Karmienie szczeniąt ras dużych i olbrzymich
pixabay.com/photos/dog-bernese-slašnický-puppy-cute-3091319/
W moim bliskim otoczeniu spotkałem przynajmniej dwa psy olbrzymich ras, które od szczeniaka mają problemy z dysplazją stawów. Znając problemy opiekunów tych psów postanowiłem sprawdzić, jak podręcznikowo powinno wyglądać żywienie takiego szczeniaka, by zminimalizować ryzyko wystąpienia chorób układu ruchu.
Według Handa i Pibota schorzenia ortopedyczne powstające w czasie rozwoju szczeniąt dużych i olbrzymi ras, poniżej 1. roku życia, dotyczą aż 22% psów. Około 1/5 z nich to przypadki, gdzie główną przyczyną było niewłaściwe żywienie.
W artykule przeczytasz
Dlaczego duże i olbrzymie psy są narażone na choroby ortopedyczne?
Głównymi przyczynami schorzeń ortopedycznych u psów ras dużych i olbrzymich są czynniki środowiskowe, genetyczne oraz żywienie.
Psy ras dużych i olbrzymich osiągają dojrzałość fizyczną w ciągu 18-24. miesięcy – to zdecydowanie dłużej niż w przypadku ras małych. W tym czasie powiększają one masę swojego ciała ponad 100-krotnie w stosunku do wagi po urodzeniu.
Jeżeli wzrost będzie następował zbyt szybko, np. na skutek dostarczania psu zbyt kalorycznego pożywienia i zbyt dużej ilości wapnia w diecie, dojść może do schorzeń ortopedycznych.
Typowe choroby ortopedyczne psów takich ras to:
- Dysplazja stawu biodrowego
- Dysplazja stawu łokciowego
- Osteochondroza
Główne czynniki ryzyka
W literaturze przedmiotu lekarze weterynarii wskazują na kilka głównych przyczyn, które mogą doprowadzić u psów ras dużych i olbrzymich do problemów ortopedycznych, tj.:
- Żywienie do woli
- Przekarmianie
- Podawanie karmy o zbyt dużej kaloryczności
- Zbyt duża ilość wapnia w karmie
- Forsowanie szczeniaka treningami
Poza tym, o czym pisałem już wyżej, w grę wchodzą również czynniki genetyczne – niektóre rasy psów są po prostu narażone bardziej od innych.
Nadmierna ilość energii w okresie wzrostu
U szczeniaków, które otrzymują nadmiernie kaloryczny pokarm w stosunku do ich potrzeb dochodzi do zmian w koncentracji: hormonu wzrostu, T3, T4, insuliny oraz czynnika IGF-1. Prowadzi to do tzw. stresu biochemicznego, który powoduje obniżenie gęstości istoty gąbczastej w obrębie nasad kości długich, która i tak ma u nich wyjściowo niską gęstość w porównaniu do psów ras średnich i małych.
Tempo wzrostu kości u szczeniąt nie jest ponadto adekwatne do przyrostu masy mięśniowej, co zwiększa ryzyko obciążenia układu ruchu i związanych z tym chorób.
Nadmiar wapnia w karmie
Nadmiar wapnia w karmie wyhamowuje jego aktywny transport w organizmie, mimo wszystko na skutek biernego wchłaniania do organizmu psa dostaje się około 30-40% tego pierwiastka ze strawionego pokarmu. Prowadzi to do zmian w obrębie kości i wystąpienia objawów rozwojowych schorzeń ortopedycznych.
Dieta szczeniąt ras dużych i olbrzymich
Poza nadmiarem energii i wapnia na rozwój problemów ortopedycznych wpływa również niewłaściwe zbilansowanie innych składników odżywczych. Niedobór niektórych białek, minerałów i witamin może doprowadzić do zaburzeń wzrostu i rozwoju, które mogą prowadzić do deformacji kości.
Przykładowo, w przypadku diety opartej wyłącznie na mięsie, co prowadzi do niedoboru wapnia, dochodzi do wtórnej żywieniowej nadczynności przytarczyc, która powoduje rozrzedzenie struktur kości i zwiększa ryzyko złamań. Niedobór witaminy D może z kolei doprowadzić do krzywicy u psa o czym napisałem w osobnym artykule.
Energia
Optymalna ilość energii w diecie pozwoli psom dużych i olbrzymich ras na odpowiednio długi okres wzrostu bez jego przyspieszania.
Tabela 1 Zapotrzebowanie energetyczne psów rosnących (kcal/dzień) według Centrum Żywienia Zwierząt Domowych Weltham
Wiek psa w miesiącach | |||||||||||
Waga dorosłego psa w kg | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 9 | 12 | 15 | 18 | 21 |
30 | 570 | 1050 | 1550 | 1900 | 2100 | 2280 | 2000 | 1700 | D | D | D |
40 | 605 | 1198 | 1727 | 2445 | 2782 | 3063 | 2458 | 2368 | D | D | D |
50 | 707 | 1357 | 2054 | 2824 | 3594 | 3465 | 3253 | 2998 | 2600 | D | D |
70 | 772 | 1698 | 2418 | 3282 | 3865 | 3914 | 3678 | 3590 | 3194 | 3025 | D |
D – zapotrzebowanie psów dorosłych
Wapń
W karmie dla szczeniaków ras dużych i olbrzymich poziom wapnia w suchej masie karmy nie powinien przekraczać 1,2%. Z kolei stosunek wapnia do fosforu nie powinien przekraczać 2:1, przy czym oczekiwany stosunek Ca:P powinien wynosić 1,5-1,1 do 1.
Białko
Rekomendowana zawartość białka w karmie dla psów tych ras powinna wynosić 22-32% w suchej masie.
Miedź
Zwartość miedzi w diecie rosnących psów ras dużych i olbrzymich powinna wynosić co najmniej 2,7 mg/1000 kcal.
Cynk
Sugerowana przez Centrum Waltham zawartość cynku w kamie psów rosnących powinna wynosić 25 mg/1000 kcal.
Jod
Sugerowana przez Centrum Waltham zawartość jodu w kamie psów rosnących powinna wynosić 0,22 mg/1000 kcal.
Mangan
Zalecana zawartość manganu w karmie powinna być wyższa niż 1,4mg/1000 kcal.
Witaminy
W diecie szczeniąt rosnących dużych i olbrzymich ras psów ważny jest prawidłowy poziom witaminy D, która jest niezbędna do prawidłowej homeostazy wapnia i w procesach kostnienia szkieletu. Zalecana zawartość witaminy D według Centrum Waltham dla psów rosnących to 136 IU/1000 kcal.
Witamina A bierze udział w przebudowie kości, a jej optymalna zawartość sugerowana przez Waltham to 1250 IU/1000 kcal.
Wspomaganie chrząstki stawowej
Na rozwój oraz regenerację chrząstek stawowych korzystny wpływ mają kwasy tłuszczowe n-3, siarczan chondroityny, glukozamina oraz antyoksydanty (wit. E, C, tauryna, beta-karoteny, flawonoidy, polifenole).
Wskazówki dotyczące żywienia
Szczenięta ras dużych i olbrzymich powinny być karmione 2-3 razy dziennie o stałych porach.
Za względu na różnice osobnicze zapotrzebowanie na ilość pokarmu powinno być wyliczone dla psa indywidualnie.
W przypadku intensywnego wysiłku na spacerze należy zachować 2-godzinny odstęp karmienia przed i po wysiłku, by nie doprowadzić do rozszerzenia i/lub skrętu żołądka.
Szczeniętom nie można podawać karmy dla psów dorosłych. Odpowiedni typ karmy gotowej to „Junior”.
Źródło
M. Ceregrzyn (red.), Psy rasowe. Kompendium lekarza weterynarii i hodowcy, MI Polska, Warszawa 2008.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
