Skręt śledziony u psa
https://www.freepik.com/free-photo/dog-lying-floor_998596.htm#fromView=search&page=6&position=40&uuid=933e132d-3fd7-4a64-bc89-37c872b204eb
Skręt śledziony jest możliwy u psów, a jego skutki mogą doprowadzić do konieczności usunięcia tego organu. Warto w tym miejscu przypomnieć, że jest to organ, który w sytuacjach awaryjnych (np. znacznej utraty krwi) może wspomagać wytwarzanie limfocytów i innych komórek układu odpornościowego. Śledziona działa jak rezerwuar krwi, który może być uwolniony w nagłych przypadkach.
W artykule przeczytasz
Jakie funkcje pełni śledziona u psa?
Śledziona pełni ważną rolę w organizmie psa i choć nie jest organem niezbędnym do życia to odpowiada za:
- Filtrowanie krwi: Usuwa z krwi stare, uszkodzone czerwone krwinki oraz inne niepożądane elementy, takie jak bakterie i toksyny.
- Magazynowanie krwi: Działa jak rezerwuar krwi, co jest szczególnie ważne w sytuacjach nagłego zapotrzebowania na większą ilość krwi w układzie krwionośnym.
- Produkcja limfocytów i przeciwciał: Śledziona jest częścią układu odpornościowego, wspierając obronę organizmu przed infekcjami.
- Wspomaganie układu trawiennego: Tętnica śledzionowa dostarcza krew do lewego płata trzustki, co wskazuje na bliskie powiązania między tymi narządami.
Jak może dojść do skrętu śledziony u psów?
Istnieją dwie główne kategorie tego schorzenia: do skrętu wtórnego dochodzi, gdy dojdzie do powiększenia śledziony i zespołu poszerzenia żołądka. Gdy skręt przekroczy 270 stopni dochodzi do zaciśnięcia naczyń żylnych i zastoju krwi, co prowadzi zwykle do niedotlenienia miąższu i martwicy; z kolei pierwotny skręt występuje przede wszystkim u ras dużych i olbrzymich, a predysponuje go długie i rozciągliwe więzadło śledziony. Rasami, które są narażone na skręt śledziony są m.in. dogi niemieckie, bernardyny, a także owczarki niemieckie.
Jak objawy daje skręt śledziony u psa?
Skręt śledziony, czyli jej obrót wokół szypuły naczyniowej, powoduje zamknięcie naczyń krwionośnych i powiększenie narządu. Objawy różnią się w zależności od formy – ostrej lub przewlekłej. Niemal połowa przypadków przebiega z objawami ostrymi.
- Ostra forma:
- Silny ból brzucha
- Omdlenia
- Ogólne osłabienie
W ostrym przebiegu dochodzi do szybkiego osłabienia psa z objawami wstrząsu.
- Przewlekła forma:
- Wymioty i brak apetytu
- Sporadyczny ból brzucha
- Powiększenie jamy brzusznej
- Nadmierne pragnienie i wielomocz
Rozpoznanie
Dodatkowo badania diagnostyczne mogą ujawnić:
- Badanie moczu: Hemoglobinurię.
- Hematologia: Niedokrwistość, małopłytkowość i leukocytozę.
- Badania obrazowe:
- Radiografia pomaga wstępnie określić problem, choć nie jest wystarczająco dokładna.
- Ultrasonografia metodą Dopplera jest najlepszym narzędziem, pozwalającym zobaczyć brak przepływu krwi, powiększenie śledziony czy oznaki martwicy.
- Często ostateczne rozpoznanie następuje podczas laparotomii zwiadowczej.
W rozpoznaniu różnicowym lekarz powinien wykluczyć pęknięcie śledziony, guzy śledziony, krwiak śledziony, zapalenie śledziony i zawał śledziony. Z powodu spadku hematokrytu należy również wziąć pod uwagę choroby hemolityczne.
Leczenie skrętu śledziony u psa
Leczeniem z wyboru jest całkowite usunięcie śledziony (splenektomia). Postępowanie różni się w zależności od stanu narządu i czasu, jaki upłynął od wystąpienia skrętu.
Kroki operacyjne:
- Ocena stanu śledziony i szypuły naczyniowej: Jeśli skręt jest świeży, widoczne jest jedynie przekrwienie. W przewlekłych przypadkach może występować zakrzepica i martwica.
- Podwiązanie szypuły naczyniowej: Użycie grubych szwów pozwala na bezpieczne podwiązanie całej szypuły przed usunięciem śledziony.
- Odkręcenie szypuły: Po usunięciu śledziony szypuła jest powoli odkręcana i sprawdzana pod kątem krwawienia. W razie potrzeby stosuje się dodatkowe podwiązania lub wysokoenergetyczne urządzenia zamykające naczynia.
- Płukanie jamy brzusznej: Przeprowadza się dokładne płukanie, by usunąć krwisty płyn i zapobiec powikłaniom.
Monitorowanie pooperacyjne:
- Obserwacja pacjenta przez 2-3 dni: Zaleca się całodobowy monitoring w celu kontroli rytmu serca, świadomości i ogólnego stanu zdrowia.
- Zwrócenie uwagi na arytmie: Są one częstym powikłaniem po splenektomii i wymagają natychmiastowej reakcji.
Podjęcie szybkich działań zwiększa szanse na pełne wyzdrowienie psa, szczególnie w ostrych przypadkach. W przewlekłych formach leczenie może być bardziej skomplikowane i obarczone większym ryzykiem powikłań.
Rokowanie
U niemal 80% psów, u których przeprowadzono szybką stabilizację i nie pojawiły się komplikacje, jak zatrucie lub infekcje beztlenowcami, rokowania są pomyślne. U psów we wstrząsie może dojść do niewydolności serca i śmierci.
Bibliografia
H. Niemand, P. Suter, Praktyka kliniczna: PSY, wyd. Galaktyka, Łódź 2003.
S. M. Dowdy, Rozpoznanie i leczenie skrętu śledziony u psów, „Weterynaria po dyplomie”, nr 2/2021.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
