Spacer z psem po lesie
W artykule przeczytasz
Czy można spacerować z psem po lesie?
Zdecydowana większość polskich lasów jest otwarta dla spacerowiczów z psami. Lasy zajmują niemal 30% powierzchni kraju (dokładnie 29,8%), a tylko niewielki fragment – około 1,5% terytorium Polski – to parki narodowe i rezerwaty, gdzie mogą obowiązywać ograniczenia dotyczące wprowadzania psów. Co ważne, nawet w tych szczególnie chronionych miejscach nie zawsze obowiązuje całkowity zakaz – niektóre parki narodowe dopuszczają spacery z psem na wyznaczonych szlakach. Tam, gdzie przyroda jest szczególnie wrażliwa, wyznacza się tzw. „ostoje zwierzyny”, a o zakazie informują specjalne znaki lub tablice.
Spacerowanie z psem po lesie zostało uregulowane dosyć szczegółowo w przepisach:
- 30 ust 1 pkt 13 ustawy o lasach zakazuje puszczania w lasach psów luzem.
- 166 kodeksu wykroczeń stanowi, że kto w lesie puszcza luzem psa, poza czynnościami związanymi z polowaniem i ratownictwem, podlega karze grzywny albo karze nagany.
Puszczenie psa luzem oznacza spuszczenie psa ze smyczy, które umożliwia mu swobodne i niekontrolowane poruszanie się po terenie.
Do pociągnięcia do odpowiedzialności nie jest przy tym konieczne ustalenie, że pies wyrządził szkodę zwierzęciu leśnemu ani nawet, że taka szkoda zwierzęciu leśnemu groziła.
Dodatkowo należy pamiętać o wyjątkach, jakimi są obszary chronione, które znajdują się w nietypowych miejscach. Na przykład Las Bielański w środku warszawskich Bielan to rezerwat przyrody.
Dziko żyjące zwierzęta rodzimych populacji nie posiadają wrodzonej odporności na choroby powodowane przez niektóre bakterie, wirusy czy pasożyty, które mogą zostać zawleczone do Parku przez wprowadzone na jego teren domowe zwierzęta. Dzikie zwierzęta nie są poddawane zabiegom szczepień ochronnych czy odrobaczania. To, co jest niegroźne dla psa czy kota, może być przyczyną choroby, a nawet śmierci przedstawicieli rodzimych drapieżników, których populacje, jak w przypadku puszczańskiego rysia, są już i tak nieliczne.
Dlaczego do niektórych lasów nie można wchodzić z psami?
Jak informują Lasy Państwowe, powodów, dla których nie zawsze można wejść z psem do lasu jesy kilka.
Najważniejszy z nich to ochrona dzikich zwierząt – obecność psa, jego zapach czy hałas mogą poważnie zakłócić spokój fauny, wpływając na ich zachowanie, rozród czy odpoczynek. Choć ludziom często wydaje się, że w lesie nie ma zwierząt, bo ich nie widać, to w rzeczywistości zwierzęta doskonale wyczuwają nas i nasze psy. W panice mogą uciekać, zostawić młode bez opieki albo zmieniać siedliska.
Nawet najbardziej spokojny, domowy pies to w oczach przyrody wciąż drapieżnik. Wiele osób zapomina, że instynkty łowieckie są w psach głęboko zakorzenione, choć nie zawsze są na co dzień widoczne. Wielkość psa również nie ma znaczenia – zgodnie z przepisami, nawet najmniejszy czworonóg może zagrażać dzikim zwierzętom.
Zerwanie się psa ze smyczy może skończyć się tragicznie – wystarczy, że pogoni za sarną, jeleniem lub dzikiem. Wypłoszone zwierzę może wybiec na jezdnię i spowodować kolizję, która może być niebezpieczna zarówno dla zwierząt, jak i ludzi – w tym także właściciela psa.
Czy mogę wejść z psem do Parku Narodowego?
Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o ochronie przyrody (tj. DZ.U. 2023 poz. 1336, z późn. zm.) w parkach narodowych zabrania się wprowadzania psów na obszary objęte ochroną ścisłą i czynną, z wyjątkiem miejsc wyznaczonych w planie ochrony, (…) oraz psów asystujących w rozumieniu art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej, oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 100, 173, 240 i 852).
Powyższe oznacza, że w przypadku Parków Narodowych, dla których nie uchwalono planu ochrony, działa się w oparciu o zarządzenie w sprawie zadań ochronnych zatwierdzane przez ministra właściwego do spraw środowiska.
Co grozi za puszczanie psa po lesie bez smyczy?
Za nieprzestrzeganie przepisu z art. 166 Kodeksu wykroczeń grozi nam grzywna od 20 do nawet 5 tys. złotych. Tak drastyczne kary zdarzają się jednak stosunkowo rzadko. Zazwyczaj kończy się na pouczeniach.
Wiadomo jednak, że sądy wymierzają kary za nieprzestrzeganie opisany wyżej nakazów.
Przykładowo: Sąd Rejonowy w Bełchatowie w 2022 roku (sygn. akt II W 941/22) orzekł karę 300 zł grzywny wobec kobiety, która puściła swoje dwa psy bez smyczy oraz bez kagańca na terenie lasu. Sąd Okręgowy w Gliwicach w 2018 roku (VI Ka 358/18) orzekł karę 500 zł grzywny wobec mężczyzny, który nie prowadził psa na smyczy na terenie lasu, a dodatkowo przy próbie zwrócenia mu uwagi, wykazał się lekceważącym stosunkiem do dokonanego przez siebie wykroczenia oraz pozostałych uczestników zdarzenia.
FAQs
Czy grozi mi mandat, jeśli pies zerwie się ze smyczy w lesie?
Tak, nawet jeśli pies sam się „zerwie” ze smyczy, w oczach prawa jest to równoznaczne z puszczeniem psa luzem. Zgodnie z Kodeksem wykroczeń możesz dostać mandat od 20 do 5000 zł – niezależnie od tego, czy pies wyrządził szkodę.
Czy w rezerwacie przyrody też można spacerować z psem?
To zależy od konkretnego rezerwatu. Większość rezerwatów w Polsce nie pozwala na wprowadzanie psów – nawet na smyczy. Przed wejściem zawsze sprawdź tablice informacyjne lub skonsultuj się z lokalnym nadleśnictwem, by uniknąć nieświadomego złamania prawa.
Źródła
R. Skibińska, Za puszczenie luzem psa w lesie można dostać mandat, https://www.prawo.pl/prawo/pies-bez-smyczy-w-lesie-kara,526671.html (dostęp: 24.06.2025).
Pies w BPN, https://bpn.gov.pl/pies-w-bpn (dostęp: 24.06.2025).
Pies w lesie – zawsze na smyczy, https://jarocin.poznan.lasy.gov.pl/aktualnosci/-/asset_publisher/jPX2/content/pies-w-lesie-zawsze-na-smyczy (dostęp: 24.06.2025).
Pies w parku, https://kampn.gov.pl/pies-w-parku (dostęp: 24.06.2025).
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
