Socjalizacja psa

Image by jcomp on Freepik

Socjalizacja to jeden z najważniejszych etapów w życiu psa, który trwa od chwili narodzin aż do osiągnięcia przez psa dojrzałości. Jeżeli na tym etapie popełnione zostaną błędy wychowawcze, to ich skorygowanie może być bardzo trudno, a niekiedy nawet niemożliwe. Za początkową socjalizację odpowiada hodowca, po przyjęciu psa do swojego domu to na Tobie spocznie zadanie doprowadzenie jej do końca. Jak przeprowadzić ją prawidłowo?

Co to jest socjalizacja?

Socjalizacja to proces uspołecznienia psa, który polega na budowaniu relacji z ludźmi, a także z innymi zwierzętami. W socjalizacji ważne jest wykształcenie u psa cech, które pozwolą mu prawidłowo funkcjonować wśród ludzi oraz z innymi zwierzętami domowymi.

Podczas socjalizacji ważne są:

zapewnienie szczeniakowi kontaktu ze otoczeniem, ludźmi i innymi zwierzętami;
umożliwienie psu kontaktu z różnymi gatunkami zwierząt, z ludźmi o różnym wyglądzie i zachowaniu;
zachowanie odpowiedniego tempa socjalizacji, ponieważ rozwój szczeniaka podzielony jest na wiele pomniejszych faz.

Ile trwa okres socjalizacji szczeniaka?

Chociaż socjalizacja psa możliwa jest przez całego jego życie, to w rozwoju psychicznym szczeniąt można wskazać na kilka konkretnych faz.

Faza pierwsza, określana jako typowo wegetatywna, trwa przez pierwsze 2 tygodnie życia szczeniąt. W tym czasie szczeniaki gromadzą się przy matce, gdyż jest im tam ciepło, nie wykazują przejawów życia indywidualnego, koncentrują się na pobieraniu pokarmu i wydalaniu. Zadaniem hodowcy jest w tym czasie opieka na matką szczeniąt.
Druga faza trwa bardzo krótko, to przejściowy 3. tydzień, gdy szczeniaki zaczynają tworzyć kontakty w obrębie gniazda, na co pozwalają im zmysły: widzą, obwąchują, dotykają i oblizują. Szczeniaki nie wykazują jeszcze lęku i wszystko traktują z ciekawością.
Faza trzecia, trwająca od 4. do 7. tygodnia życia, to czas budowania skojarzeń i poznawania świata. Psy są wyprowadzane z gniazda przez matkę. Pojawiają się pierwsze próby szczekania i odgryzania się.
Między 8. a 12. tygodniem trwa faza prawdziwej socjalizacji, kiedy pojawiają się odczucia lęku, nieufności oraz poczucia bezpieczeństwa przy matce i w gnieździe.
W kolejnej fazie, trwającej od 3. do 6. miesiąca tworzy się podporządkowanie i hierarchia w grupie – instynkt sfory. W tym okresie bardzo ważne jest budowanie więzi z nowym opiekunem oraz posłuszeństwa, a także poznawanie nowych ludzi. Na tym etapie szczeniak uczy się chodzenia na smyczy. W tym czasie konieczne są częste spacery i zabawy, które wyrobią psu spostrzegawczość i zaufanie do opiekuna. W tym czasie należy oswajać psa z hałasami, by już ok. 5. miesiąca życia był zaznajomiony z ruchem ulicznym. W przypadku spotkań z innymi psami nie wolno psa brać na ręce – to czas, gdy szczeniak musi zacząć poznawać inne zwierzęta.
Od 9. do 15. miesiąca trwa faza dojrzewania – w tym czasie przewidywalny dotychczas szczeniak może stać się nie do poznania. Wszystko za sprawą hormonów i okresu dojrzewania. Dorastający pies zaczyna się buntować i testować na co może sobie pozwolić w relacji z człowiekiem. W tym czasie ważne jest kontynuowanie treningu posłuszeństwa.
Powyżej 15. miesiąca większość ras psów jest już dorosła. W rezultacie socjalizacji pies powinien być opanowany, przewidywalny i ufny w stosunku do swojego opiekuna.

Image by wirestock on Freepik

Jak socjalizować szczeniaka w domu?

Mimo że Regulamin Hodowlany pozwala sprzedawać szczenięta po ukończeniu przez nie 7. tygodnia życia, to odpowiedzialni hodowcy wydają swoje psy po ukończeniu przez nie 12. tygodni życia. Takie psy mają już za sobą fazę pierwszego strachu i powinny być mniej zlęknione odłączeniem od matki.

Kupowanie starszych szczeniąt może nieść ryzyko, że piesek będzie miał już utrwalone pewne niepożądane zachowania oraz hierarchię wyrobioną wśród rodzeństwa, przez co może już nie umieć nawiązać prawidłowych relacji z obcymi zwierzętami.

W dniu wprowadzenia do domu psa powinno być cicho i spokojnie. Pies powinien mieć możliwość przywitać się z każdym z ludzi, ale bez podawania szczeniaka z rąk do rąk. Jeżeli w domu mieszka drugi pies, to prawidłowo jest zorganizować spotkanie na neutralnym gruncie, poza domem. Gdy psy się poznają można je razem wprowadzić do domu. W przypadku wprowadzania psa do domu, gdzie mieszka kot dobrze przeprowadzić zaznajamianie ze wsparciem behawiorysty.

Opieka nad psem w nowym domu wymaga ustalenia wspólnych reguł pomiędzy wszystkimi domownikami. Jeżeli pies nie ma wchodzić na kanapy etc., to żaden z domowników nie powinien go na nie wprowadzać.

Proces aklimatyzacji w nowym domu trwa zwykle 2-3 dni. Opieka nad psem powinna być kontynuacją opieki hodowlanej. Przez pierwsze tygodnie należy karmić psa tą samą karmą i o tych samych porach dnia.

Od pierwszego dnia po przybyciu psa do domu należy kontynuować proces socjalizacji połączony z nauką imienia i czystości. To czas, kiedy należy nauczyć psa chodzenia na smyczy, podstawowych komend posłuszeństwa oraz przyzwyczajania do zabiegów pielęgnacyjnych: szczotkowanie, czyszczenie uszu, łap, okolic przy ogonie, mycie zębów, zakraplanie oczu, uszu etc. Wszystkie te czynności opisałem szczegółowo w odrębnych artykułach – tutaj je tylko wspominam.

Między 4. a 6. miesiącem życia, gdy u psa kształtuje się instynkt sfory należy dołożyć wszelkich starań, by podczas procesu szkolenia pies uznał przewagę opiekuna i się mu podporządkował. Dużą pomocą w tym okresie, z czego sam skorzystałem, jest psie przedszkole, w którym pies może w kontrolowanych warunkach poznawać inne zwierzęta.

W tym okresie należy również przyzwyczaić psa do podróżowania w transporterze samochodem, autobusem i tramwajem.

Pamiętaj, że psy uwielbiają spacery. Nie tylko w czasie socjalizacji, ale przez całe życie psa należy zapewnić mu jak najwięcej spacerów i dalekie wyprawy, na których będzie mógł poznawać nowe otoczenie i zapachy.

Lista kontrolna w procesie socjalizacji

By ułatwić sobie zadanie pamiętaj o kilku ważnych zasadach, których należy przestrzegać, podczas socjalizacji:

Nie podejmuj treningów z psem, gdy jesteś w złym nastroju.
Nawet w zabawie nie należy drażnić psa.
Ucząc psa komendy zawsze używaj jednej i tej samej nazwy dla konkretnej komendy.
Sesje treningowe powinny być krótkie, powtarzane często i w różnych okolicznościach.
Nowe ćwiczenia należy przerabiać powoli.
Psa nie wolno szkolić po jedzeniu.
Przed szkoleniem pies powinien załatwić swoje czynności fizjologiczne.
Podczas szkoleń stosuj pozytywne metody szkoleniowe.

Złota dwunasta – sprawdzona metoda socjalizacji szczeniąt

Socjalizację szczenięcia możesz wykonać, korzystając ze Złotej Dwunastki Margaret Hughes:

Poznaj psa z 12 powierzchniami, po których może chodzić: trawa, drewno, dywan, piasek, beton etc.
Baw się ze szczenięciem przynajmniej 12 różnymi przedmiotami
Szczenięta powinny mieć systematyczny kontakt przynajmniej z 12 różnymi osobami.
Poznaj szczenię z 12 różnymi miejscami w domu.
Zaprezentuj szczenięciu 12 różnych domowych odgłosów: pralka, odkurzacz, mikser, telewizor, dzwonek do drzwi, budzik telefonu etc.
Poznaj psa z 12 szybko poruszającymi się obiektami: rower, samochód, hulajnoga, tramwaj etc.
Poddaj szczenię 12 różnym wyzwaniom: wchodzenie do pudełka, do samochodu, na balkon, zabawa w basenie z płytką wodą etc.
Przyzwyczaj psa do dotykania na 12 różnych sposób: głaskanie, branie na ręce, przewracanie na plecy, kładzenie na kolanach, dotykanie uszów, otwieranie pyska etc.
Zapoznaj psa z jedzeniem z 12 misek o różnych fakturach i kształtach: talerzyk, miska porcelanowa, metalowa etc.
Podaj psu jedzenie w 12 różnych pomieszczeniach.
Przedstaw szczeniaka (szczepionego) co najmniej 12 różnym szczeniętom i psom dorosłym.
Pozostawiaj psa co najmniej 12 razy samego na czas od 5 do 45 minut.

FAQs

Ile kosztuje socjalizacja psa?

Jeżeli obawiasz się, że samodzielnie nie poradzisz sobie z socjalizacją, to zawsze możesz skorzystać z pomocy wykwalifikowanego psiego trenera. Spacery socjalizacyjne kosztują od 80 do 140 zł za godzinę.

Czy można socjalizować dorosłego psa?

Socjalizacja dorosłego psa odbywa się zwykle na podobnych zasadach, jak w przypadku szczeniąt. Korekta zachowania bywa zwykle bardziej czasochłonna. Możesz również skorzystać z porad behawiorysty, który zdiagnozuje bolączki psa i pokaże Ci, jak pracować z pupilem.

Źródło

J. Monkiewicz, K. Rogowska, J. Wajdzik, Kynologia. Wiedza o psie, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Wrocław 2011.

dr Mateusz Karatysz

Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.

Bio autora