Koronawirus u psa (CCoV)
Koronawiroza to choroba znana u psów. Szalejąca pandemia COVID-19 spowodowała zwiększenie liczby badań na temat możliwości występowania wariantów ludzkich u zwierząt. Od dawna wiadomo, że dla psów chorobotwórcze są dwa koronawirusy: CCoV – wywołujący zapalenie jelit oraz CRCoV – wywołujący chorobę układu oddechowego.
W niniejszym artykule opracowałem informacje na temat wirusa CCoV (Canine Coronavirus).
W artykule przeczytasz
Jak pies może zarazić się koronawirusem?
Koronawirusem może zarazić się każdy pies, w każdym wieku, bez względu na rasę. Wirus wydalany jest z kałem zarażonego zwierzęcia przez 6-9 dni, a niekiedy dłużej. Wobec tego do zarażenie dochodzi poprzez pośredni albo bezpośredni kontakt zdrowych psów z kałem zarażonych zwierząt.
Czynnikiem ryzyka są przede wszystkim duże skupiska psów, jak: hodowle, hotele, parki, czy wybiegi dla psów. W takich miejscach wirus może krążyć niemal nieprzerwanie.
Objawy koronawirusa u psa
W całej populacji psów dominują zakażenia bezobjawowe albo łagodne. Chorują jednak głównie szczenięta, wśród których, w przeciwieństwie do psów dorosłych, śmiertelność jest na bardzo wysokim poziomie.
Po okresie inkubacji, trwającym do 3 dni, u szczeniąt może pojawić się apatia, brak apetytu, wymioty i biegunka. Kał zarażonych psów ma żółto-zieloną lub pomarańczową barwę oraz zgniły zapach. Czasami występuje również z domieszką krwi. U niektórych psów może dojść do odwodnienia, ale stan nie jest zwykle tak ciężki, jak u osobników z parwowirozą.
Wymioty trwają zwykle 1 dzień, a biegunka kilka dni. Chore psy nie mają gorączki, leukopenii czy też powikłań bakteryjnych.
Wyjątkiem są bardzo młode szczenięta poniżej 56. dnia, obciążone dodatkowo środowiskowo. U nich może dojść do gorączki, utraty apetytu, wymiotów, krwotocznej biegunki, niezborności i drgawek.
Przebieg koronawirozy u psów
Wirus, który dostanie się do organizmu psa drogą pokarmową niemal natychmiast pokonuje barierę kwasu solnego w żołądku i zakaża enterocyty kosmków jelita cienkiego. Upośledzone kosmki tracą zdolność do wchłaniania ze światła jelita, co prowadzi do biegunki.
Chociaż CCoV rozpoczyna się w jelicie cienkim, to może objąć dalsze odcinki przewodu pokarmowego oraz krezkowe węzły chłonne, może też dotyczyć wątroby i śledziony.
Typowy przebieg choroby jest samoograniczający się. Już w ciągu 7 dni od zakażenia dochodzi do regeneracji kosmków i powrotu do zdrowia.
Współzakażenie CCoV i innymi patogenami, takimi jak wirus nosówki, adenowirus psów czy parwowirus psów (CPV), może znacząco nasilić przebieg choroby.
Rozpoznanie
Rozpoznanie koronawirozy jest ogólnie trudne. Chociaż powszechnie stosuje się testy typu nested PCR, które są bardzo czułe, to są one jednocześnie bardzo podatne na błędy i kontaminacje. Dlatego opracowano testy RT-PCR w czasie rzeczywistym (real-time RT-PCR) do wykrywania zarówno CCoV, jak i CRCoV.
Z uwagi na istotne reakcje krzyżowe w testach PCR z innymi pokrewnymi koronawirusami, sekwencjonowanie uważane jest za jedną z najskuteczniejszych metod identyfikacji koronawirusa psów i jego nowych wariantów.
Koronawirus u psa – leczenie
Przebieg leczenia powinien zawsze ustalić lekarz weterynarii diagnozujący zwierzę.
Nie istnieje specyficzne leczenie infekcji wywoływanych przez pantropowy CCoV.
Głównym celem leczenia jest wsparcie organizmu psa w walce z wirusem, poprzez nawadnianie, utrzymanie równowagi elektrolitowej, podawanie leków łagodzących objawy oraz – w razie potrzeby – stosowanie antybiotyków w celu zapobiegania wtórnym zakażeniom bakteryjnym.
Jak chronić psa przed zarażeniem koronawirusem?
Głównym sposobem zabezpieczenia psa przed koronawirusem psów jest szczepienie za pomocą szczepionki zawierającej inaktywowany wirus, dlatego konieczne jest dwukrotne podanie szczepionki na początku, a następnie doszczepianie co rok. Należy jednak podkreślić, że w opracowania naukowych zwraca się uwagę na to, że inaktywowane szczepionki, które są obecnie stosowane przeciwko jelitowej postaci CCoV, okazały się mało skuteczne – wprawdzie wywoływały wysokie poziomy przeciwciał w surowicy, ale nie zapewniały ochrony po eksperymentalnym zakażeniu wirusem jelitowym.
FAQ
Czy pies może zarazić się koronawirusem od człowieka?
Istnieje wiele badań, które dowiodły, że psy mogą zarazić się koronawirusem od człowieka. W regionie, w którym po raz pierwszy wykryto SARS-CoV-2 – w chińskim Wuhan – przeciwciała SARS-CoV-2 zostały wykryte zarówno u psów, jak i u kotów. Badanie prowadzone we Włoszech potwierdziły obecność przeciwciał SARS-CoV-2 u 3,3% przebadanych psów z grupy 314 osobników.
Bibliografia
N. Decaro, C. Buonavoglia, Canine Coronavirus: Not Only an Enteric Pathogen, https://www.vetsmall.theclinics.com/article/S0195-5616%2811%2900137-9/pdf (dostęp: 25.05.2025).
Z. Gliński, A. Żmuda, Koronawirozy psów – aktualne dane, https://magwet.pl/35912,koronawirozy-psow-aktualne-dane?srsltid=AfmBOopZgyIRxVzcPfYUbSNAtKg3Wmr_oCjVbCkeZ-LYXbGqXDt4DIuY (dostęp: 25.05.2025).
A. Wahed, U. Truyen, Canine coronaviruses: emerging and re-emerging pathogens of dogs, https://www.vetmed.uni-leipzig.de/fileadmin/Fakult%C3%A4t_VMF/Institut_Tierhygiene_%C3%96ffentliches_Veterin%C3%A4rwesen/Dokumente/2021-canine_CoV.pdf (dostęp: 25.05.2025).
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
