Mastif tybetański
Mastif tybetański, znany również jako Do-khyi, to starożytna rasa psów stróżujących pochodząca z górskich terenów Tybetu. Przez wieki psy te pilnowały stad, domostw koczowniczych plemion, a także chroniły świątynie, klasztory i pałace władców. Ich niezwykła lojalność i odwaga sprawiły, że towarzyszyły nawet postaciom historycznym takim jak Aleksander Wielki, Czyngis-chan czy słynny podróżnik Marco Polo.
Do Europy mastif tybetański trafił w XIX wieku, a pierwsza oficjalna hodowla tej rasy powstała w Anglii w 1928 roku. Od tego czasu rasa zyskała popularność jako potężny pies stróżujący, który budzi respekt zarówno swoim wyglądem, jak i zachowaniem.
Mastif tybetański to pies wyjątkowo niezależny, inteligentny i obdarzony silnym instynktem terytorialnym. Z tego względu powinien trafiać wyłącznie do doświadczonych opiekunów, którzy potrafią zbudować z nim relację opartą na szacunku i konsekwencji. Niewłaściwie prowadzony, może stanowić zagrożenie dla otoczenia – w końcu to pies, który może ważyć nawet 60 kg!
W tym artykule znajdziesz pełne kompendium wiedzy – od opisu wyglądu i cech charakteru, przez najczęstsze problemy zdrowotne, aż po porady dotyczące żywienia i pielęgnacji. Dowiesz się również, ile kosztuje szczeniak mastifa tybetańskiego oraz jakie są koszty utrzymania psa tej rasy w Polsce.
Jeśli jesteś opiekunem mastifa tybetańskiego, podziel się swoimi doświadczeniami w komentarzach – Twoja wiedza może pomóc innym!
Miłej lektury!
W artykule przeczytasz
📌 W skrócie o rasie
- ⚖ Waga: ok. 60 kg
- 📏 Wysokość w kłębie: nie mniej niż 61–66 cm
- 📐 Kategoria wielkości: psy dużej rasy
- ⏳ Długość życia: 10–12 lat
- 💢 Charakter: pies niezależny, z natury obrońca, wzbudzający respekt. Niezawodny stróż terenu i obrońca rodziny.
Wygląd według wzorca rasy
Mastif tybetański to potężnie zbudowany pies o masywnej, szerokiej głowie z wyraźnym stopem i grubą kufą, która jest dobrze wypełniona i tępo zakończona. Oczy średniej wielkości, o owalnym kształcie i dumnym wyrazie, są osadzone szeroko i lekko skośnie. Uszy są trójkątne, zwisające, osadzone między krawędzią czaszki a okiem, skierowane do przodu i przylegające do policzków. Szyja jest mocna, dobrze umięśniona i łukowato wysklepiona, u samców ozdobiona gęstą kryzą.
Tułów mocny, z prostym i umięśnionym grzbietem oraz szerokim, poziomym zadem. Klatka piersiowa głęboka, o dobrze wysklepionych żebrach, sięga poniżej łokcia. Ogon osadzony wysoko, dobrze owłosiony, w ruchu luźno zawinięty nad grzbietem.
Kończyny przednie są proste, mocne i dobrze kątowane, porośnięte obfitą sierścią, łapy duże i zwarte z włosem między palcami. Kończyny tylne również są mocne, dobrze umięśnione i równoległe, z wyraźnym kątowaniem. Ruch psa jest pewny, płynny i elastyczny, z mocnym napędem tylnych kończyn.
Sierść składa się z twardego, szorstkiego włosa okrywowego i gęstego, wełnistego podszerstka. Na szyi, udach i ogonie włos jest szczególnie obfity. Umaszczenie występuje w odcieniach czerni, błękitu, złota i śniadego, z możliwym podpalaniem. Dopuszczalne są białe znaczenia na piersi i łapach oraz podpalane akcenty na kufie, łapach, pod ogonem i nad oczami.
Charakter i zachowanie
Mastif tybetański to pies o niezależnym charakterze i instynkcie obrończym. To pies o wyjątkowo silnym poczuciu własnego terenu, na który żaden obcy nie ma wstępu.
Jednocześnie to pies, który silnie związuje się z rodziną, lecz nie jest psem okazującym uczucia. Więzi z psem warto wzmacniać wspólną zabawą, której mastif oddaje się z zamiłowaniem, nawet w późnym wieku. Należy również wiedzieć, że nie jest to pies, który będzie wykazywał dużą gotowość do podporządkowania.
Mastif to z natury spokojny, opanowany i zrównoważony pies, jednak zaskoczony lub źle traktowany może reagować bardzo gwałtownie.
Tego szczególnego psa należy wychowywać w sposób ostrożny i zrównoważony. Mocne słowa i gotowość do bicia spowodują jedynie, że zacznie ignorować swojego przewodnika. Celem wychowania jest osiągnięcie więzi opartej na wzajemnym szacunku.
Zalety
- silny instynkt stróżujący – świetnie sprawdza się jako pies obronny, naturalnie chroniąc dom i rodzinę przed zagrożeniem.
- niezależność i samodzielność – potrafi sam podejmować decyzje, co czyni go dobrym towarzyszem w trudnych warunkach terenowych.
- odporność na warunki atmosferyczne – gęsta sierść i podszerstek pozwalają mu dobrze znosić mrozy i surowy klimat.
- wierna natura – silnie przywiązuje się do swojego opiekuna i jest lojalny wobec rodziny.
- imponujący wygląd – jego majestatyczna postura i bogata szata przyciągają uwagę i wzbudzają respekt.
Wady
- trudność w szkoleniu – jego niezależny charakter sprawia, że bywa uparty i wymaga doświadczonego przewodnika.
- nieufność wobec obcych – z natury jest zdystansowany i może być podejrzliwy wobec osób spoza rodziny.
- wysokie wymagania pielęgnacyjne – jego gęsta, obfita sierść wymaga regularnego szczotkowania i dbałości o higienę.
- duże potrzeby przestrzenne – nie nadaje się do życia w ciasnym mieszkaniu, potrzebuje dużego, ogrodzonego terenu.
- potencjalna agresja terytorialna – bez odpowiedniej socjalizacji może nadmiernie bronić swojego terytorium, nawet przed gośćmi.
Codzienna opieka
W celu zapewnienia mastifowi tybetańskiemu zdrowego i długiego życia warto pamiętać o kilku dobrych praktykach w zakresie codziennej opieki nad psem tej rasy.
Żywienie
Odpowiednie żywienie psa ras olbrzymich, takich jak mastif tybetański, to kluczowy element profilaktyki zdrowotnej i zachowania dobrej kondycji przez całe życie zwierzęcia. Choć nie jest to pies skłonny do łakomstwa, dieta powinna być dobrze zaplanowana i dostosowana do jego potrzeb fizjologicznych oraz etapu życia.
Podstawą codziennego żywienia może być pełnoporcjowa karma sucha klasy premium, przeznaczona dla psów dużych i olbrzymich ras. Tego typu karmy mają zbilansowany skład, uwzględniający odpowiedni stosunek wapnia do fosforu, wspierający rozwój i utrzymanie zdrowego układu kostno-stawowego, a także obniżoną zawartość tłuszczu, co pozwala kontrolować masę ciała. Bardzo ważne jest również, aby karma zawierała chondroprotetyki (glukozaminę i chondroitynę), które pomagają chronić stawy – to istotne u psów o dużej masie ciała.
Alternatywą dla żywienia komercyjnego jest dieta domowa lub surowa (BARF), jednak wymaga ona szczególnej staranności i wiedzy. W takim przypadku zaleca się stałą współpracę z psim dietetykiem, który pomoże zadbać o właściwy bilans makroskładników (białek, tłuszczów, węglowodanów) i mikroskładników (witamin i minerałów), dostosowanych do wieku, masy ciała, poziomu aktywności i ewentualnych problemów zdrowotnych psa.
Pielęgnacja
Pielęgnacja mastifa tybetańskiego nie jest przesadnie trudna, ale wymaga systematyczności i odpowiednich narzędzi. To pies o bardzo gęstej, dwuwarstwowej szacie, która łatwo się filcuje, zwłaszcza za uszami, w okolicach kryzy i na portkach. Jeśli nie będziesz regularnie szczotkować psa, podszerstek zbije się w kołtuny, które z czasem będą trudne, a często niemożliwe do rozczesania bez użycia nożyczek.
Już od drugiego miesiąca życia warto przyzwyczajać szczeniaka do szczotki – najlepiej w spokojnym momencie, po spacerze. Pierwsze sesje pielęgnacyjne powinny być krótkie, przyjemne i nagradzane smakołykiem, żeby zbudować pozytywne skojarzenia. Dorosłego psa należy szczotkować 1–2 razy w tygodniu twardą, dłuższą szczotką włosianą, która sięga aż do skóry. Warto uzupełnić pielęgnację o szczotkę drucianą bez zakończeń („kapturków”) oraz metalowy grzebień. Przed każdym szczotkowaniem obowiązkowo stosuj odżywkę w sprayu – zadziała antystatycznie, ułatwi rozczesywanie i zapobiegnie łamaniu się włosa. W okresie intensywnego linienia – dwa razy do roku – zalecam szczotkowanie codzienne, a nawet dwa razy dziennie.
Zanim w ogóle sięgniesz po szampon, pies musi być dokładnie rozczesany – woda zacieśni każdy sfilcowany kosmyk i uniemożliwi jego późniejsze rozplątanie. Mastifa tybetańskiego kąpie się raz na 2–3 miesiące, używając szamponów pielęgnacyjnych lub dostosowanych do stanu i potrzeb sierści.
Po kąpieli najpierw odciśnij nadmiar wody ręcznikiem, potem przystąp do suszenia suszarką – podszerstek schnie bardzo długo, a niedosuszona sierść może doprowadzić do sfilcowania, zaparzeń skóry i nieprzyjemnego zapachu.
Raz w tygodniu warto skontrolować stan oczu, uszu i łap doga.
Zdrowie
Mastif tybetański to pies o silnej konstytucji i wysokiej odporności na warunki atmosferyczne, szczególnie chłodne i umiarkowane temperatury. Dobrze znosi przebywanie na zewnątrz w okresach jesienno-zimowych, wykazując większą chęć do aktywności na świeżym powietrzu niż w zamkniętych przestrzeniach. Należy jednak pamiętać, że rasa ta źle toleruje upały — w okresie letnim niezbędne jest zapewnienie dostępu do zacienionego, chłodnego miejsca, najlepiej wewnątrz budynku. Spacery w gorące dni powinny odbywać się wyłącznie wczesnym rankiem lub późnym wieczorem, kiedy temperatura otoczenia jest bezpieczna dla psa o masywnej budowie i gęstej szacie.
Do schorzeń, które mogą występować u przedstawicieli tej rasy, zaliczamy m.in. padaczkę idiopatyczną, dysplazję stawu biodrowego i łokciowego, choroby dermatologiczne o podłożu pasożytniczym (takie jak nużyca), a także wady anatomiczne powiek – entropium (podwinięcie) oraz ektropium (wywinięcie). Ponadto, ze względu na łatwość w przybieraniu na masie, nieprawidłowo zbilansowana dieta oraz brak aktywności mogą prowadzić do otyłości, która wtórnie obciąża układ kostno-stawowy oraz sercowo-naczyniowy. Profilaktyka żywieniowa i regularne kontrole weterynaryjne są kluczowe w utrzymaniu zdrowia psa tej rasy.
Typowe choroby mastifa tybetańskiego
- Neuropatia przerostowa (objawy w 7-10 tydzień)
- Dysplazja stawów biodrowych i lędźwiowych
- Podwiniecie lub wywinięcie powiek
- Padaczka
- Nużyca
- Otyłość
Ile kosztuje mastyf tybetański?
Koszt mastifa tybetańskiego z renomowanej hodowli mieści się w przedziale od 4000 do 6000 zł. Na ostateczną cenę wpływają takie czynniki jak prestiż hodowli, osiągnięcia rodziców szczeniąt oraz zaangażowanie hodowcy w zapewnienie im zdrowia i optymalnych warunków do wzrostu.
Koszty utrzymania – tabelka
Koszt zakupu psa z hodowli to dopiero początek wydatków. Drugim dużym wydatkiem będzie skompletowanie wyprawki dla psa, która powinna być gotować i czekać na przybycie szczeniaka do nowego domu. Miesięczne koszty utrzymania psa przedstawiliśmy poniżej, są one orientacyjne, ponieważ wszystko zależy od jakości produktów, na które się zdecydujesz.
Czynnik | Orientacyjny koszt miesięczny (PLN) |
Karma | 200 – 400 |
Przysmaki | 100 – 150 |
Opieka weterynaryjna | 100 – 300 (bez nagłych wypadków) |
Ochrona przeciw pasożytom | Od 20 zł – w zależności od preparatu |
Akcesoria (zabawki) | 50 – 100 |
Pielęgnacja (kąpiele, strzyżenie) | Zależnie od rasy, może być niepotrzebna lub do 150 |
Łącznie | 620 – 1120 |
Pamiętaj, że te koszty są orientacyjne i mogą się różnić w zależności od indywidualnych potrzeb psa, jego stanu zdrowia, a także od cen lokalnych. Dodatkowo, w przypadku nagłych wypadków lub chorób, koszty weterynaryjne mogą znacząco wzrosnąć. Warto również uwzględnić koszty związane ze szkoleniem, które mogą być istotne zwłaszcza w pierwszych miesiącach życia psa.
Jak wybrać hodowlę mastifa tybetańskiego?
Jeśli rozważasz zakup mastifa tybetańskiego, pierwszym krokiem powinien być kontakt ze Związkiem Kynologicznym w Polsce (ZKwP). Na stronie www.zkwp.pl znajdziesz adresy oddziałów terenowych, w których możesz uzyskać listę legalnie działających hodowli tej rasy w Twoim regionie.
Zanim podejmiesz decyzję, przeanalizuj stronę internetową wybranej hodowli. Zwróć szczególną uwagę na pochodzenie, zdrowie i osiągnięcia rodziców miotu, a także częstotliwość pojawiania się kolejnych szczeniąt – zbyt częste mioty mogą świadczyć o hodowli nastawionej głównie na zysk, a nie dobro zwierząt. Warto również poszukać opinii innych właścicieli mastifów tybetańskich – ich doświadczenia będą cennym źródłem wiedzy.
Odwiedziny w hodowli są niezbędne. To najlepsza okazja, by zobaczyć warunki życia psów, ich socjalizację i podejście hodowcy. Przygotuj się na to, że odpowiedzialny hodowca również będzie miał pytania do Ciebie – chce mieć pewność, że jego pies trafi do odpowiedniego domu. Sam też przygotuj listę kwestii, które chcesz poruszyć.
Profesjonalna hodowla to nie tylko rozmnażanie psów, ale przede wszystkim dbałość o zdrowie i psychikę kolejnych pokoleń. Dobry hodowca ma wiedzę z zakresu genetyki, behawiorystyki, anatomii, dietetyki i zoohigieny, a jego celem jest rozwój rasy zgodnie z jej wzorcem, a nie tylko produkcja szczeniąt.
Jeśli dopiero zaczynasz przygodę z tą wymagającą rasą, skorzystaj ze wsparcia członków ZKwP oraz doświadczonych hodowców. Pamiętaj, że środowisko, w jakim dorasta szczenię, ma ogromny wpływ na jego charakter i stabilność emocjonalną. Przed zakupem zapoznaj się także ze wzorcem rasy FCI, a szczególnie z listą cech dyskwalifikujących – upewnij się, że pies, którego wybierasz, jest ich całkowicie pozbawiony.
Źródła
M. Ceregrzyn (red.), Psy rasowe. Kompendium lekarza weterynarii i hodowcy, MI Polska, Warszawa 2008.
E.M. Krämer, 250 ras psów, pochodzenie, charakter, utrzymanie, O.W. Multico, Warszawa 2008.
- Verhoef-Verhallen, Encyklopedia psów, D.W. Bellona, Warszawa 2003.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
