Owczarek alzacki, czyli przemianowany owczarek niemiecki

Od hovawarta do owczarka

Od czasów średniowiecza, a pewnie jeszcze odleglejszych, w Europie kojarzono psy o przeznaczeniu do stróżowania. W zasadzie poznane wzmianki o przodkach owczarka niemieckiego pochodzą z terenów Niemiec z VII wieku i mają związek z Hovawartem – potomkiem psów, które żyły na terenach Europy już w epoce brązu.

Psy przed którymi stawiano obowiązki owczarskie różniły się od siebie wielkością, budową i szatą. Owczarki z Turyngii były psami małych rozmiarów, o wilczo-szarym umaszczeniu i małych uszach. Owarki z Witenbergii były z kolei zwierzętami grubokościstymi, o silnej klatce piersiowej i obwisłych uszach, podkreślających ich flegmatyczny charakter.

Wraz ze zmianami przemysłowymi i postępującym ograniczaniem pastwisk oraz hodowli owiec liczba psów owczarskich zaczęła maleć. Jednocześnie postępujący rozwój zainteresowań kynologicznych, który doprowadził w latach 50. XIX wieku do ukonstytuowania kynologii jako nauki, zaowocoał pracami nad ujednoliceniem ras psów owczarskich.

Już w 1863 roku odbyła się pierwsza niemiecka wystawa psów w Hamburgu. Dyskusje na temat możliwości wyhodowania jednolitej rasy z różnych typów psów owczarskich doprowadziły do założenia w 1891 roku towarzystwa Phylax, którego celem było wspieranie hodowli psów z potencjałem na zwierzęta do pracy w policji i wojsku. Różnica zdań członków pogrążyła towarzystwo, które zostało rozwiązane w 1894 roku.

Były członek Phylax Max von Stephanitz, kapitan kawalerii i student Berlińskiego Kolegium Weterynaryjnego postanowił opracować standard owczarka samodzielnie. Miał to być pies silny, inteligentny, o zdolnościach niemieckich owczarków, łączący w sobie cechy psów pasterskich, które von Stephanitz miał sposobność oglądać, podczas służby wojskowej. Stephanitz już w 1897 roku kupił suczkę o imieniu Freya von Grafrath, jednak jego pierwsze próby stworzenia psa o pożądanych przez niego cechach nie powiodły się.

Hektor – pierwszy owczarek niemiecki

Niepowodzenia nie zatrzymały Stephanitza przed realizacją swojej wizji. W 1899 roku podczas wystawy psów we Frankfurcie, Stephanitz natrafił na psa idealnie odpowiadającego jego oczekiwaniom. Był to owczarek niemiecki o imieniu Hektor Linkshrein, urodzony 1 stycznia 1895 roku. Von Stephanitz przemianował go na Horand von Grafrath i uważa się, że jego zakup był kluczowy dla powstania rasy owczarka niemieckiego. W tym samym roku von Stephanitz wraz z przyjacielem Arthurem Meyerem założyli Stowarzyszenie Owczarka Niemieckiego, w którym von Stephanitz objął stanowisko prezesa. 20 września 1899 roku na pierwszym Zgromadzeniu Ogólnym przyjęto pierwszy wzorzec rasy.

W 1900 roku Max von Stephanitz utworzył pierwszą księgę rodowodową dla rasy, dzieląc ją na trzy odmiany: szorstkowłosą, gładkowłosą i długowłosą. Owczarek niemiecki dzięki jego działaniom zyskał na popularności jako rasa psów użytkowych, szczególnie w służbach. W 1902 roku von Stephanitz przyczynił się do powstania Klubu Promocji i Szkolenia Psów Policyjnych.

Za sprawą von Stephanitza, rasa owczarka niemieckiego szybko zdobyła międzynarodową sławę jako jedna z najbardziej rozpowszechnionych ras psów użytkowych. Horand, pierwszy przedstawiciel rasy, był ojcem 159 potomków. Owczarki niemieckie zdobyły uznanie na tyle, że były wykorzystywane także przez wojsko podczas I wojny światowej po obu stronach konfliktu.

Skąd się wzięła nazwa owczarek alzacki?

Po zakończeniu I wojny światowej na fali antyniemieckich nastrojów wiele nazw niemieckich ras psów zostało zmienionych w międzynarodowym obiegu, dotyczyło to także owczarka niemieckiego.

Od 1919 do 1931 roku amerykanie określali rasę mianem„Shepherd dog”.

Francuzi zmienili nazwę owczarka niemieckiego na owczarka z alzacji.

Brytyjczycy początkowo zmienili nazwę rasy na alzackiego wilczego psa, a od 1926 roku aż do 1977 roku w Wielkiej Brytanii posługiwano się nazwą owczarek alzacki.

Mniej więcej w tym samym czasie owczarki niemieckie zaczęły znacząco odbiegać eksterierem od wzorca zaproponowanego przez Stowarzyszenie Owczarka Niemieckiego, co doprowadziło do stanowczej reakcji Klubu Owczarka Niemieckiego pod przewodnictwem Stephanitza.