Zatwardzenie u psa
Zatwardzenie, a w zasadzie zaparcie, to synonim słowa, które określa zatrzymanie, zahamowanie wydalania stolca. Takie zaparcie może być spowodowane mechanicznymi i/lub czynnościowymi przyczynami. Niewłaściwe żywienie, leki, starczy wiek mogą spowodować zatwardzenie u psa.
Zwykle zaparcie jest objawem, który przemija samoistnie i nie wymaga postępowania weterynaryjnego. Niekiedy jednak zaparcie może stać się przewlekłe i wtedy znalezienie przyczyn leży po stronie lekarza weterynarii.
W artykule przeczytasz
Jak objawia się zatwardzenie u psa?
Typowym objawem zaparć u psów jest przyjmowanie pozycji do oddania stolca, ale pomimo intensywnego parcia psu nie udaje się oddać stolca, albo oddaje go w małych ilościach. U niektórych psów, podczas próby oddania kału obserwuje się boleność – pies może zacząć piszczeć, sapać.
Nie zawsze jednak objaw ten musi wskazywać na zatwardzenie, gdyż silne napinanie się, podczas oddawania stolca może być również związane z zapaleniem jelita grubego albo chorobami okolicy odbytu.
Psy, u których doszło do silnego zaparcia mogą zacząć wykazywać brak apetytu, osłabienie, niekiedy mogą nawet zacząć wymiotować.
Co ciekawe, niektórym zaparciom mogą towarzyszyć objawy biegunki – jest to tak naprawdę biegunka rzekoma, która polega na wyciskaniu śluzu i/lub krwi obok zatrzymanych mas kałowych.
W związku z tym, że długotrwałe gromadzenie się kału w okrężnicy powoduje jego wysuszenie, to na skutek postępującego wypełnienia okrężnicy i jej rozciągania, może dojść do zespołu okrężnicy olbrzymiej.
Jakie są najczęstsze przyczyny zatwardzenia u psów?
Podstawowe znaczenie dla wystąpienia zaparć u psów mają:
- Nieprawidłowa dieta – podawanie psu karmy ze zbyt wysoką ilością włókna pokarmowego; podawanie psu kości; zjadanie sierści; zjadanie przez psa rzeczy niejadalnych np. papier, mogą prowadzić do zatwardzenia
- Inwazja pasożytnicza – silne zarobaczenie tęgoryjcem lub włosogłówką, tasiemce przytwierdzone do ściany odbytu
- Ból – do zaparć może dochodzić na skutek silnego odczuwania bólu, przez co pies świadomie zatrzymuje próby defekacji, podczas których czuje ból. Uczucie bólu może być wywołane przez schorzenia zatok przyodbytowych, przetoki, guzy, przerost gruczołu krokowego
- Problemy anatomiczne – wszelkie wewnątrz- i zewnątrzjelitowe przeszkody, które mogą zaburzać pasaż treści jelit np. przepuklina okołoodbytowa, guzy prostnicy, zwężenie odbytnicy
- Zaburzenia metaboliczne i endokrynologiczne – niedoczynność tarczycy, hiperkalcemia, hipokaliemia, odwodnienie
- Leki – niektóre leki mogą dawać skutki uboczne w postaci zatwardzenia
Ostre zaparcie stolca
Ostre zatwardzenie u psa jest zwykle mniej szkodliwe niż zaparcie przewlekłe. Pojawia się ono często u psów w postaci kamieni kałowych, które powstają na skutek karmienia psa zbyt dużą ilością kości. Do podobnego stanu może dojść u psów z zaburzonym łaknieniem, które zjadają papier, plastik i inne niestrawne materiały. Ostre zaparcie może pojawić się wtórnie na skutek odwodnienia. Wszelkie zmiany w otoczeniu, które zaburzają rutynę dnia psa. Także wypadki ze złamaniami.
Przewlekłe zaparcie stolca
Główną przyczyna przewlekłych zaparć u psów są błędy żywieniowe opiekunów, co wynika z pokarmu ubogiego w balast, który nie stymuluje perystaltyki okrężnicy. Problem może być również spowodowany przez nieprawidłowo zrośniętą miednicę; choroby neurologiczne; choroby ortopedyczne, które powodują, że pies mało się rusza etc.
Problem z przewlekłymi zaparciami może doprowadzić do nieodwracalnego rozciągnięcia okrężnicy – okrężnicy olbrzymiej.
Rozpoznanie
Samo rozpoznanie zaparć nie stanowi większego problemu, natomiast stwierdzenie przyczyny zatwardzenia wymaga dużych nakładów pracy. Lekarz przeprowadzi wywiad, zleci wykonanie przeglądowego zdjęcia RTG okrężnicy, prostnicy, miednicy oraz kręgów tylnych. Wskazane jest również badanie USG, by wykluczyć inne przeszkody i guzy. Konieczne może być również wykonanie kolonoskopii.
W rozpoznaniu różnicowym wyklucza się choroby pasożytnicze, kule włosowe, choroby pozajelitowe oraz kolki, a także okrężnicę olbrzymią.
Leczenie
W literaturze specjalistycznej rozróżnia się leczenie: ostrych, nieszkodliwych zaparać; przewlekłych i ciężkich zaparać; zaczopowań mechanicznych, ucisków i zaburzeń czynnościowych. W każdym z tych przypadków należy usunąć pierwotną przyczynę.
W leczeniu objawowym uwzględnia się nawodnienie, podanie leków przeciwbólowych i rozkurczowych, co ułatwia podanie czopków lub przeprowadzenie lewatywy.
- W przypadku ostrych, ale nieszkodliwych zaparć w pierwszej kolejności dokonuje się zmiany diety. Miejscowo stosuje się czopki glicerynowe, które zwiększają poślizg. U psów małych ras odraza się stosowanie lewatyw gotowych zawierających fosforany lub lewatyw z mydła, ze względu na istniejące ryzyko wchłonięcia się fosforanów do organizmu psa i wywołanie hiperfosfatemii.
- W przypadku przewlekłych zaparć twardego, wyschniętego stolca należy podjąć próbę zmiękczenia go mikrolewatywą lub lewatywą o przedłużonym działaniu, a następnie stosuje się lewatywę czyszczącą, wykonując równocześnie masaż zewnętrzny.
- U psów, u których wystąpiło zaczopowanie, przepuklina kroczowa, konieczne będzie wykonanie zabiegu chirurgicznego.
Jak karmić psa z zatwardzeniem?
By uniknąć problemów z zatwardzeniem należy karmić psa karmą o odpowiedniej zawartości włókna pokarmowego. Dieta, po konsultacji z lekarzem, może być uzupełniona o otręby, nasiona Psyllium, zmielone sięmie lniane lub metylocelulozę.
Warto również rozważyć wprowadzenie do diety psa karmy mokrej, która dodatkowo nawodni psa.
FAQ
Co zrobić, gdy pies nie może się wypróżnić?
Pies z zaparciem może zostać poczęstowany gotowanymi na parze warzywami np. marchewką lub pietruszką – błonnik może pomóc. Jeżeli Twój pies ma mało ruchu, to zaplanuj mu więcej aktywności na dworze.
Źródła
M. Lenarcik, R. Lechowski, Choroby układu pokramowego u psów i kotów, wyd. SGGW-AR, Warszawa 1991.
R. W. Nelson, C. Guillermo Couto, Choroby wewnętrzne małych zwierząt, Tom 1, Wydawnictwo Edra Urban&Partner, Wydanie 5, Wrocław 2016.
H. Niemand, P. Suter, Praktyka kliniczna: PSY, wyd. Galaktyka, Łódź 2003.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
