Sucha czy mokra karma dla psa?
Jeżeli jesteś świeżo upieczonym opiekunem psa i zastanawiasz się, jaką karmę dla niego wybrać, to w tym artykule postaram się opisać wszystkie za i przeciw, zarówno mokrych, jak i suchych karm.
Asortyment sklepów zoologicznych jest pod tym względem przebogaty – półki wręcz uginają się od mokrych i suchych karm wielu marek. Najważniejsze – moim zdaniem – jest to, by zwrócić uwagę na skład karmy i znaleźć taki produkt, który odpowiada konkretnym potrzebom Twojego psa.
W artykule przeczytasz
Sucha czy mokra karma dla psa: która jest lepsza?
Zarówno karma sucha, jak i karma mokra mogą być idealnym wyborem dla Twojego psa. Przy podejmowaniu wyboru weź pod uwagę kilka czynników:
- Rodzaj karmy – producenci karm są zobowiązani do oznaczania na etykiecie (co powinna zawierać etykieta karmy), czy karma jest pełnoporcjowa – to oznacza, że zaspokaja wszystkie potrzeby żywieniowe psa czy może karma jest uzupełniająca – musi być podawana z innym produktem żywieniowym. Jeżeli Twój pies ma mieć zapewnione zbilansowane żywienie, to wybierz karmę pełnoporcjową. Przekąski będą w tym przypadku karmą uzupełniającą
- Wielkość psa – jeżeli Twój pies jest reprezentantem rasy dużej lub olbrzymiej, to będzie oczywiste, że karmienie go tylko i wyłącznie pełnoporcjową karmą mokrą o wysokiej jakości będzie bardzo kosztowne w porównaniu do karmienia psa karmą suchą wysokiej jakości. Będzie tak dlatego, że karma mokra zawiera ponad 70% wody, to oznacza, że w tej samej objętości, co karma sucha jest od niej zdecydowanie mniej kaloryczna, czyli pies będzie musiał zjeść więcej karmy mokrej, by pozyskać kalorie niezbędne do zaspokojenia jego dziennego zapotrzebowania na energię.
- Upodobania smakowe psa – w niektórych książkach spotkałem się z określeniem, że psy w okresie szczenięcym wyrabiają sobie upodobania smakowe, co może mieć wpływ na ich późniejszą gotową do jedzenia karmy o różnych konsystencjach i smakach. Moje prywatne doświadczenia z moim psem wskazują, że konsystencja karmy nie ma znaczenia – mój pies pałaszuje zarówno mokre papki, pasztety, jak i galarety oraz karmy suche. Natomiast faktycznie, niektóre smaki/zapachy karm są dla mojego psa odpychające. Sucha karma z łososiem, którą mój pies był karmiony w okresie szczenięcym bez przerwy nawet po wielu latach jest dla niego odpychająca. Sądzę, że odpowiedzialne zapoznanie psa w okresie szczenięcym z różnymi smakami, zapachami i konsystencjami pokarmów może wpływać na jego preferencje w przyszłości.
Czym różni się karma sucha od karmy mokrej?
Sprawa różnic pomiędzy karmami suchymi i mokrymi jest dosyć klarowna – różnią się one technologią produkcji.
W przypadku karm suchych proces ich produkcji polega na ekstruzji, a więc wyciskaniu granulek karmy pod wysokim ciśnieniem i w wysokiej temperaturze przez matryce o określonych kształtach. Temperatura ekstrudatu, który wychodzi z matrycy wynosi od 100 do 200 st. C., a zawartość wody wynosi ok. 25-27%. W trakcie suszenia granulek ich wilgotność obniża się poniżej 10%. Wysuszone granulki przed pakowanie zostają powlekane zawiesiną składników smakowych, które decydują o ostatecznym składzie i smaku karmy.
Proces produkcji karm wilgotnych opiera się na sterylizacji zamkniętego opakowania. Wykorzystywane do produkcji karm wilgotnych surowce pochodzenia zwierzęcego mają jakość identyczną z tą, która jest akceptowana do produkcji spożywczej dla ludzi. W karmach stosuje się zwykle białko wołowe, drobiowe oraz podroby – skład zależy oczywiście od receptury danego producenta. Dodatek węglowodanów w karmach mokrych jest zdecydowanie niższy w porównaniu do karm suchych. Surowce są zwykle mielone, a gotowa emulsja trafia do gotowania. Często dzieje się to za pomocą pary wodnej w temperaturze ok. 80 st. C., dzięki czemu uzyskuje się odpowiednio twarde kawałki pokarmu. Po zapakowaniu karmy trafia ona do sterylizacji w wysokiej temperaturze. Metoda sterylizacji i jej temperatura zależą od wielkości o rodzaju opakowania. Wilgotność karm mokrych wynosi od 70 do 83%.
Karmy suche i mokre różnią się także składem użytych do ich przygotowania surowców.
Skład karm suchych, ze względu na proces ekstruzji, jest dłuższy. Karmy mokre mają zwykle krótki skład. Zwartość białka, tłuszczu, węglowodanów oraz innych składników, takich jak dodatki funkcjonalne powinny tworzyć karmę o określonych właściwościach. Twoim zadaniem będzie znalezienie takiej karmy, której właściwości będą odpowiednie do potrzeb psa. Wobec tego, wybierając karmę, należy uwzględnić wiek psa, poziom jego aktywności oraz ewentualne choroby zwierzęcia – wybór karmy warto zatem przedyskutować z lekarzem weterynarii lub psim dietetykiem.
Sprawą dyskusyjną pozostaje wpływ suchych i mokrych karm na higienę jamy ustnej psa. Według badań prowadzonych na, co prawda niewielkiej próbie 12. psów, po 6. tygodniach karmieniach części psów karmą suchą, a części karmą mokrą, potwierdzono, że u psów karmionych karmą suchą pokrycie płytką nazębną było niższe niż u psów, które karmiono karmą mokrą. Psy karmione karmą suchą miały wyższe pH śliny i niższe stężenie siarki w oddechu. Autorzy stwierdzili, że ogólnie rzecz biorąc, taksony bakteryjne związane ze zdrowiem jamy ustnej były wyższe, podczas gdy taksony bakteryjne związane ze złym zdrowiem jamy ustnej były niższe u psów, które karmione były karmą suchą, w porównaniu do psów, które karmione były karmą mokrą1.
Jakie są zalety karmy suchej?
Biorąc pod uwagę powyższe mogę wskazać, moim zdaniem, kilka zalet karm suchych:
- Sucha karma pełnoporcjowa jest zbilansowana, co oznacza, że może być jedynym źródłem pokarmu dla psa, by zaspokoić jego potrzeby żywieniowe
- Dane wskazują, że sucha karma może wspomagać higienę jamy ustnej, co może zmniejszać ryzyko wystąpienia chorób jamy ustnej u psa
- Karma sucha ma zdecydowanie dłuższą datę przydatności do spożycia po otwarciu – pod warunkiem, że jest przechowywana w suchym, chłodnym i zacienionym miejscu
- Sucha karma może być bardziej ekonomiczna – w tej samej objętości, co karma mokra, zawiera więcej kalorii
Jakie są zalety karmy mokrej?
Z drugiej strony karma mokra ma również kilka zalet, która należy wziąć pod uwagę:
- Karmy mokre mają zdecydowanie krótszy skład, co może być pomocne przy wyborze diety dla psów z określonymi chorobami, np. im mniej źródeł białka w diecie psów alergików pokarmowych, tym lepiej
- Karmy mokre zawierają wysoką zawartość wody – nawet do 83%, zatem jednoczesne ich spożycie nawadnia organizm psa
- Karmy wilgotne mają zwykle bardziej intensywny zapach i wysoką smakowitość, co może być pomocne, podczas karmienia psów wybrednych
- Karmy mokre mogą być jedynym pożywienie dla psów z chorobami jamy ustnej, które nie mogą gryźć oraz w okresie rekonwalescencji po zabiegach
Łączenie karmy suchej i mokrej w diecie psa
Wydawać się może, że łącznie karmy suchej i mokrej tworzy idealne rozwiązanie.
Niektóre psy mogą jednak źle reagować na mieszanie karmy suchej i mokrej w jednym posiłku, doświadczając problemów żołądkowych, takich jak biegunka czy wzdęcia.
Dieta mieszana wymaga od Ciebie starannego balansowania dawkami obu rodzajów karmy, aby uniknąć nadmiaru kalorii oraz by zapewnić wszystkie niezbędne składniki odżywcze w optymalnych proporcjach – zauważ, że karmy mokre i suche mają zupełnie inną kaloryczność w tej samej porcji, zatem nie wystarcz np. założyć, że będę podawał swojemu psu 1/3 karmy mokrej i 2/3 karmy suchej z dotychczasowych porcji – tak to nie zadziała. Jedynym prawidłowym rozwiązaniem jest obliczenie kaloryczności każdej z karm i dopiero na tej podstawie określenie łącznej zawartości tych dwóch rodzajów karm w posiłku.
Źródło
1 P. Oba, K. Sieja, S. Keating, T. Hristova, A. Somrak, K. Swanson, Oral microbiota populations of adult dogs consuming wet or dry foods, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9387596/ (dostęp: 10.08.2024).
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
