Jak karmić psa z chorą trzustką?
Nowe obserwacje wskazują, że wprowadzenie wczesnego odżywiania dojelitowego może poprawić stan zwierzęcia.
Retrospektywne badanie obejmujące 34 psy z ostrym zapaleniem trzustki wykazało, że wcześnie rozpoczęte odżywianie dojelitowe (tj. w ciągu 48 godzin od początku hospitalizacji) korzystnie wpłynęło na powrót do samodzielnego przyjmowania pokarmu i wiązało się z mniejszą nietolerancją ze strony przewodu pokarmowego.
W artykule przeczytasz
Argumenty za wczesnym żywieniem psów z ostrym zapaleniem trzustki
Według Justina Shmalberga w przypadku psów z ostrym zapaleniem trzustki coraz częściej rozważa się tzw. wczesne żywienie enteralne, czyli podawanie specjalistycznej karmy przez sondę jeszcze w trakcie trwania choroby.
Badania u ludzi wykazały, że takie podejście może zmniejszać ryzyko powikłań i skracać czas leczenia. U psów nie ma jeszcze jednoznacznych dowodów, ale niektóre obserwacje są obiecujące – na przykład szybszy powrót do zdrowia u szczeniąt z parwowirozą karmionych przez rurkę, nawet jeśli wymiotowały. Co ciekawe, żywienie dojelitowe (czyli przez sondę wprowadzaną bezpośrednio do jelit) lepiej chroniło strukturę błony śluzowej jelit niż żywienie dożylne.
Warto też pamiętać, że jedzenie dostarcza organizmowi niezbędnych składników odżywczych, które wspierają pracę komórek – nawet jeśli pies ma zapas tłuszczu, w trakcie choroby może szybko tracić białko.
Sam koszt żywienia przez rurkę zwykle stanowi mniej niż 5% całkowitych kosztów leczenia. Ostatecznie decyzję o karmieniu enteralnym podejmuje lekarz na podstawie stanu zdrowia psa – jeśli pies nie wymiotuje uporczywie i jest w dobrej kondycji, a właściciel ma ograniczony budżet, można też rozważyć krótki okres postu bez ryzyka dla zdrowia.
Metody karmienia u psów z chorą trzustką
| Metoda karmienia | Rekomendacja | Uwagi |
|---|---|---|
| Karmienie strzykawką | ❌ | Trudne do zapewnienia pełnych wartości odżywczych, ryzyko awersji do jedzenia i aspiracji. |
| Rurka nosowo-przełykowa lub nosowo-żołądkowa | ✅ | Często stosowane w praktyce weterynaryjnej – bezpieczne i skuteczne. |
| Rurka przełykowa (esophagostomy tube) | ✅ | Rekomendowana głównie u psów z przewlekłym zapaleniem trzustki lub kotów z chorobami współistniejącymi. |
Jak karmić psa z przewlekłym zapaleniem trzustki?
U większości psów z przewlekłym zapaleniem trzustki zaleca się podawanie karmy o obniżonej zawartości tłuszczu – najlepiej mniej niż 30 g tłuszczu na 1000 kcal. Niektóre psy mogą tolerować nieco więcej, dlatego ważne jest, aby uważnie obserwować reakcje organizmu po wprowadzeniu nowej diety.
Nie tylko ilość tłuszczu, ale także jego rodzaj wpływa na zdrowie trzustki. Badania laboratoryjne sugerują, że tłuszcze nasycone mogą być bardziej szkodliwe, podczas gdy jednonienasycone (np. z oliwy z oliwek) są uznawane za bezpieczniejsze. Dodatkowo kwasy tłuszczowe omega-3 (takie jak DHA, EPA czy ALA) mogą zmniejszać stan zapalny i chronić komórki trzustki.
Choć czasem mówi się o ograniczaniu ilości białka u psów z chorą trzustką, nie ma na to żadnych naukowych dowodów. Wręcz przeciwnie – psy przewlekle chore mogą potrzebować go nawet więcej! Dlatego dieta powinna zawsze dostarczać przynajmniej podstawową, zalecaną ilość białka.
Karma dla psa z chorą trzustką
Pies z chorą trzustką potrzebuje odpowiednio dopasowanej diety, ponieważ po przebytym zapaleniu trzustki istnieje ryzyko nawrotów.
W przypadku ostrego zapalenia trzustki zaleca się wprowadzenie specjalistycznej karmy o obniżonej zawartości tłuszczu i białka – najczęściej stosuje się dietę typu Gastrointestinal Low Fat.
Jeśli przebieg choroby jest ciężki, początkowo może być konieczne podawanie płynnego pokarmu bezpośrednio do przewodu pokarmowego (czyli w formie żywienia dojelitowego).
U psów cierpiących na zewnątrzwydzielniczą niewydolność trzustki dieta powinna zawierać mniej tłuszczu oraz mniej włókna pokarmowego, aby ułatwić trawienie i wchłanianie składników odżywczych.
Dodatkowo posiłki można wzbogacić o enzymy trawienne pochodzące z suszonej trzustki wieprzowej, co wspiera proces trawienia u takich pacjentów.
Jak karmić psa po leczeniu ostrego zapalenia trzustki?
Psy z ostrym zapaleniem trzustki mogą zostać całkowicie wyleczone bez cech przewlekłej choroby. Wtedy można wrócić do diety właściwej dla wieku i stanu zdrowia. Po wypisie ze szpitala stopniowo przestawiaj psa na wcześniejszą lub planowaną dietę utrzymaniową. Gdy pojawią się objawy takie jak apatia, brak apetytu czy ból brzucha – przerwij zmianę diety i skonsultuj stan psa z lekarzem weterynarii.
🐶 Jak zmienić psu karmę krok po kroku
- Wybierz odpowiednią nową karmę:
Skonsultuj się z weterynarzem i dobierz karmę dopasowaną do wieku, kondycji i zdrowia psa (np. niskotłuszczową przy chorobach trzustki). - Zapewnij 7-dniowy okres przejściowy:
Nagła zmiana diety może wywołać biegunkę lub wymioty – wprowadzaj nową karmę stopniowo. - Dni 1–2: 25% nowej + 75% dotychczasowej karmy
- Dni 3–4: 50% nowej + 50% starej karmy
- Dni 5–6: 75% nowej + 25% starej karmy
- Dzień 7 i dalej: 100% nowej karmy
- Obserwuj psa:
Sprawdzaj, czy nie pojawiają się objawy jak brak apetytu, biegunka, wzdęcia czy apatia. Jeśli coś Cię zaniepokoi – skonsultuj się z weterynarzem.
Czy można zapobiec zapaleniu trzustki u psa?
Aby zapobiec zapaleniu trzustki, nie należy podawać karm zawierających ponad 60% energii z tłuszczu jako jedynego źródła żywienia. Karmy niskotłuszczowe mogą zmniejszyć ryzyko nawrotu i ułatwić utrzymanie optymalnej masy ciała, co również działa ochronnie.
Źródła
A. Beynen, Diet and canine pancreatitis, https://www.researchgate.net/publication/334596355_Diet_and_canine_pancreatitis?enrichId=rgreq-eed76230a30619016a79c126f041854e-XXX&enrichSource=Y292ZXJQYWdlOzMzNDU5NjM1NTtBUzo3ODI5NDU4NjY0ODU3NjBAMTU2MzY4MDI0OTQ4MQ%3D%3D&el=1_x_2 (dostęp: 20.06.2025).
J. Shmalberg, To Feed or Not to Feed? CONTROVERSIES IN THE NUTRITIONAL MANAGEMENT OF PANCREATITIS, https://todaysveterinarypractice.com/wp-content/uploads/sites/4/2016/10/2016-1112_ACVN_Pancreatitis_NO-AD.pdf (dostęp: 20.06.2025).
S. Walton, Leczenie ostrego zapalenia trzustki u psów, https://magwet.pl/wpd/36443,leczenie-ostrego-zapalenia-trzustki-u-psow?srsltid=AfmBOoq7mMv7F7MwlmA61KyxZLB0RwgVziutOOB_FfjvzzaS2kLUyBiH (dostęp: 20.06.2025).
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
