Owczarek kataloński
By Svenska Mässan from Sweden – Grupp 1, GOS D’ATURA CATALÁ, C.I.B.&NORD UCH EUW-12 EUW-15 FI V-11 FI V-12 FI V-13 IT CH NO V-12 NORD V-10 NORD V-12 NORD V-13 RO CH SE V-12 SE V-13 SE V-15 WW-14 Atengos Great Pretender, CC BY 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=47879180
W tym artykule opracowałem najważniejsze informacje o owczarkach katalońskich – od pochodzenia i historii, przez wygląd i charakter, aż po wychowanie, zdrowie, żywienie i koszty utrzymania.
Masz już owczarka katalońskiego? Podziel się swoimi doświadczeniami w komentarzu – mogą pomóc innym lepiej zrozumieć potrzeby tej wyjątkowej rasy.
Zapraszam do lektury!
W artykule przeczytasz
- Kraj pochodzenia: Hiszpania (Katalonia)
- Waga: Psy: 20–25 kg, Suki: 17–21 kg
- Wysokość w kłębie: Psy: 47–55 cm, Suki: 45–53 cm
- Długość życia: ok. 12–14 lat
- Charakter: Inteligentny, spokojny, czujny, lojalny, samodzielny
Owczarek kataloński był wykorzystywany przez armię hiszpańską jako pies posłaniec i strażnik – dzięki swojej inteligencji i umiejętności kamuflażu w terenie.
Jak wygląda owczarek kataloński?
Owczarek kataloński (Gos d’Atura Català) to pies średniej wielkości o harmonijnej budowie i dobrze rozwiniętej muskulaturze. Sylwetka wpisuje się w lekko wydłużony prostokąt – długość tułowia nieco przewyższa wysokość w kłębie, co nadaje psu elegancki, ale energiczny wygląd. W ruchu owczarek kataloński porusza się swobodnie, sprężyście i z pewnością siebie, wykazując dużą zwinność i lekkość kroku.
Typowe dla rasy są dobrze zarysowane proporcje ciała: głowa proporcjonalna do wielkości tułowia, szyja mocna i umiarkowanie długa, grzbiet prosty, a lędźwie lekko wysklepione. Klatka piersiowa głęboka i sięgająca do łokci, brzuch umiarkowanie podciągnięty. Ogon owczarka katalońskiego może być naturalnie długi lub skrócony – noszony nisko, z końcem nieco uniesionym.
Głowa tej rasy jest silna i dobrze wymodelowana, z lekko wypukłą czaszką i wyraźnie zaznaczonym stopem. Kufa prosta, nieco krótsza niż mózgoczaszka, o prostych liniach profilu. Nos duży i czarny, harmonijnie wpisujący się w całość pyska. Wargi cienkie, dobrze przylegające, bez nadmiernych fałd.
Oczy są owalne, lekko skośne, o żywym, inteligentnym wyrazie. Kolor oczu zależy od umaszczenia – przeważnie ciemnobursztynowe. Uszy trójkątne, wysoko osadzone, zwisające wzdłuż policzków, poruszające się w zależności od emocji psa – mogą się lekko podnosić, nadając wyraz czujności i gotowości do działania.
Kończyny owczarka katalońskiego są mocne, dobrze umięśnione i ustawione pionowo. Przednie łapy proste, z dobrze ustawionymi łopatkami, tylne – o dobrze zaznaczonej kątowości i sprężystych stawach. Łapy zwarte, o mocnych opuszkach, dobrze przystosowane do pracy w trudnym terenie.
Sierść: Owczarek kataloński posiada szorstką, obfitą i gęstą szatę, przylegającą do ciała. Włos jest falisty lub lekko kręcony, z wyraźnym podszerstkiem – szczególnie obfitym w okolicach szyi, ogona i kończyn. Włos dłuższy na udach, tworzy charakterystyczne portki, a na ogonie – pióro. Rasa występuje w dwóch odmianach: długowłosej i krótkowłosej, jednak to pierwsza z nich jest bardziej rozpowszechniona i uznana jako typowa dla rasy.
Umaszczenie: Najczęstsze umaszczenia to: płowe (w różnych odcieniach), szare, czarne, łupkowe, pręgowane i sobolowe, często z wyraźnym melanizmem (ciemnym nalotem). Dopuszczalne są małe białe znaczenia na klatce piersiowej i końcach łap, ale nie mogą dominować. Kolor nosa i obramowania powiek zawsze czarny. Cechą charakterystyczną jest naturalne maskowanie umaszczenia, dzięki czemu pies świetnie wtapia się w otoczenie – co pierwotnie pomagało mu w pracy przy stadach.
Jak charakter ma owczarek kataloński?
Owczarek kataloński (Gos d’Atura Català) to inteligentny, zrównoważony i pracowity pies pasterski o silnym poczuciu odpowiedzialności. Rasa ta została wyhodowana z myślą o pracy przy stadach zwierząt, dlatego jej przedstawiciele wyróżniają się samodzielnością i umiejętnością podejmowania decyzji bez ciągłej ingerencji człowieka. Mimo swojego użytkowego rodowodu, owczarek kataloński z powodzeniem sprawdza się także jako pies rodzinny – wierny, lojalny i łagodny wobec swojego opiekuna.
Pies tej rasy bardzo silnie przywiązuje się do człowieka. Wobec swojego właściciela jest uległy, serdeczny i posłuszny, traktując go niczym pasterza, za którym podąża z oddaniem. Jego opanowany temperament i naturalna chęć do współpracy sprawiają, że szkolenie przebiega zwykle bez większych problemów – zwłaszcza jeśli stosuje się pozytywne metody motywacyjne.
Co ważne: nie ma skłonności do ucieczek, nie jest hałaśliwy i dobrze znosi samotność, pod warunkiem że wcześniej został prawidłowo zsocjalizowany.
Wobec obcych owczarek kataloński bywa powściągliwy i nieufny, ale nie wykazuje nadmiernej agresji ani lękliwości. To pies czujny i odpowiedzialny, dlatego idealnie sprawdza się jako stróż domu i rodziny. Cechuje go również wysoka tolerancja wobec innych zwierząt – zazwyczaj dobrze dogaduje się zarówno z psami, jak i kotami. Z tego względu może być dobrym wyborem dla rodzin z dziećmi oraz aktywnych osób starszych, które szukają wiernego i inteligentnego towarzysza.
Czy owczarek kataloński będzie dobrym towarzyszem dla dzieci?
Owczarek kataloński to rasa, która doskonale odnajduje się w roli psiego towarzysza dzieci. Jego zrównoważony temperament, łagodność i silny instynkt opiekuńczy sprawiają, że świetnie sprawdza się jako pies rodzinny, zwłaszcza w domach z najmłodszymi. Nie jest natarczywy ani zbyt pobudliwy, dzięki czemu potrafi cierpliwie towarzyszyć maluchom w codziennych zabawach. Jego nieduże rozmiary oraz miękka, puszysta sierść dodatkowo zachęcają dzieci do kontaktu, co sprzyja budowaniu silnej więzi między psem a młodszymi domownikami.
Zalety i wady owczarka katalońskiego
Zalety
- Owczarek kataloński to bardzo inteligentny pies, który szybko się uczy
- Psy tej rasy nadają się dla rodzin z dziećmi
- Pies kataloński dogada się zarówno z psami, jak i kotami
- Owczarek kataloński może uprawiać psie sporty
Wady
- Sierść owczarka katalońskiego wymaga częstego czesania
- Nie jest to pies dla domatorów – jak żaden owczarek
- Hodowli tych psów jest w Polsce niewiele – trudno zakupić szczenięta
Zdrowie owczarka katalońskiego
Owczarki katalońskie to bardzo zdrowa rasa psów, która żyje nawet do 15 lat. Psy tej rasy nie wykazują skłonności do ciężkich chorób genetycznych. Pracujące psy mogą jednak cierpieć na dysplazje stawów biodrowych. Psy o niewystarczającej dawce ruchu mogą mieć problemy z nadwagą i otyłością.
Podwójna szata zapewnia owczarkom katalońskim właściwe zabezpieczenie przed niskimi temperaturami. Latem pies powinien mieć jednak zacienione miejsce do odpoczynku i stały dostęp do czystej wody.
Odpowiedzialni hodowcy powinni testować swoje psy w ramach następujących programów zdrowotnych:
- Program dysplazji stawów biodrowych
- Program badań oczu
Jak pielęgnować owczarka katalońskiego
Owczarek kataloński to pies o gęstej, szorstkiej sierści, która dobrze chroni go przed warunkami atmosferycznymi, ale wymaga regularnej pielęgnacji. Chociaż nie jest to rasa trudna w utrzymaniu, zaniedbanie podstawowych zabiegów może prowadzić do problemów z kołtunieniem sierści i większego ryzyka pasożytów.
Podstawą pielęgnacji owczarka katalońskiego jest szczotkowanie – minimum 2–3 razy w tygodniu, a w okresie linienia najlepiej codziennie. Włos tej rasy zmienia się dość nietypowo – najpierw wypada na przedniej części ciała, potem dopiero na zadzie. W tym czasie pies może wyglądać nieco osobliwie, ale to naturalny proces, który nie trwa długo. Regularne czesanie zapobiega kołtunom i pozwala szybciej pozbyć się martwej sierści.
WAŻNE: Kąpiele wykonuj tylko wtedy, gdy pies faktycznie tego potrzebuje – na przykład po zabrudzeniu w błocie. Sierść owczarka nie ma tendencji do filcowania po kąpieli, ale nie ma też potrzeby przesadzać z jej myciem. Używaj delikatnych szamponów przeznaczonych dla psów długowłosych.
Dużo uwagi należy poświęcić higienie uszu – ich owłosienie i zwisający kształt sprzyjają gromadzeniu się wilgoci i zanieczyszczeń, co może prowadzić do infekcji. Uszy należy regularnie kontrolować i w razie potrzeby czyścić specjalnym preparatem. Przeglądu wymagają również oczy, łapy i zęby.
Pielęgnacja jamy ustnej jest ważna dla zdrowia całego organizmu – najlepiej myć psu zęby codziennie lub minimum kilka razy w tygodniu. Pomocne są również gryzaki dentystyczne.
Pazury zazwyczaj ścierają się naturalnie, ale warto kontrolować ich długość – zwłaszcza u psów żyjących głównie na miękkim podłożu.
Jak karmić owczarka katalońskiego?
Owczarek kataloński to pies energiczny, inteligentny i bardzo aktywny, dlatego jego dieta powinna wspierać nie tylko kondycję fizyczną, ale też odporność i zdrowie układu trawiennego. To rasa raczej niewybredna – zje to, co poda mu opiekun, ale warto zadbać o wysoką jakość składników i dostosowanie karmy do wieku, stylu życia i ewentualnych problemów zdrowotnych psa.
W codziennej diecie sprawdzają się wysokoprzyswajalne źródła białka zwierzęcego, takie jak:
- indyk
- kurczak
- jagnięcina
- łosoś i inne ryby morskie
- wołowina (chuda)
Unikaj karm z dużą ilością zbóż, sztucznych konserwantów i wypełniaczy. Owczarki katalońskie mają wrażliwe przewody pokarmowe, więc dieta powinna być lekkostrawna i wspomagana probiotykami.
Typy karm i żywienie domowe
Owczarki katalońskie mogą być karmione suchą lub mokrą karmą pełnoporcjową przeznaczoną dla psów ras średnich. Karmy powinny spełniać normy AAFCO lub FEDIAF i zawierać naturalne składniki oraz dodatki wspierające trawienie.
Alternatywnie można rozważyć:
- Dietę gotowaną: przygotowywaną w domu, ale zbilansowaną we współpracy z dietetykiem zwierzęcym
- Dietę BARF: czyli surową – zalecana tylko pod kontrolą lekarza weterynarii, z odpowiednią rotacją składników
Częstotliwość posiłków i sposób karmienia
- Szczenięta: 3–4 posiłki dziennie
- Dorosłe psy: 2 posiłki dziennie
- Psy starsze: 2 mniejsze posiłki, dostosowane do ich metabolizmu i poziomu aktywności
Owczarek kataloński ma tendencję do zjadania wszystkiego z miski – warto używać misek spowalniających jedzenie (slow feeder), które poprawiają trawienie i zapobiegają łapczywemu połykaniu.
Zmiana karmy – zawsze stopniowo
Wprowadzając nowy typ karmy, należy robić to powoli – najlepiej przez 7–10 dni. Zaczynamy od zmieszania 25% nowej karmy z 75% dotychczasowej i stopniowo zwiększamy udział nowej. Dzięki temu unikniemy problemów trawiennych takich jak biegunka, wymioty czy spadek apetytu.
Koszty utrzymania – tabelka
Koszt zakupu psa z hodowli to dopiero początek wydatków. Drugim dużym wydatkiem będzie skompletowanie wyprawki dla psa, która powinna być gotowa i czekać na przybycie szczeniaka do nowego domu. Miesięczne koszty utrzymania psa przedstawiliśmy poniżej, są one orientacyjne, ponieważ wszystko zależy od jakości produktów, na które się zdecydujesz.
Czynnik | Orientacyjny koszt miesięczny (PLN) |
Karma | 200 – 400 |
Przysmaki | 100 – 150 |
Opieka weterynaryjna | 100 – 300 (bez nagłych wypadków) |
Ochrona przeciw pasożytom | Od 20 zł – w zależności od preparatu |
Akcesoria (zabawki) | 50 – 100 |
Pielęgnacja (kąpiele, strzyżenie) | Zależnie od rasy, może być niepotrzebna lub do 150 |
Łącznie | 620 – 1120 |
Pamiętaj, że te koszty są orientacyjne i mogą się różnić w zależności od indywidualnych potrzeb psa, jego stanu zdrowia, a także od cen lokalnych. Dodatkowo, w przypadku nagłych wypadków lub chorób, koszty weterynaryjne mogą znacząco wzrosnąć. Warto również uwzględnić koszty związane z szkoleniem, które mogą być istotne zwłaszcza w pierwszych miesiącach życia psa.
FAQs
Ile żyje owczarek kataloński?
Owczarek kataloński żyje średnio od 12 do 14 lat.
Czy owczarek kataloński nadaje się dla początkujących właścicieli?
Nie do końca. To inteligentny, ale niezależny pies, który potrzebuje cierpliwego i konsekwentnego opiekuna. Idealny dla osób aktywnych z doświadczeniem.
Czy owczarek kataloński może mieszkać w bloku?
Może, ale tylko jeśli zapewnisz mu dużo ruchu, zadań umysłowych i codzienne wyzwania – to pies pasterski, który potrzebuje zajęcia.
Źródła
Y. Arthus-Bertrand, Psy, wyd. Wiedza i życie, Warszawa 2000.
M. Ceregrzyn (red.), Psy rasowe. Kompendium lekarza weterynarii i hodowcy, MI Polska, Warszawa 2008.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
