szczeniaka z osprzętem oraz zawodami powinno mieć miejsce od najwcześniejszych miesięcy. Jednak pełnowymiarowe treningi można zacząć, gdy pies zakończy fazę wzostu – zwykle ok. 1,5 roku po urodzeniu. Przed rozpoczęciem treningów należy psa przebadać, co powinien zrobić ortopeda lub zoofizjoterapeuta.
Pierwsze treningi powinny być krótkie – na dystansie do 1 km raz w tygodniu. Dorosłe psy mogą trenować 2-4 razy w tygodniu na pełnych dystansach.
Do zawodów w bikejoringu i scooter dopuszczane są psy, któr ukończyły 18 miesięcy. W innych dyscyplinach wystarczy 12 miesięcy, ale lepiej poczekać aż pies będzie w pełni dojrzały fizycznie.
Źródła
M. Szmurło, I. Szmurło, Husky i inne. Sport psich zaprzęgów, A.W. Hobby, Warszawa.
https://racedogs.no/aboutthesport
https://mushing.pl/index.php?show=regulaminy
https://k9scootersnw.org/post/dog-scootering—scooterjoring
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
