Wypadanie sierści u psa
Wypadania sierści u psów może wynikać z naturalnego linienia bądź zjawisk patologicznych. Znaczenie sierści w ochronie przed czynnikami środowiskowymi, termoregulacji i zdrowiu ogólnym psa sprawia, że jej nadmierna utrata wymaga wnikliwej diagnostyki oraz wdrożenia skutecznych metod terapeutycznych. Problematyka ta obejmuje kompleksowe zagadnienia z zakresu dermatologii weterynaryjnej, endokrynologii i dietetyki.
W artykule przeczytasz
Kiedy pies linieje w sposób naturalny?
Linienie stanowi proces adaptacyjny polegający na okresowej wymianie włosów podszerstka i okrywy włosowej. Regulacja tego procesu odbywa się za pośrednictwem mechanizmów hormonalnych, takich jak wydzielanie melatoniny i prolaktyny, oraz bodźców środowiskowych, w tym zmiennych fotoperiodycznych i temperaturowych.
Większość psów doświadcza linienia sezonowego, które ma miejsce dwa razy w roku: przed i po zimie, tj.: w marcu, kwietniu i wrześniu, październiku. Proces wymiany sierści na nową trwa średnio sześć tygodni, a wypadanie włosów występuje równomiernie na całej powierzchni ciała zwierzęcia. Jednak przebywanie w pomieszczeniach o sztucznym oświetleniu i ogrzewaniu może zakłócać ten cykl, prowadząc do częstszego lub wydłużonego linienia. Jeśli podczas tego okresu nie pojawiają się dodatkowe niepokojące objawy, zjawisko to jest jedynie problemem estetycznym, który wymaga intensywniejszej pielęgnacji sierści, aby zminimalizować jego uciążliwość.
Ponadto, psy domowe, żyjące w ogrzewanych mieszkania mogą gubić sierść delikatniej, ale przez cały rok. Suki karmiące linieją mocniej właśnie w okresie, gdy karmą młode. Suczki linieją również intensywnie około 3 miesięcy po cieczce, na skutek zmian hormonalnych. Proces linienia przebiega najmocniej u psów, które żyją na zewnątrz i są najbardziej podatne na zmiany pór roku. U nich linienie odbywa się zazwyczaj podręcznikowo, dwa razy do roku: wiosną i jesienią.
Patologiczne przyczyny wypadania sierści u psa
Niekiedy nadmierne gubienie sierści może nie mieć nic wspólnego z naturalnym linieniem. Wśród przyczyn patologicznych wskazać można:
- Problemy hormonalne – Zaburzenia osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, takie jak hiperkortyzolemia, oraz niedoczynność tarczycy należą do głównych przyczyn endokrynologicznych nadmiernej utraty sierści. Mechanizmy te wpływają na cykl wzrostu włosa, prowadziąc do skrócenia fazy anagenu.
- Reakcje alergiczne i nadwrażliwość immunologiczna – Nadwrażliwość typu I, II i IV, obejmująca alergie pokarmowe, kontaktowe i wziewne, prowadzi do przewlekłego zapalenia skóry. Wytwarzanie cytokin prozapalnych przez limfocyty T skutkuje zaburzeniem funkcji barierowych naskórka.
- Infestacje pasożytami – Pasożyty zewnętrzne, takie jak nużeniec psi Demodex canis i pchła kocia Ctenocephalides felis, powodują lokalne zmiany zapalne i łysienie poprzez uszkodzenie mieszków włosowych oraz reakcje alergiczne na ich produkty metaboliczne.
- Zaburzenia wchłaniania – Problem może występować przy zapalnych chorobach jelit, niewydolności trzustki czy przewlekłych biegunkach.
Choroby mieszków włosowych
Ważną przyczyną wyłysień u psów są zaburzenia w obrębie mieszków włosowych:
- Zaburzenia budowy mieszków włosowych – Łysienie pierwotne wynika z dziedziczenia zaburzenia budowy mieszków włosowych, które może powodować całkowity ich brak, lub brak mieszków tylko o określonej zabarwieniu. Z kolei wtórne, nabyte łysienie może być spowodowane przez bakteryjne zapalenie mieszków, nużycę lub zaawansowane procesy martwicze.
- Zaburzenia czynności mieszków włosowych – Choroby, które je powodują nie uszkadzają mieszków, ale mają negatywny wpływ na ich działanie. Ciężkie stany chorobowe mogą powodować przechodzenie mieszków w fazę telogenu (spoczynkowa). Również niektóre leki mogą do tego prowadzić.
- Zaburzenia budowy trzonu włosa – Osłabienie trzonów włosów powoduje, że łamią się one pod wpływem zwykłego nacisku. Choroby, które mogą do tego prowadzić to m.in.: niedoczynność tarczycy.
Jakich witamin może brakować psu, gdy wypada mu sierść?
Braki witamin i mikroelementów odgrywają kluczową rolę w problemach związanych z wypadaniem sierści. Niedobory biotyny, cynku oraz witamin z grupy B mogą prowadzić do osłabienia mieszków włosowych i łamliwości włosów. Witamina A wspomaga zdrowie skóry, regulując procesy keratynizacji, natomiast niedobór witaminy D może osłabiać funkcje immunologiczne skóry, zwiększając podatność na infekcje. Witamina E, działając jako silny przeciwutleniacz, chroni komórki skóry przed uszkodzeniami wywołanymi stresem oksydacyjnym.
Co podać psu na wypadanie sierści?
Dieta wzbogacona o oleje rybne, zawierające kwasy omega-3, pomaga redukować stan zapalny skóry i wspiera regenerację sierści. Suplementacja biotyną, drożdżami piwnymi oraz preparatami bogatymi w cynk wspomaga wzrost włosa i poprawia jego strukturę. Warto również rozważyć stosowanie specjalistycznych karm weterynaryjnych lub suplementów wspierających zdrowie skóry i sierści. Dodatkowo, stosowanie miejscowych preparatów na bazie aloesu czy oleju kokosowego może pomóc złagodzić podrażnienia i wspierać regenerację skóry.
Jaka karma dla psa na wypadającą sierść będzie wskazana?
Wybór odpowiedniej karmy dla psa z problemami z sierścią powinien uwzględniać jej skład bogaty w wysokiej jakości białko, kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6 oraz niezbędne witaminy i minerały. Hipoalergiczne formuły, zawierające hydrolizowane białka i ograniczoną liczbę składników, mogą być pomocne w przypadku psów z alergiami. Dodatki, takie jak olej z łososia, siemię lniane czy ekstrakty z ziół (np. skrzypu polnego), dodatkowo wspierają kondycję skóry i sierści. Regularne podawanie karm dedykowanych zdrowiu skóry i sierści pozwala zminimalizować problemy z wypadaniem włosów i wspiera ogólne zdrowie psa.
Leczenie
Diagnostyka problemów z sierścią obejmuje wywiad kliniczny, badanie dermatologiczne, badania morfologiczne krwi, profil hormonalny oraz analizę mikroskopową zeskrobin skórnych. W niejasnych przypadkach wykonuje się biopsję skóry oraz testy alergiczne.
Sposób leczenia ustala lekarz weterynarii. Leczenie może wymagać leczenie chorób podstawowych, takich jak endokrynopatie, jak i uzupełnienie niedoborów pokarmowych oraz stosowanie miejscowych środków przeciwzapalnych.
Profilaktyka: Domowe sposoby na wypadanie sierści u psa
Profilaktyka przeciw wypadaniu sierści u psa powinna obejmować odpowiednią pielęgnację sierści. Pies, w zależności od rodzaju włosa powinien być szczotkowany przynajmniej raz w tygodniu. Częstotliwość kąpieli to minimum raz na trzy miesiące. Ponadto regularne stosowanie środków ochronnych przeciwko pasożytom zewnętrznym oraz unikanie kontaktu z potencjalnymi alergenami ogranicza ryzyko problemów dermatologicznych. Także dieta bogata w źródła kwasów omega-3, błonnika oraz błyskawicznie przyswajalnych białek, wspiera procesy regeneracyjne skóry i włosów.
FAQ
Czy cukrzyca powoduje wypadanie sierści u psa?
Choroby wątroby i cukrzyca mogą powodować martwicze zapalenie skóry u starych psów. Objawy tych problemów skórnych obejmują zaczerwienienie, strupy, sączenie i wypadanie włosów na poduszkach łap, pysku czy podudziach.
Bibliografia
E. Bourguignon, L. Diegues Guimarães Matos, T. Sell Ferreira, E. Silva Favarato, Dermatology in Dogs and Cats, https://www.researchgate.net/publication/265383185_Dermatology_in_Dogs_and_Cats#full-text
M. Lorenz, T. Neer, P. DeMars, Od objawu do rozpoznania. Postępowanie diagnostyczne u małych zwierząt, wyd. Galaktyka, Łódź 2010.
T. Watson, Diet and skin disease in dogs and cats, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9868266/
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
