IBD u psa
IBD, czyli chronic inflammatory bowel disease to grupa przewlekłych chorów żołądkowo-jelitowych o nieznanych dotąd przyczynach. Chorobom tym towarzyszą komórkowe nacieki przez limfocyty, komórki plazmatyczne, eozynofilowe, makrofagi, neutrofile lub kombinacje wymienionych komórek.
Choroby te wystepują w różnych odcinkach żołądka i jelit i wywołują w nich zapalenie. Psy z tym problemem cierpią na wymioty i nie reagują na leczenie biegunek typowymi lekami na tą dolegliwość.
Chociaż nie poznano przyczyn IBD, to przypuszcza się – tak wskazuje się w literaturze dla lekarzy weterynarii, że jest to zespół chorób, spowodowany przez wiele czynników. W grę wchodzą pasożyty, produkty rozpadu pokarmu, problem z florą bakteryjną, zaburzona regulacja immunologiczna – wszystko to prowadzi do zwiększenia przepuszczalności błony śluzowej jelit z objawami biegunek i wymiotów.
W artykule przeczytasz
Jakie są typowe objawy IBD u psów?
Pomijając podział różnych chorób w obrębie IBD, które opiszę w tym artykule w kolejnych akapitach, można wskazać, że typowymi objawami IBD są:
- Oporne na leczenie biegunki
- Zmienny apetyt
- Sporadyczne wymioty
- Wychudzenie
- Wypadanie sierści
Jak rozpoznać IBD u psa?
Proces postępowania w rozpoznaniu IBD może być długi. Najpierw należy wykluczyć zakażenie pasożytami za pomocą badania kału bądź endoskopii. Test TLI pomoże wykluczyć zewnątrzwydzielniczą niewydolność trzustki. Z kolei oznaczenie kobalaminy i kwasu foliowego w surowicy pozwala wykryć dysbakteriozę.
Ważne jest również spradzenie, jaką dietę przyjmuje pies.
Jeżeli przeprowadzone testy będą ujemne, to warto rozważyć przeprowadzenie biopsji odcinka jelita. Jeśli opiekun psa nie chce się na to zgodzić, to konieczne będzie wprowadzenie restrykcyjnej diety.
Jak leczyć psa z IBD?
Większość psów, u których podejrzewa się IBD reaguje na leczenie kombinowane, które polega na:
- Wyłączeniu z diety potencjalnych alergenów
- Objawowym tłumieniu zapalenia jelita cienkiego
W przypadku diety dla psa z IBD zalecane jest ograniczenie zawartości tłuszczu i wprowadzenie karmy hipoalergicznej, opartej na łatwoprzyswajalnym białku – innym niż podawane dotychczas. Dieta powinna być również bezglutenowa. Jeśli taka karma nie spowoduje poprawy, to można skorzystać z karm hydrolizowanych.
W większości przypadków lekarze stosują również glikokortykosteroidy w dawkach stymulujących układ odpornościowy.
Gdy stan psa poprawi się, co zwykle ma miejsce po 3-4 tygodniach, lekarz może zmniejszyć dawkę leków.
Rodzaje zapalenia jelit w IBD
IBD to ta naprawdę zespół chorób, które występują pod jedną nazwą. W ramach IBD mowa o trzech rodzajach zapalenia jelit:
- Limfocytarno-plazmocytarne zapalenie jelit cienkich (LPE)
- Limfocytarno-plazmocytarne zapalenie okrężnicy (LPC)
- Eozynofilowe zapalenie żołądka, jelit cienkich i okrężnicy (EGE)
Limfocytarno-plazmocytarne zapalenie jelit cienkich u psa
LPE jest najpowszechniej diagnozowanym rodzajem nieswoistego zapalenia jelit u psów. Często pojawia się w nim przewlekła biegunka z jelita cienkiego, a jeżeli problem dotyka dwunastnicy, to również wymioty, ale z łagodną biegunką lub bez niej. Niestety żadne badania kliniczne nie są znaczące diagnostycznie. W leczeniu dominuje dieta eliminacyjna i antybiotyki. W ciężkim przebiegu zastosowanie mają glikokortykosteroidy, metronidazol i czasami azatiopryna. Jeżeli pies reaguje na leczenie, to powinno się je kontynuować przez 2-4 tygodnie, odstawiając stopniowo leki o największym potencjalne do generowania niepożądanych działań. Terapia dietetyczna i antybiotykami są ostatnimi, które należy zmieniać. Rokowania u psów z tym rodzajem IBD potwierdzają, że większość psów i tak będzie wymagała co najmniej specjalistycznej diety do końca życia.
Limfocytarno-plazmocytarne zapalenie okrężnicy u psa
LPC prowadzi zwykle do biegunki z krwią lub śluzem lub bez nich z jelita grubego. Poza tym problemem psu nie powinno nic więcej dolegać. W celu rozpoznania tego typu IBD u psa należy wykonać biopsję. Rozpoznanie tej choroby zdarza się raczej rzadko. A psy poddane leczeniu za pomocą diety hipoalergicznej, karmy z dodatkiem błonnika i/lub tylozyny reagują zaskakująco często. Rokowanie u psów z tym typem IBD jest zwykle lepsze niż u psów z LPE.
Eozynofilowe zapalenie żołądka, jelit cienkich i okrężnicy psów
EGE jest zwykle reakcją alergiczną na pokarm np. wołowinę lub mleko i jako takie nie stanowi nieswoistego zapalenia jelit. Często występującymi objawami jest biegunka z jelita cienkiego i/lub grubego oraz zmniejszenie masy ciała. Wymioty mogą pojawić się u psów, u których problem objął również żołądek i dwunastnicę. Do rozpoznania wymagana jest biopsja. W leczeniu zastosowanie ma ścisła dieta hipoalergiczna. Jeżeli zmiana diety nie pomoże, to lekarz może zdecydować o wprowadzeniu glikokortykosteroidów. Rokowanie jest zwykle dobre.
Źródła
H. Niemand, P. Suter, Praktyka kliniczna: PSY, wyd. Galaktyka, Łódź 2003.
M. Karatysz, IBD u psa, https://zoonews.pl/ibd-u-psa/ (dostęp: 18.10.2024).
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
