Marskość wątroby u psa

Marskość wątroby (cirrhosis hepatis) u psów jest stanem, w którym zdrowa struktura zrazikowa wątroby zostaje zastąpiona tkanką łączną włóknistą, prowadząc do postępującej utraty funkcji narządu. Rokowanie i długość życia psa z marskością wątroby zależą od wielu czynników, w tym stopnia uszkodzenia wątroby, szybkości postępu choroby, przyczyny (np. wrodzone wady metaboliczne, choroby zakaźne, toksyczne czy autoimmunologiczne), a także od skuteczności wdrożonego leczenia i odpowiedzi zwierzęcia na terapię.

Jakie rodzaje marskości wątroby mogą mieć psy?

W literaturze przedmiotu rozróżnia się dwa rodzaje marskości wątroby:

Wielkoguzkowa – jest to forma dominująca u psów, które charakteryzuje się obecnością guzów o średnicy od 5 mm do nawet 5 cm. W przebigu tej choroby wątroba jest zwykle zmniejszona.
Drobnogózkowa – ten rodzaj choroby charakteryzuje się występowanie guzków o średnicy do 5 mm. Wątroba ma zwykle normalny rozmiar, jest twarda, a jej powierzchnia przypomina owoc maliny.

Dlaczego psy zapadają na marskość wątroby?

Jak w przypadku wielu rodzajów przewlekłych zapaleń wątroby, których marskość jest finalnym stadium trudno wskazać na konkretne pierwotne przyczyny tej choroby. Wiadomo jednak, że marskość wywoływana jest przez przyczyny, które wpływają na cały narząd bądź prowadzące tylko do obumierania pojedycznczych komórek.

Wśród głównych przyczyn marskości wskazuje się:

Działanie substancji toksycznych – metale ciężki, środki chemiczne oraz leki.
Niedotlenienie spowodowane zaburzeniami krążenia wewnątrzwątrobowego
Przewlekłe zapalenie
Utrudniony odpływ żółci
Utrudniony odpływ krwi
Nieprawidłowy metabolizm – np. gromadzenie narmiaru miedzi

Jakie objawy mają psy z marskością wątroby?

Objawy marskości nie należą do charakterystycznych, ale chorobę determinują: niewydolność komórek wątrobowych, co może powodować żółtaczkę i nadciśnienie wrotne, które może prowadzić do wodobrzusza. Wystąpienie tych dwóch objawów łącznie prowadzi zwykle do pojawienia się objawów encefalopatii wątrobowej (Niewydolna wątroba nie jest w stanie efektywnie usuwać amoniaku, który w nadmiarze przenika do krwioobiegu, a następnie do mózgu, gdzie zaburza przewodnictwo nerwowe, wywołując objawy neurologiczne).

Wśród pozostałych objawów należy wskazać:

Wielomocz
Wzmożone pragnienie
Brak apetytu
Utratę masy ciała
Apatię
Wymioty
Smoliste stolce

Szukasz karmy premium dla swojego psa?

Reklama

Kliknij i sprawdź: Monobiałkowa karma dla dorosłych psów Empire Prime

Rozpoznanie

W rozpoznaniu niezbędne jest przeprowadzenie przez lekarza weterynarii wywiadu klinicznego, morfologii oraz biochemii krwi, badań moczu, rtg i usg. W badaniach biochemicznych wydoczny będzie 5-6-krotny wzrost aktywności ALT.

Leczenie

Zadaniem lekarza jest ograniczenie lub zahamowanie marskości poprzez np. zastosowanie glikokortykosteroidów oraz/lub kolchicyny oraz związków chelatujących miedź. Odpowiednio szybko wdrożone leczenie daje nadzieję na powstrzymanie rozwoju choroby do stanu, w którym marskość jest nieodwracalna. Konieczne może być również stosowanie cynku, który konkuruje z miedzią o wchłanianie. Szczegółowy model leczenia określa zawsze lekarz weterynarii.

Od czego zależy długość życia psa z marskością wątroby?

Zgodnie z dostępnymi opracowaniami z zakresu chorób wewnętrznych psów i kotów, jeśli marskość wątroby zostanie zdiagnozowana w zaawansowanym stadium, średni czas przeżycia (przy intensywnym leczeniu) wynosi często od kilku miesięcy do około 1–2. lat. W niektórych przypadkach, gdy zmiany są mniej zaawansowane i pies dobrze reaguje na leczenie, możliwe jest przedłużenie życia poza tę granicę. Z drugiej strony, przy braku odpowiedniego postępowania terapeutycznego i zaawansowanej niewydolności wątroby, długość życia może być znacznie krótsza (nawet poniżej 6. miesięcy). Czynniki wpływające na rokowanie to:

Zaawansowanie choroby w momencie rozpoznania – im wcześniejsze stadium zmian wątrobowych, tym większe szanse na wydłużenie życia i poprawę komfortu zwierzęcia.
Przyczyna marskości
- Marskość związana z przewlekłymi zapaleniami wątroby (np. autoimmunologicznymi, wywołanymi przez niektóre leki) może postępować wolniej, jeśli wcześnie wdroży się leczenie.
- Toksyczne uszkodzenie wątroby czy powikłania po ciężkich infekcjach mogą powodować szybsze zmiany marskie.
Stopień niewydolności wątroby – pogarszające się wyniki mogą świadczyć o spadku rezerw czynnościowych i gorszym rokowaniu.
Współistniejące choroby – choroby nerek, serca, trzustki, a także nadciśnienie wrotne mogą dodatkowo pogarszać rokowanie i skracać przewidywany czas przeżycia.
Reakcja na leczenie
- Odpowiednia dieta (z ograniczeniem m.in. nadmiernej ilości białka, dostosowana do stadium choroby).
- Suplementacja (np. S-adenozylometionina [SAMe], witaminy z grupy B, witamina E).
- Leczenie farmakologiczne (np. leki żółciopędne, przeciwzapalne, wspomagające regenerację wątroby).
- Regularna kontrola weterynaryjna (badania krwi, USG, ocena ciśnienia wrotnego).

Źródła

R. Lechowski (red.), Choroby wątroby psów i kotów, Wyd. SI-MA, Warszawa 2003.

R. W. Nelson, C. G. Couto, Choroby wewnętrzne małych zwierząt, Tom drugi, wyd. Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2009.

dr Mateusz Karatysz

Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.

Bio autora