Bearded collie
W tym artykule znajdziesz wszystko, co warto wiedzieć o rasie bearded collie – przez wygląd i charakter, aż po pielęgnację, potrzeby ruchowe, zdrowie, żywienie i koszty utrzymania. Wyjaśniam, skąd wzięła się nazwa tej rasy, co łączy ją z polskim owczarkiem nizinnym i dlaczego Bearded Collie od lat zdobywa serca rodzin na całym świecie.
Masz już bearded collie? Podziel się swoimi doświadczeniami w komentarzu – mogą być bezcenne dla osób, które dopiero rozważają wybór tej rasy.
Zapraszam do lektury!
W artykule przeczytasz
Wygląd bearded collie według wzorca rasy
Bearded Collie to średniej wielkości pies pasterski o eleganckiej, prostokątnej sylwetce, pokryty obfitą, dwuwarstwową sierścią. To pies zwinny, lekki w ruchu i harmonijnie zbudowany – nie może być ani ociężały, ani przesadnie filigranowy.
Proporcje są istotne: tułów psa jest wyraźnie dłuższy niż wysoki (w stosunku około 5:4), a cała sylwetka sprawia wrażenie sprężystej, sprawnej i gotowej do działania. Bearded collie porusza się swobodnie i płynnie, z dobrym wykrokiem i mocnym napędem z tyłu.
Głowa bearded collie jest proporcjonalna do reszty ciała, mocna, ale bez przesady. Czaszka szeroka i płaska, z wyraźnym, ale niezbyt ostrym stopem. Długość kufy i mózgoczaszki jest równa, co nadaje głowie zrównoważony wygląd.
Oczy psa są duże, szeroko rozstawione, o łagodnym, przyjaznym wyrazie. Ich kolor harmonizuje z umaszczeniem psa – u niebieskich osobników oczy będą jaśniejsze, a u czarnych – ciemniejsze.
Uszy średniej wielkości, opadające, przylegające do głowy. W spoczynku leżą blisko policzków, ale gdy pies jest pobudzony, ich nasada lekko się unosi – jednak nigdy powyżej linii czaszki.
Klatka piersiowa jest głęboka i dobrze rozwinięta, z wyraźnie zaokrąglonymi żebrami. Grzbiet prosty i mocny, a lędźwie krótkie i silne, bez oznak wiotkości.
Zad lekko opadający, harmonijnie przechodzący w nasadę ogona. Cała linia górna jest stabilna i płynna – typowa dla psów użytkowych, które muszą być wytrzymałe i mobilne.
Kończyny przednie proste i silne, o dobrym kośćcu, dobrze umięśnione, z elastycznymi nadgarstkami i łokciami przylegającymi do tułowia. Kończyny tylne dobrze kątowane, z mocnymi udami i nisko opuszczonymi stawami skokowymi.
Sierść i umaszczenie Bearded Collie
Sierść: Bearded Collie posiada charakterystyczną, podwójną szatę: miękki, gęsty podszerstek i twardszy, prosty lub lekko falowany włos okrywowy. Sierść powinna być wystarczająco obfita, by chronić przed warunkami atmosferycznymi, ale nie może przesłaniać sylwetki psa ani utrudniać mu poruszania się. Szata nie jest strzyżona ani stylizowana – powinna zachować naturalny wygląd. Dłuższy włos na kufie tworzy tzw. brodę (stąd nazwa rasy).
Umaszczenie: Dozwolone kolory to: czarny, niebieski, czekoladowy, łupkowoszary, czerwonawy (fawn), piaskowy – wszystkie z białymi znaczeniami lub bez. Dopuszczalne są też podpalania (tan points). Niedopuszczalne są natomiast umaszczenia merle.
Jaki charakter ma bearded collie?
Bearded collie to bardzo czuły pies, który potrzebuje swojego przewodnika stada. Jest to pies o mocno ugruntowanym poczuciu hierarchiczności, który oczekuje od swojego opiekuna jasnych poleceń.
Szczególnie szczenięta uwielbiają zabawy. Dorosłe psy z powodzeniem mogą uprawiać psie sporty, co może być przydatne, podczas treningów posłuszeństwa. Beardi uwielbiają aktywności, dlatego polecane są dla osób, które mają zacięcie sportowe.
Rasa doskonale nada się jako pierwszy pies do domu z dziećmi. Dobrze dogadają się pod jednym dachem z innymi rasami psów oraz kotami.
Psy tej rasy nie mają skłonności do niszczenia, ucieczek, mogą zostawać na dłużej same i doskonale sprawdzą się jako psy stróżujące.
Bearded collie jest inteligentnym, szybko uczącym się psem. Surowe traktowanie nie daje pożądanych rezultatów. Lepsze wyniki można osiągnąć, odnosząc się do psa w sposób żartobliwy, delikatny. Nie szczędźcie mu pochwał.
Zalety i wady bearded collie
Zalety
- Bearded collie to doskonałe psy towarzyszące dla rodziny z dziećmi
- Psy tej rasy mogą uprawiać psie sporty, takie jak agility czy obedience
- Jest to ogólnie bardzo zdrowa i odporna rasa psów
- Bearded collie są łagodne, przyjazne i nie wykazują agresji
Wady
- Bearded collie wymagają regularnej i starannej pielęgnacji sierści, zwłaszcza podczas linienia
- Psy tej rasy potrzebują dużej dawki ruchu i codziennej aktywności — mogą być niespokojne bez odpowiedniego zajęcia
Czy karmić bearded collie?
Bearded Collie to pies pasterski, który cieszy się dobrą kondycją i dużą aktywnością fizyczną, ale jednocześnie ma delikatny układ pokarmowy. Odpowiednie żywienie tej rasy to nie tylko kwestia kalorii, ale też jakości i przyswajalności składników. Dobrze zbilansowana dieta wpływa na kondycję sierści, odporność i ogólne samopoczucie psa.
W diecie bearded collie najlepiej sprawdzają się lekkostrawne, dobrze tolerowane źródła białka zwierzęcego. Do polecanych należą:
- baranina
- jagnięcina
- drób (indyk, kurczak)
- koźlęcina
Warto unikać ciężkostrawnych mięs o wysokiej zawartości tłuszczu, takich jak wieprzowina. Karma powinna mieć umiarkowaną lub niską zawartość tłuszczu, by nie obciążać układu pokarmowego psa.
Typy karm i dieta domowa
Bearded collie może być żywiony zarówno pełnoporcjową suchą karmą, jak i karmą mokrą, pod warunkiem że są one dopasowane do jego wieku i poziomu aktywności. Karmy powinny spełniać standardy żywieniowe AAFCO i być oznaczone jako kompletne dla danego etapu życia (szczenię, dorosły, senior).
Alternatywą jest żywienie domowe:
- dieta gotowana – wymaga bilansowania składników i dodawania suplementów, szczególnie wapnia i witamin;
- dieta BARF (surowa) – zalecana tylko pod kontrolą weterynarza lub psiego dietetyka.
W obu przypadkach suplementacja jest niezbędna – samodzielne komponowanie diety bez nadzoru może prowadzić do poważnych niedoborów.
Częstotliwość i sposób podawania posiłków
- Szczenięta: 3–4 posiłki dziennie
- Dorosłe psy: 2 posiłki dziennie
- Seniorzy: zależnie od kondycji i apetytu – zazwyczaj 2 mniejsze porcje
Jeśli Twój pies zjada posiłki zbyt łapczywie, warto podawać karmę w misce typu „slow feeder”. Dzięki temu pies nie tylko je wolniej, ale też zyskuje dodatkową stymulację umysłową.
Zmiana diety – ostrożnie!
Bearded collie ma skłonność do zaburzeń trawiennych przy nagłych zmianach żywieniowych. Każdą zmianę karmy należy wprowadzać stopniowo – przez 7–10 dni, mieszając starą karmę z nową w rosnących proporcjach.
Zbyt szybka zmiana może skutkować biegunką, wymiotami lub brakiem apetytu.
Jak bezpiecznie zmienić karmę Bearded Collie?
- Dzień 1–2: Zmieszaj 75% starej karmy z 25% nowej.
- Dzień 3–4: Zwiększ udział nowej karmy do 50%.
- Dzień 5–6: Podawaj 75% nowej karmy i 25% starej.
- Dzień 7: Podaj 100% nowej karmy, obserwując reakcję psa.
- W razie problemów trawiennych, cofnij się o jeden etap i wprowadzaj zmianę wolniej.
Pielęgnacja bearded collie
Szata bearded collie, by wyglądała zachwycająco, wymaga regularnej pielęgnacji. Choć sierść tej rasy nie jest trudna w utrzymaniu, trzeba znać kilka zasad, które pozwolą uniknąć kołtunów, łamliwości włosa i nieprzyjemnych niespodzianek zdrowotnych.
Podstawą pielęgnacji jest regularne szczotkowanie – najlepiej raz w tygodniu. Dorosły bearded collie ma podwójną szatę: miękki, gęsty podszerstek i prosty lub lekko falowany włos okrywowy. W trakcie czesania usuwa się martwy włos i zapobiega powstawaniu kołtunów, które najczęściej tworzą się za uszami, pod pachami, w pachwinach i u nasady ogona.
WAŻNE: Zawsze spryskuj sierść wodą lub odżywką przed czesaniem – suchy włos może się elektryzować i łamać. Używaj szczotki pudlówki, grzebienia metalowego o różnych szerokościach zębów oraz ewentualnie filcaka do rozplątywania kołtunów.
Bearded collie przechodzi intensywne linienie raz w roku (trwające ok. 2–4 tygodni) – wtedy warto szczotkować psa częściej, nawet co 2–3 dni. Dodatkowo, między 9. a 18. miesiącem życia młode psy przechodzą zmianę sierści – dorosły włos wypycha szczenięcą sierść, co może skutkować silnym kołtunieniem. W tym czasie czesanie przynajmniej 2 razy w tygodniu jest koniecznością.
Bearded collie nie powinien być strzyżony – jego sierść powinna zachować naturalny wygląd. Strzyżenie jest dopuszczalne jedynie z powodów zdrowotnych lub w sytuacjach awaryjnych (np. silnego sfilcowania). Przygotowując psa do wystawy, nie wolno ingerować w długość ani strukturę sierści.
Beardie nie wymaga częstych kąpieli – wystarczy kąpać go co 2–3 miesiące lub wtedy, gdy się ubrudzi (np. błotem po spacerze). Używaj wyłącznie szamponów dla psów długowłosych oraz lekkich odżywek ułatwiających rozczesywanie. Po kąpieli sierść należy dokładnie wysuszyć suszarką i od razu rozczesać warstwa po warstwie.
Przeglądy pielęgnacyjne
Raz w tygodniu sprawdź:
- uszy – czy nie są zaczerwienione i nie wydzielają zapachu,
- pazury – czy nie wymagają przycięcia,
- oczy – czy nie łzawią i nie gromadzą się zanieczyszczenia,
- opuszki łap – czy nie ma otarć i zbyt długich włosów między palcami.
Jak prawidłowo czesać Bearded Collie?
- Przygotuj psa i akcesoria: Ustaw psa na antypoślizgowej powierzchni. Przygotuj spryskiwacz z wodą lub odżywką, szczotkę pudlówkę, metalowy grzebień i spray antystatyczny.
- Zwilż sierść: Spryskaj delikatnie włos – nie czesz psa „na sucho”, bo sierść może się łamać i puszyć.
- Czesz warstwami: Zacznij od dołu ciała (łapy, brzuch), delikatnie odchylaj pasma i rozczesuj każdą warstwę od skóry do końcówek.
- Usuń kołtuny: Jeśli znajdziesz sfilcowany fragment, rozdziel go palcami i rozczesz filcakiem. Bądź delikatny – unikaj szarpania.
- Na koniec przeczesz całe ciało grzebieniem: Sprawdź, czy szczotka nie napotyka żadnych oporów. Szczególnie sprawdź pachy, ogon, uszy i pachwiny.
Zdrowie bearded collie
Bearded collie to długowieczna rasa psów, która może dożyć nawet do 15 lat. Jak inne psy pasterskie, tak i ta rasa jest bardzo odporna na choroby. Dzięki obfitej szacie psy te są doskonale zabezpieczone przed zimnem. Z drugiej strony w trakcie upałów psy te powinny przebywać w zacienionych miejscach.
Typowe choroby bearded collie
- Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych
- Anomalia oczu collie (CEA)
- Niedoczynność tarczycy
- Niedoczynność kory nadnerczy
- Sezonowe łysienie boków ciała
- Pęcherzyca liściasta
- Onychodystrofia toczniowa
Dobre praktyki w ochronie zdrowia bearded collie
WARTO WIEDZIEĆ: Dobry hodowca wraz ze szczeniakami dostarczy potwierdzenie badań RTG na dysplazje, a także badań genetycznych na obecność genu NHEJ1, który odpowiada za CEA.
Ile kosztuje bearded collie?
Cena bearded collie z legalnej, zarejestrowanej hodowli wynosi zazwyczaj od 5000 do 7000 zł, w zależności od pochodzenia, prestiżu hodowli, osiągnięć rodziców oraz przeznaczenia szczenięcia (do hodowli, wystaw lub jako pies do towarzystwa). Najdroższe są szczenięta z linii wystawowych, po utytułowanych rodzicach, posiadające pełną dokumentację ZKwP (FCI).
Warto pamiętać, że zakup psa to tylko początek wydatków.
Koszty utrzymania – tabelka
Koszt zakupu psa z hodowli to dopiero początek wydatków. Drugim dużym wydatkiem będzie skompletowanie wyprawki dla psa, która powinna być gotowa i czekać na przybycie szczeniaka do nowego domu. Miesięczne koszty utrzymania psa przedstawiliśmy poniżej, są one orientacyjne, ponieważ wszystko zależy od jakości produktów, na które się zdecydujesz.
Czynnik | Orientacyjny koszt miesięczny (PLN) |
Karma | 200 – 400 |
Przysmaki | 100 – 150 |
Opieka weterynaryjna | 100 – 300 (bez nagłych wypadków) |
Ochrona przeciw pasożytom | Od 20 zł – w zależności od preparatu |
Akcesoria (zabawki) | 50 – 100 |
Pielęgnacja (kąpiele, strzyżenie) | Zależnie od rasy, może być niepotrzebna lub do 150 |
Łącznie | 620 – 1120 |
Pamiętaj, że te koszty są orientacyjne i mogą się różnić w zależności od indywidualnych potrzeb psa, jego stanu zdrowia, a także od cen lokalnych. Dodatkowo, w przypadku nagłych wypadków lub chorób, koszty weterynaryjne mogą znacząco wzrosnąć. Warto również uwzględnić koszty związane z szkoleniem, które mogą być istotne zwłaszcza w pierwszych miesiącach życia psa.
Na co zwrócić uwagę przez zakupem bearded collie z hodowli?
Wybór odpowiedniej hodowli bearded collie ma ogromny wpływ na zdrowie, temperament i jakość życia psa przez kolejne kilkanaście lat. Dlatego szczeniaka tej rasy warto kupić wyłącznie z legalnej, profesjonalnej hodowli zrzeszonej w Związku Kynologicznym w Polsce (ZKwP) – jedynej organizacji w kraju uznawanej przez międzynarodową federację FCI.
Zacznij od odwiedzenia strony zkwp.pl, gdzie znajdziesz listę oddziałów regionalnych. Możesz tam poprosić o aktualną listę zarejestrowanych hodowli bearded collie w Twoim województwie. Unikaj tzw. pseudohodowli – oferujących psy bez rodowodu FCI lub z „papierami” innych organizacji, które nie gwarantują odpowiednich standardów.
Przejrzyj stronę internetową wybranej hodowli – sprawdź, jak często pojawiają się mioty, jakie osiągnięcia mają psy hodowlane (m.in. tytuły wystawowe, badania zdrowotne, testy psychiczne). Dobry hodowca dba nie tylko o wygląd, ale przede wszystkim o zdrowie i charakter psów.
Zanim podejmiesz decyzję, umów się na wizytę. Zobacz, w jakich warunkach żyją psy – czy mają kontakt z ludźmi, czy przebywają w czystym, bezpiecznym otoczeniu. Porozmawiaj z hodowcą, zadawaj pytania o rodziców miotu, żywienie, socjalizację szczeniąt, a także zasady przekazania psa do nowego domu.
Profesjonalna hodowla bearded collie to nie tylko rozmnażanie psów – to świadoma praca nad doskonaleniem rasy. Odpowiedzialny hodowca posiada wiedzę z zakresu genetyki, anatomii, behawioryzmu i zdrowia psów. Nie powiela wad genetycznych i nie rozmnaża psów z dyskwalifikującymi cechami, opisanymi w oficjalnym wzorcu rasy.
Warto poszukać opinii wśród właścicieli bearded collie z danej hodowli – np. w grupach tematycznych na Facebooku, forach kynologicznych czy wydarzeniach ZKwP. Ich doświadczenia pomogą Ci ocenić podejście hodowcy i jakość opieki nad psami.
FAQs
Ile żyje bearded collie?
Długość życia bearded collie waha się od 13 do 15 lat.
Czy bearded collie nadaje się dla początkujących?
Tak, jeśli tylko właściciel jest gotów poświęcić czas na pielęgnację i aktywność fizyczną. To rasa wrażliwa i oddana, ale wymagająca zaangażowania.
Czy bearded collie dobrze dogaduje się z dziećmi?
Zdecydowanie tak! To rasa łagodna i energiczna, która zazwyczaj świetnie odnajduje się w rodzinach z dziećmi.
Źródła
M. Ceregrzyn, Psy rasowe, wyd. MI Polska sp. z o.o., Warszawa 2008.
B. Fogle, Wielka encyklopedia Psy, wyd. DK, Warszawa 2008.
J. Monkiewicz, K.Rogowska, J.Wajdzik, Kynologie, wyd UWP, Wrocław 2011.
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
