Jak pies widzi człowieka?

Widzenie psów jest zupełnie inne od naszego. Różnice w budowie oka i ewolucyjne adaptacje sprawiają, że psy postrzegają kolory, kształty i ruch inaczej niż my – zarówno w dzień, jak i w nocy. Inaczej też radzą sobie z dostrzeganiem detali, głębi i odległości. Priorytetem dla psów w odbiorze otoczenia, a zatem także opiekuna jest współpraca zmysłów węchu, słuchu i na końcu wzroku.
Z artykułu dowiesz się:
- czym różni się percepcja wzrokowa psa i człowieka
- jak pies widzi świat
- jakie kolory widzi pies
- jak pies rozpoznaje człowieka
W artykule przeczytasz
Jakie są podstawowe różnice w widzeniu psa i człowieka?
Oko psa i człowieka ma niewiele różnić w budowie, ale są one na tyle istotne, by percepcja wzrokowa psa była zupełnie inna niż u człowieka. Psy i ludzie mają różne mechanizmy percepcji wzrokowej, co wynika z ewolucji i adaptacji do różnych potrzeb środowiskowych. Psy mają lepsze widzenie w ciemności i szerokie pole widzenia, ale słabiej rozróżniają kolory i detale. Na wzrok psa wpływ ma również osadzenie oczu w czaszce.
Anatomia oka psa i człowieka
Oko psa zawiera więcej pręcików, czyli komórek odpowiedzialnych za widzenie w słabym oświetleniu. Czopki to komórki odpowiedzialne za widzenie kolorów, których pies ma mniej niż człowiek.
U człowieka oko ma więcej czopków, co pozwala na lepsze widzenie kolorów i szczegółów.
Stosunek czopków do pręcików u psa wynosi około 1:20, natomiast u człowieka 1:4. Większa liczba pręcików w psim oku pozwala na wychwytywanie najmniejszej ilości światła, co determinuje lepsze widzenie w ciemności. Za lepsze widzenie w ciemności odpowiada u psów również warstwa komórek odblaskowych (tapetum lucidum), umożliwiających wychwytywanie większej ilości światła. Opiekun czworonoga w nocy dostrzega to jako „świecące oczy”.
Czy psy widzą kolory?
Psy widzą dwuchromatycznie. W oczach psów znajdują się dwa rodzaje czopków: jedne reagują na kolor niebieski, a drugie na żółty. Oczom psów brakuje czopków, które są wrażliwe na kolory czerwony i zielony.
W jakich kolorach pies widzi człowieka? W ciągu dnia pies widzi ludzi w odcieniach niebieskich, żółtych i bieli, choć przez brak czopków, odpowiadających za widzenie czerwieni i zieleni, pies widzi nas i otoczenie głównie w odcieniach szarości.
Jakie kolory widzie pies w nocy? W nocy pies widzi tylko w odcieniach szarości.
Badania dotyczące widzenia kolorów u psów
W latach 90. naukowcy z Uniwesytetu Kalifornijskiego przeprowadzili eksperyment dotyczący tego, jakie kolory widzi pies. Badania wykazały, że psy widzą dwuchromatycznie. Ustalono to na podstawie braku umiejętności odróżnienia fali światła o długości 480 nm (kolor niebiesko-zielony) od światła białego. W dalszym etapie przetestowano psy pod kątem odróżniania fioletu, niebieskiego i indygo i umiejętności odróżnienia tych barw od żółtego, czerwonego, pomarańczowego i zielonego. Psy przeszły ten test pozytywnie. Dowiedziono jednocześnie, że psy słabo radzą sobie z rozróżnianiem od siebie żółtego, pomarańczowego, czerwonego i żółto-zielonego. Potrafią za to odróżnić je od białego. Kolor niebiesko-zielony jest dla psów po prostu biały.
Jakie szczegóły dostrzega pies w wyglądzie człowieka?
Psy mają szersze pole widzenia, wynoszące nawet 290 stopni. Dla porównania, ludzie widzą w promieniu ok. 180 stopni. Dzięki temu psy mają lepszą percepcję obwodową, czyli zdolności widzenia i rozpoznawania obiektów znajdujących się na obrzeżach pola widzenia, czyli poza centralnym punktem skupienia wzroku.
Z uwagi na rozmieszczenie oczu, psy mają mniejsze nakładanie się pól widzenia obu oczu, co ogranicza ich zdolność do postrzegania głębi w porównaniu do ludzi. Z tego względu pies widzi człowieka lepiej, gdy jest bliżej, choć plastyczność postrzegania jest słaba.
Psy mają około 4-8 razy niższą ostrość wzroku niż ludzie. Oznacza to, że obraz, który człowiek widzi wyraźnie z odległości 100 metrów, dla psa jest wyraźny dopiero z odległości około 12-25 metrów. Jednak już odległość 100 metrów wystarczy, by pies poznał swojego opiekuna. Pies nie widzi szczegółów naszego wyglądu, ale do odróżnienia opiekuna od innych ludzi bazuje na sposobie poruszania się, naszym zapachu czy dźwięku naszego głosu.

Źródło: G. Meadows, E. Flint, Pies. Pielęgnacja, zdrowie, żywienie, rasy, Wydawnictwo RM, Warszawa 2012.
Jak pies widzi człowieka?
Psy mają inną percepcję wzrokową niż ludzie, co wpływa na to, jakie detale są dla nich istotne w postrzeganiu człowieka. Psy zwracają uwagę na ruch, kształty i sylwetki, mimikę twarzy, kolory ubrań, oraz wielkość i proporcje ciała. Chociaż ich zdolność do rozróżniania kolorów jest ograniczona, potrafią skutecznie rozpoznawać ludzi za pomocą kombinacji zmysłów wzroku, słuchu i węchu.
- Ruch i dynamika – Psy są bardzo wrażliwe na ruch. To, jak się poruszamy, jest dla nich niezwykle istotne. Szybkie, nagłe ruchy mogą przyciągać ich uwagę bardziej niż statyczne obiekty.
- Kształty i sylwetki – Ogólny kształt i sylwetka osoby są ważne dla psów. Mogą rozpoznać człowieka po charakterystycznym kształcie ciała, nawet z daleka.
- Mimika twarzy – Choć psy nie widzą tak dobrze szczegółów, jak ludzie, potrafią rozpoznać wyraz twarzy swojego właściciela. Wyraźna mimika twarzy opiekuna pozwala przekazywać różne emocje, które psy są w stanie odczytać.
- Kolory ubrań – Kolory, które psy mogą rozpoznać, czyli głównie odcienie niebieskiego i żółtego, biel oraz odcienie szarości również mają znaczenie. Na przykład jasne ubrania mogą być bardziej widoczne dla psa niż ciemne.
- Zapach – Chociaż nie jest to związane z percepcją wzrokową, zapach jest kluczowym elementem identyfikacji człowieka przez psa. Psy często używają węchu w połączeniu ze wzrokiem i słuchem, aby rozpoznać i zidentyfikować osoby.
- Wielkość i proporcje ciała – Wielkość człowieka i proporcje jego ciała mogą wpływać na to, jak pies postrzega ludzi. Dzieci mogą być postrzegane inaczej niż dorośli ze względu na różnice w rozmiarze i sposobie poruszania się.
Źródła
G. Meadows, E. Flint, Poradnik opiekuna – Pies, wyd. RM, Warszawa 2012.
J. Monkiewicz, K. Rogowska, J. Wajdzik, Kynologia, Wyd. Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Wrocław 2011.
B. Fogle, Wielka encyklopedia – Psy, tom 4, wyd. DK, Bydgoszcz 2008.

dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
