Przed zakupem lub zmianą karmy warto rozważyć, która będzie najlepiej odpowiadała potrzebom psa. Rzecz w tym, że w ciągu życia psa jego potrzeby ulegają zmiano, dlatego z całą pewnością karmę będzie trzeba zmienić kilka razy. Poniżej przedstawiam moją listę tematów, które biorą pod uwagę, gdy z różnych względu przyszedł czas na kolejną zmianę karmy. W życiu psiarza takie momenty przychodzą całkiem często.
W artykule przeczytasz
Karmienie psa – podstawowe zasady
Psy to względni mięsożercy – zwierzęta te w toku ewolucji oraz współegzystowania z człowiekiem przystosowały się do spożywania posiłków, w których poza białkiem pochodzenia zwierzęcego znajdują się np. węglowodany. Zresztą same wilki, zjadając żołądki swoich ofiar, spożywając ich zawartość, zjadają bardziej urozmaicony pokarm.
Dobór odpowiedniej diety to nie tylko obowiązek, ale i przywilej, który pozwala zbudować silną więź emocjonalną między psem a opiekunem. Prawidłowa dieta psa jest kluczem do jego zdrowego rozwoju i długiego, szczęśliwego życia. Dlatego tak ważne jest, by przed wprowadzeniem jakichkolwiek zmian w diecie konsultować je z lekarzem weterynarii, który pomoże dostosować pokarm do specyficznych potrzeb psa.
Dobrymi praktykami w żywieniu psa są z całą pewnością:
- Dostosowanie karmy do wieku psa – psy na każdym etapie swojego życia mają odmienne zapotrzebowanie na składniki odżywcze, dlatego dla dorosłych psów wybieraj karmy typu Adult
- Dopasowanie karmy do aktywności psa – psy pracujące, uprawiające sporty, wydatkują w ciągu dnia więcej energii niż psy tzw. kanapowe. Warto zatem pamiętać, by dobrać karmę o odpowiedniej kaloryczności, by nie doprowadzić do braków energetycznych bądź nadwagi lub otyłości
- Dopasowanie karmy do stanu zdrowia psa – niektóre psy zmagają się z problemami zdrowotnymi, np. cukrzycą, chorobą nerek, wątroby etc. W takich stanach konieczne może być wprowadzenie diety wspomagającej proces leczenia – skonsultuj ją z lekarzem weterynarii
- Dostosowanie karmy do rasy psa – niektórzy producenci karm dostosowują składy swoich pokarmów z myślą o potrzebach konkretnych ras, biorąc pod uwagę aktywność, rodzaj okrywy włosowej etc. Możesz zatem rozważyć wybór karmy dedykowanej właśnie dla Twojej rasy psa
Co powinien jeść pies?
W diecie psa kluczowe są składniki odżywcze, które wspierają jego zdrowie i kondycję. Należą do nich:
- białko
- tłuszcz
- witaminy i minerały
- w mniejszym stopniu węglowodany
Białko, jako niezbędny budulec masy mięśniowej, powinno pochodzić głównie z mięsa i produktów pochodzenia zwierzęcego. Jego odpowiednia ilość zapewnia nie tylko siłę, ale także wspiera funkcje regulacyjne i odpornościowe organizmu. Ważnym aspektem jest obecność aminokwasów egzogennych, takich jak arginina, izoleucyna, leucyna, histydyna, lizyna, metionina, fenyloalanina, tryptofan, treonina i walina, które są kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania wątroby oraz ogólnego metabolizmu. Jego minimalna wartość w suchej masie powinna wynosić 18%, a minimalna zawartość białka pochodzenia zwierzęcego to 6%.
Tłuszcz, będący głównym źródłem energii, powinien być dostarczany w umiarkowanych ilościach, aby uniknąć problemów z nadwagą lub otyłością. Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6 są ważne dla zachowania dobrej kondycji skóry, sierści oraz ogólnego zdrowia, w tym funkcjonowania serca i układu odpornościowego. Poziom tłuszczu w diecie dorosłych psów w karmie gotowej powinien wynosić średnio 5-20% suchej masy.
Witaminy i minerały są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu psa. Witaminy z grupy B, A, D, E, K oraz minerały takie jak wapń, sód, chlor, miedź, jod, żelazo, selen i cynk, wspierają zdrowie wewnętrznych organów, układ odpornościowy oraz kondycję kości i zębów. Ich odpowiednia ilość w diecie zależy od wieku, rasy, aktywności fizycznej oraz stanu zdrowia psa.
Choć węglowodany nie są składnikiem odżywczym, który musi być obecny w diecie psa w dużej ilości, pełnią one ważną rolę jako źródło łatwo dostępnej energii. Włókno pokarmowe, będące częścią węglowodanów, jest korzystne dla funkcjonowania przewodu pokarmowego. Średnia zawartość włókna wynosi od 3 do 7% w suchej masie. W karmach weterynaryjnych dla psów z konkretnymi problemami zdrowotnymi poziom błonnika może wzrosnąć nawet do 15% w suchej masie.
W jaki sposób można karmić psa: modele żywieniowe
Jako opiekun psa masz do wyboru kilka sposobów żywienia swojego pupila. Możesz wybrać:
- Dietę opartą na suchej karmie
- Mokrą karmę dla psa
- Dietę BARF
- Samodzielne gotowanie posiłków w domu lub catering dla psa
Masz także możliwość zastosowania modelu łączonego z suchej i mokrej karmy – jednak nie w taki sposób, że w jednej porcji podasz psu trochę mokrej i suchej karmy. Lepiej jest podawać psu osobne posiłki suche i mokre o wybranych porach dnia.
Czym karmić psa?
W tym artykule skoncentruję się tylko i wyłącznie na zaletach i wadach karm suchych oraz mokrych, gdyż temat diety BARF oraz samodzielnie gotowanych posiłków jest na tyle rozległy, że wymaga osobnych artykułów. Teksty na ten temat, znajdziesz na naszym serwisie.
Czy sucha karma jest dobra dla psa?
Sucha karma dla dorosłych psów ma szereg korzyści, które sprawiają, że jest popularnym wyborem wśród opiekunów. Jednym z głównych atutów jest łatwość jej przechowywania; szczelnie zamknięta może zachować świeżość przez długi czas. W jaki sposób przedłużyć świeżość suchej karmy po otwarciu? Ja korzystam z próżniowego pojemnika na karmę dla psów – jest prosty w obsłudze, wykonany z bezpiecznego tworzywa i nie przepuszcza światła. Pojemnik sam wytwarza próżnię, dzięki czemu karma może w nim stać powyżej 1 miesiąca.
Pełnoporcjowa sucha karma została zaprojektowana tak, by dostarczać wszystkie niezbędne składniki odżywcze, potrzebne dorosłym psom do utrzymania zdrowia i dobrej kondycji fizycznej. Słowem – kupuję i nie muszę się martwić, że pies będzie cierpiał na niedobór składników odżywczych.
Kolejną zaletą jest jej pozytywny wpływ na higienę jamy ustnej psa. Regularne żucie suchej karmy pomaga w utrzymaniu zębów psa w czystości, co może przyczyniać się do niższego ryzyka problemów związanych z zębami i dziąsłami, oraz wspiera utrzymanie odpowiedniego poziomu pH śliny.
Jednakże, w przypadku podawania suchej karmy, konieczne jest zapewnienie psu stałego dostępu do świeżej wody, aby uniknąć ryzyka odwodnienia.
Warto też pamiętać, że sucha karma może mieć dłuższą listę składników, w tym większą ilość węglowodanów, które nie są potrzebne w dużej ilości w diecie psa. Długotrwała świeżość karmy suchej jest często wynikiem zastosowania konserwantów, co należy mieć na uwadze.
Dodatkowo, sucha karma jest zwykle mniej smakowita od karmy mokrej.
Image by Freepik
Zalety i wady mokrej karmy dla psa
Mokra karma dla dorosłych psów oferuje szereg korzyści, które mogą przekonać do takiej formy karmienia. Jest szczególnie polecana dla psów, które są wybredne lub mają tendencję do małego apetytu, ponieważ jej intensywny zapach i smak często okazują się bardziej kuszące niż suche krokiety. Dzięki wysokiej zawartości wody, przekraczającej często 80%, mokra karma skutecznie wspiera nawodnienie organizmu.
Jej prostszy skład, zwykle oparty na jednym źródle białka i ograniczonej liczbie dodatków, może być polecany dla psów z alergiami pokarmowymi, gdyż zapewnia lepszą kontrolę nad składnikami diety. Mokra karma jest również łatwiejsza do spożycia dla psów starszych lub tych z chorobami zębów i/lub przyzębia.
Mokra karma może być mniej praktyczna pod względem ekonomicznym i logistycznym w porównaniu do suchej karmy. Wysokiej jakości karma mokra wychodzi zwykle drożej, gdyż pies musi jej zjeść więcej, niż karmy suchej, z tego względu, że najwięcej w mokrej karmie jest wody. Ponadto po otwarciu można ją przechowywać w lodówce do 12 godzin. Później lepiej już ją wyrzucić. Ponadto, karma mokra nie jest do gryzienia, zatem nie wywołuje przeżuwania, które wpływa korzystnie na stan zębów.
Mimo tych ograniczeń, mokra karma może być cennym elementem zróżnicowanej diety, szczególnie gdy jest łączona z suchą karmą, co umożliwia wykorzystanie zalet obu typów karmienia.
Ile razy dziennie powinien jeść dorosły pies?
Częstotliwość karmienia psa zależy przede wszystkim od wielkości rasy, stanu zdrowia oraz aktywności psa.
Wiek psa | Ile razy dziennie karmić psa |
Psy dorosłe ras małych i miniaturowych | 2-3 razy dziennie |
Psy dorosłe ras średnich i dużych | 2 razy dziennie |
Psy dorosłe z problemami zdrowotnymi | Według zaleceń lekarza weterynarii |
Kiedy karmić psa: rano czy wieczorem?
Godziny karmienia psa powinny być rutynowe i ustalone względem godzin spacerów – pies może być karmiony przed pierwszym spacerem. Psy, które jedzą po pierwszym spacerze mogą przez uczucie głodu zjadać podczas spaceru znalezione śmieci. Niektóre psy mogą rano wymiotować na żółto – kwasami żołądkowymi, gdy po przebudzeniu zwiększa się ich produkcja w pustym żołądku.
Jedzenie podawane zbyt późno może powodować, że pies będzie miał trudności z szybkim zaśnięciem, gdyż żołądek będzie pracował na wyższych obrotach. Z kolei karmienie zbyt wcześnie rano, z długim odstępem do kolejnego posiłku, może powodować, że pies będzie żebrał o jedzenie pomiędzy swoimi posiłkami.
Co można dawać psu do jedzenia oprócz karmy?
Żywienie psa nie musi sprowadzać się tylko i wyłącznie do podawania 2-3 posiłków o stałych porach. Urozmaiceniem jego diety mogą być przekąski. Ja stosuję zasadę, że w ciągu dnia ich ilość nie przekracza 10% dziennego zapotrzebowania psa na kalorie, ale odliczam te 10% od ostatniego posiłku.
Co konkretnie zdarza się mi podawać psu? Zwykle są to owoce lub warzywa.
Z owoców zdarza się mi podawać: jabłko, gruszkę, arbuza, banana, truskawki, jagody, maliny, jeżyny, borówki czy żurawinę.
Z kolei z warzyw mój pies chętnie zjada: surową marchewkę, gotowanego ziemniaka i brokuły. Chociaż niektóre psy lubią też pietruszkę, buraki i bataty.
Pamiętaj, by nie podawać psu warzyw zawierających kwas szczawianowy, czosnku, cebuli i surowych ziemniaków. Z owoców unikaj cytrusów.
Czego absolutnie nie może jeść pies?
Lista produktów, które są trujące dla psa jest bardzo długa. W osobnym artykule wylistuję większą ich liczbę, a tutaj wspomnę tylko o tych, które często goszczą na ludzkim stole i mogą być pokusą, do poczęstowania nimi psa, ale pod żadnym względem nie należy tego robić. Nie dla psa:
- Czekolada
- Winogrona i rodzynki
- Migdały
- Awokado
- Piwo
- Czosnek i cebula
- Produkty z ksylitolem np. gumy do żucia – mój pies niestety często próbuje je zjadać na spacerach z chodników
Podsumowanie – 6 zasad, jak karmić psa
- Dopasuj karmę do wieku, aktywności i ewentualnych chorób psa
- Wybierz konkretny model dietetyczny
- Nie przesadzaj z przekąskami
- Karm psa o stałych porach
- Unikaj karmienia 2 godziny przed i po dużym wysiłku – np. trening sportowy psa
- Pamiętaj, że wiele warzyw i owoców, może być trujących dla psa
Źródła
M. Ceregrzyn, B. Barszczewska, R. Lechowski R., Podstawy żywienia psów i kotów, Wyd. Edra&Urban, Wrocław 2019.
D. Guidi, Żywienie i dietetyka psów i kotów. Przewodnik dla lekarza weterynarii, wyd. edra Urban & Partner, Wrocław 2021.
K. Hołda, Włókno pokarmowe w diecie psa, https://karolinaholda.com/wlokno-pokarmowe-w-diecie-psa/ [dostęp: 12.03.2024].
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
