Choroby przyzębia u psów

Problemy zdrowotne z zębami to nie tylko kwestia estetyczna. Bakterie tworzące się w jamie ustnej mogą dostać się do serca, płuc, wątroby i nerek, wywołując spustoszenie w organizmie.

Niestety nawet 2/3 psów w wieku powyżej 2. lat ma problemy ze zdrowiem przyzębia. Zwykle ma to związek z niewłaściwą higieną jamy ustnej psa, ale częściej z jej całkowitym brakiem.

Opiekun zaczyna dostrzegać problem, gdy pies czuje ból w czasie jedzenia, staje się apatyczny i przestaje spożywać pokarm. Przy takich objawach można przypuszczać, że choroba przyzębia jest już dalece zaawansowana.

W tym artykule przeczytasz o 3 etapach rozwoju chorób przyzębia u psów oraz o tym, jak nie dopuścić do sytuacji, w której psu zaczną wypadać zęby albo nie będzie innej możliwości, jak ich chirurgiczne usunięcie.

Choroby przyzębia u psów – najważniejsze fakty

Choroby w obrębie przyzębia są najczęściej występującymi problemami w jamie ustnej u psów. Szczególnie narażone są psy ras małych i miniaturowych, których krótkie szczęki nie mieszczą wszystkich zębów, to powoduje, że zęby są mocno ściśnięte. Problem dotyczy również psów seniorów oraz psów geriatrycznych, w życiu których higiena jamy ustnej nie była prowadzona systematycznie. Problemy z dziąsłami mogą również dotyczyć psów w sile wieku, które spożywają tylko i wyłącznie mokre karmy i nie mają czyszczonych zębów, ani dostępu do gryzaków stomatologicznych.

W chorobach przyzębia wyróżnia się zwykle 3 stadia: zapalenie dziąseł, zapalenie przyzębia oraz paradontozę. Chociaż niektórzy lekarze weterynarii wskazują na bardziej subtelne różnice pomiędzy wczesnym zapaleniem przyzębia oraz umiarkowanym zapaleniem przyzębia – biorąc to pod uwagę można mówić o 4 etapach zaawansowania choroby przyzębia.

Zapalenie dziąseł – podczas zapalenia dziąseł możesz zauważyć na zębach psa kamień nazębny i stan zapalny dziąseł, które stają się zaczerwienione. W miarę, jak problem postępuje, czyli gdy dochodzi do uszkodzenia nabłonka, który łączy ząb z dziąsłem, dochodzi do wytworzenia kieszonek dziąsłowych, a obecne w nich bakterie prowadzą do pogłębienia tych kieszonek.
Wczesne zapalenie przyzębia – na tym etapie dochodzi do utraty ok. 25% przyczepu włókien kolagenowych, które otaczają ząb – mocuje on dziąsło do korzenia i wyrostka zębodołowego. Na tym etapie kamień nazębny zaczyna odkładać się pod dziąsłami.
Umiarkowane zapalenie przyzębia – na tym etapie dochodzi do utraty nawet 50% przyczepu włókien kolagenowych i dalszego pogłębiania kieszonek dziąsłowych, występuje też silne krwawienie z dziąseł, może pojawić się również wypływ ropny. Na tym etapie dochodzi do recesji dziąseł, co powoduje, że odsłonięte zostają korzenie zębów.
Ciężkie zapalenie przyzębia (paradontoza) – na skutek utraty przyczepu powyżej 50% dochodzi do rozchwiania zębów, które mogą zacząć wypadać.

Jak rozpoznać chorobę przyzębia u psa?

Choroby przyzębia, mimo że są bardzo powszechne u psów, są często rozpoznawane zbyt późno, a można ich uniknąć.

Jeżeli Twój pies jest rasą miniaturową, to należy zatroszczyć się o samodzielne i systematyczne kontrole jamy ustnej raz w tygodniu.

Brzydki zapach z pyska nie jest niczym naturalnym i wcale nie musi mieć związku z problemami z trawieniem. To często pierwszy objaw tego, że w jamie ustnej zaczynają rozwijać się niekorzystne bakterie. Już tylko nieprzyjemny zapach z pyska powinien stanowić wskazanie do konsultacji ze stomatologiem weterynaryjnym.

Wśród innych objawów w literaturze wskazuje się:

Zwiększone wydzielanie śliny
Opuchliznę dziąseł i krwawienie z dziąseł
Żółknięcie zębów
Ubytki w zębach

Czy choroby przyzębia mogą być niebezpieczne dla psa?

Utrata zębów na skutek paradontozy nie jest wcale najgorszym możliwym skutkiem choroby przyzębia. Podczas silnego zapalenia przyzębia może dojść do zapalenia zębodołu, pojawienia się ropni zębodołowych, które mogą skończyć się przetoką. Jeżeli do przetoki dojdzie na szczęce górnej, to może ona przebić się pod okiem psa i doprowadzić do zapalenia spojówek, gałki ocznej, ropnia gałki ocznej, a nawet utraty wzroku.

Patologiczne bakterie mogą zostać przeniesione z krwią do różnych organów: serca, nerek i wątroby. Infekcja może przenieść się na gardło, płuca, a nawet żołądek i jelita.

Jak zapobiegać chorobom przyzębia?

Chorobom przyzębia można zapobiegać poprzez profilaktykę jamy ustnej, która obejmuje:

Szczotkowanie zębów przynajmniej 3 razy w tygodniu za pomocą pasty dedykowanej do zębów psa, a najlepiej każdego dnia po ostatnim posiłku
Dieta psa powinna obfitować w twarde pożywienie, które stymuluje psa do gryzienia i wytwarzania śliny, może to być sucha karma albo przekąski dentystyczne
Podawanie psu do wody preparatów, które zmniejszają przyczepność pokarmu do powierzchni zębów, co zmniejsza ryzyko wytworzenia się płytki nazębnej
Alternatywnie do powyższego, podawanie preparatów do wody, które mają udowodnione przez producenta właściwości redukujące płytkę nazębną, gdy już się ona wytworzyła;
Kilka razy w miesiącu można również przetrzeć zęby psa pastą enzymatyczną, rozprowadzoną na naparstku z materiału, który zawiera jony srebra;

Szczególnie u psów ras małych i miniaturowych zaleca się kontrolne wizyty u psiego dentysty raz na pół roku.

Źródła

J. Gawor, Zarys stomatologii małych zwierząt, wyd. Sanmedia, Warszawa 1995.

M. Gołyńska, I. Polkowska, A. Sobczyńska-Rak, Choroby przyzębia u psów, „Życie weterynaryjne”, 2014/89.

H. Niemand, P. Suter, Praktyka kliniczna: PSY, wyd. Galatyka, Łódź 2003.

dr Mateusz Karatysz

Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.

Bio autora