Ostra niewydolność wątroby u psa
Komórki wątroby, z uwagi na swoje zadanie – usuwania szkodliwych produktów przemian – narażone są na uszkodzenia. W przypadku ostrej niewydolności wątroby aż 80% miąższu tego narządu ulega uszkodzeniu. Spowodowana tym niewydolność może mieć charakter odwracalny – dzieje się tak zwykle po krótkotrwałych działaniach substancji toksycznych albo nieodwracalny, gdy pies wchodzi w stan śpiączki wątrobowej i umiera.
W artykule przeczytasz
Co może wywołać ostrą niewydolność wątroby u psa?
Martwica lub zwyrodnienie hepatocytów, będące następstwem ostrego zapalenia wątroby, może być spowodowane przez substancje z różnych grup: leki, środki chemiczne, bakterie, toksyny grzybicze. Charakterystyczny jest nagły przebieg uszkodzeń – pies umiera w ciągu 3-4 dni. Truciznami mogą być metale, takie jak ołów, rtęć, arsen, selem; pestcydy, rozpuszczalniki. W literaturze opisano również piorunujące działanie narkozy wziewnej po zastosowaniu metoksyfluranu i halotanu. Także mebendazol – stosowany u ludzi w leczeniu robaczycy – może wywołać u psa ostrą martwicę wątroby.
Wśród leków, któreg mogą doprowadzić do ostrej niewydolności wątroby u psów wymienia się:
- Halotan
- Metoksyfluran
- Diazepam
- Paracetamol
- Ketokonazol
- Mebendazol
- Metotreksat
- Fenytionę
- Primidon
- Tetracykliny
- Tolbutamid
Niszczący wpływ na wątrobę mają również zakażenia wirusowe (FIP, Adenovirus typu 1, Herpesvirus); bakteryjne; grzybicze (mykotoksyny); pierwotniakami (toksoplazmoza).
Jakie objawy ma pies z ostrą niewydolnością wątroby?
Objawy ostrej martwicy wątroby u psów nie są specyficzne. Nie zawsze musi wystąpić żółtaczka. Niekiedy mogą pojawić się zaburzenia neurologiczne. Wątroba podczas omacywania może być powiększona. Niedokrwistość może pojawić się raczej w związku z krwawieniem np. do przewodu pokarmowego, co wymaga podjęcia szybkiej decyzji o podjęciu leczenia przeciwdziałającego rozwojowi encefalopatii wątrobowej. W badaniu biochemicznym surowicy stwierdza się podniesioną aktywność ALT, AST, ALP i GGT. W szczególności ALT i AST o znacznie podwyższonej aktywności są objawem uszkodzenia wątroby.
Przy zaawansowanym stanie u psa dojdzie do wzrostu poziomu amoniaku we krwi. W takim stanie psa może również u niego dojść do zaburzeń wodno-elektrolitowych i równowagi kwasowo-zasadowej.
Leczenie
Psy, u których doszło do ostrej niewydolności wątroby, znajdują się niemal zawsze w stanie zagrożenia życia, dlatego wymagają intensywnej terapii, prowadzonej przez lekarza weterynarii.
Podstawą leczenia jest stworzenie warunków do regeneracji hepatocytów, a więc eliminacji czynników trujących wątrobę. Podstawowym zadaniem jest nawodnienie psa, które umożliwi utrzymanie mikrokrążenia wątrobowego oraz pozbycie się toksyn. Pies powinien być również zabezpieczony przed wystąpieniem hipoglikemii oraz encefalopatii wątrobowej. Poprzez zastosowanie laktulozy zmierza się do usunięcia źródeł amoniaku z przewodu pokarmowego.
Szczegółową procedurę leczenie ustala zawsze lekarz prowadzący.
Opieka nad psem
Opiekun psa powinien wiedzieć, że wiele psów w stanie ostrej niewydolności wątroby znajduje się w śpiączce wątrobowej, dlatego opieka nad psem spoczywa w tym czasie na zespole techników weterynarii i lekarza. Pies powinien być przekładany co 4-6 godzin, by zapobiec odleżynom. W tym samym odstępie czasu należy również podawać sztuczne łzy do worka spojówkowego. Co ok. 6 godzin sprawdza się wypełnienie pęcherza moczowego. Jeżeli jest to tylko możliwe pies powinien leżeć w pozycji mostkowej, by nie doszło do zachłyśnięcia wymiocinami.
Źródło
R. Lechowski (red.), Choroby wątroby psów i kotów, Wyd. SI-MA, Warszawa 2003.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
