Dieta wątrobowa dla psa
U psów, u których stwierdzono przewlekłe zapalenie wątroby lub jej marskość istnieje duże ryzyko niedożywienia energetycznego. Dzieje się tak, ponieważ wątroba to miejsce katabolizmu związków organicznych oraz syntezy substancji. W chorobach wątroby zaleca się podawanie psu małych poracji karmy o wysokiej strawności, ale bardzo często, by ograniczyć katabolizm tkanek. Dzięki temu minimalizuje się ryzyko uwalniania z tkanki tłuszczowej potencjalnie neurotoksycznych kwasów tłuszczowych.
W artykule przeczytasz
Jakie białko powinno się znaleźć w diecie psa z chorą wątrobą?
Jednym z głównych zadań wątroby jest metabolizm aminokwasów z białka pokarmowego. Gdy wątroba jest niewydolna dochodzi do zaburzenia metabolizmu i dystrybucji aminokwasów. Według dostępnych badań u psów z chorą wątrobą dochodzi do obniżenia poziomu aminokwasów (BCAA) – leucyny, izoleucyny i waliny – które są wykorzystywane przez tkanki obwodowe jako źródło energii, a wzrasta poziom pozostałych aminokwasów, w szczególności aminokwasów aromatycznych (AAA). Ponadto, doświadczalnie wykazano, że u psów chorych nie występują istotne różnice w zapotrzebowaniu na białko – wyjątkiem są psy z encefalopatią wątrobową. W pozostałych przypadkach nie jest uzasadnione obniżanie podaży białka pokarmowego. Co ciekawe, w literaturze przedmiotu wskazuje się, że wielu lekarzy, w obawie przed wywołaniem u psa toksykacji amoniakiem (hiperamonemii), zaleca zmniejszenie białka w diecie psa. Jest to jednak postępowanie nieprawidłowe, gdyż prowadzi do niedoborowego żywienia, które u chorego psa pogłębia deficyty, wynikające ze zwiększonego zapotrzebowania na białka ustrojowe. Jeżeli podaż białka jest niedostateczna, katabolizowane są białka ustrojowe, a niektóre uwolnione w ten sposób aminokwasy ulegają deaminacji, co prowadzi właśnie do wytwarzania amoniaku.
Ilość białka w diecie zależy przede wszystkim od jego rodzaju. Strawność i profil aminokwasowy stanowią o jakości białka – jest ono wysokiej jakości, gdy zawiera wszystkie aminokwasy egzogenne i we właściwych proporcjach. Im wyższa jest jakość białka, tym w istocie jest go potrzeba mniej do zaspokojenia potrzeb psa. Dobrym źródłem takiego białka jest np. biały ser lub jajko.
Wychudzenie, które dotyka psy z chorą wątrobą wynika z tego, że wątroba zaczyna katalizować białka ustrojowe. Podawanie psu diety z zawartością wysokiej jakości białka sprzyja zmniejszeniu niedoborów, regeneracji wątroby i prawidłowemu wydalaniu produktów przemian białka.
U psów z chorą wątrobą dieta powinna zawierać odpowiedni stosunek aminokwasów BCAA do AAA, a także ograniczoną ilość prekursorów mocznika. Dieta wątrobowa powinna również alkalizować mocz, by nie wytrącały się w nim kryształy moczanów.
Tłuszcz w diecie wątrobowej dla psa
Wątroba odgrywa również kluczowe zadanie w syntezie i transporcie tłuszczów oraz pośrednio w ich trawieniu i wchłanianiu. Wątroba wytwarza również kwasy żółciowe. W wątrobie dochodzi do syntezy cholesterolu. Tłuszcze są źródłem największej ilości energii z diety. Biorą również udział w procesach wchłaniania witamin A, D, E i K.
U psów z chorą wątrobą nie jest wskazane nadmierne spożywanie tłuszczów, gdyż niektóre kwasy tłuszczowe mogą sprzyjać encefalopatii wątrobowej. Ponadto, gdy dojdzie do zmniejszenia produkcji żółci, spadnie również zdolność do wykorzystywania tłuszczów. Mimo to ogólne zalecenia są takie, by w diecie psów chorych na wątrobę nie zmniejszać poziomu tłuszczu, a skoncentrować się na jego jakości. Generalna zasad jest taka, że ilość tłuszczu w diecie wątrobowej powinna wynosić 2-3 g/kg masy ciała psa.
Węglowodany w diecie psa z chorą wątrobą
U psów z mocnym uszkodzeniem wątroby może dochodzić do zaburzenia metabolizmu glukozy, co może prowadzić do hiper- oraz hipoglikemii. Wynika to z niezdolności wątroby do utrzymania prawidłowego zapasu glikogenu lub syntezy glukozy z aminokwasów. Dobrym składnikiem diety mogą być węglowodany znajdujące się w ryżu, które są wchłaniane w bliższym odcinku jelit i są źródłem energii nie niosąc niebezpieczeństwa encefalopatii wątrobowej.
Witaminy i minerały w diecie wątrobowej psa
Problem niedoboru witamin i minerałów u psów z chorą wątrobą wynika z jednej strony ze spadku łaknienia, a z drugiej z zaburzeń wchłaniania. U psów z chorą wątrobą wskazane może być uzupełnianie witamin rozpuszczalnych w wodzie – z grupy B, gdyż w wyniku wielomoczu są one intensywniej wydalane. Zmniejszenie wytwarzania żółci prowadzi do mniejszego wchłaniania witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, dlatego konieczne może być zwiększenie podaży witaminy E i K.
Z kolei u psów z przewlekłym zapaleniem wątroby konieczne może być ograniczenie miedzi w karmie i podawanie cynku, który konkuruje w jelitach z miedzią w procesie wchłaniania. U psów, u których zdiagnozowano nadciśnienie wrotne oraz wodobrzusze wskazane może być ograniczenie podaży sodu. Jeżeli w badaniach wykryto spadek poziomu potasu, to należy go podawać psu doustnie.
Źródło
R. Lechowski, M. Garncarz, Żywienie w chorobach wątroby, w: R. Lechowski (red.), Choroby wątroby psów i kotów, wyd. SI-MA, Warszawa 2003.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
