Chart węgierski
By Elekes Andor – Own work, CC BY 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=145254788
Chart węgierski pochodzi od chartów orientalnych, które dotarły na tereny współczesnych Węgier i Rumunii w X wieku wraz z Madziarami. Były to psy służące u boku szlachty i chłopów – w każdym przypadku pełniły rolę psów do polowań, przede wszystkim na zające. Obecnie są to psy do towarzystwa oraz do udziału wyścigach chartów i coursingu.
W poniższym artykule przygotowałem, na podstawie wzorca rasy oraz literatury przedmiotu, informacje o wyglądzie tych psów, ich charakterze, problemach zdrowotnych oraz wymaganiach żywieniowych i pielęgnacji. Z artykułu dowiesz się również, ile kosztują szczenięta charta węgierskiego oraz jaki jest mniej więcej koszt utrzymania psa tej rasy.
Jeżeli jesteś opiekunem charta węgierskiego, to podziel się swoimi doświadczeniami w komentarzach. Mogą być one pomocne dla innych osób, które planują kupić tego właśnie psa.
Zapraszam do lektury!
W artykule przeczytasz
W skrócie o rasie
Waga | 22-32 kg |
Wysokość w kłębie | 62-70 cm |
Kategoria wielkości | Pies dużej rasy |
Długość życia | 12-14 lat |
Charakter | Czujny, gotowy do obrony, szybki, wytrzymały |
Wygląd według wzorca rasy
Magyar agar jest bardzo podobny do greyhounda – jest silny, ma solidny kościec i muskulaturę. Długość tułowia tego psa jest nieco większa od wysokości w kłębie.
To pies o klinowatej głowie, widzianej zarówno z profilu, jak i z góry, z szeroką podstawą. Czaszka jest umiarkowanie mocna, szeroka, z wyraźnym stopem. Wierzchołek nosa jest duży, dobrze pigmentowany, z szerokimi nozdrzami. Kufa jest mocna, wydłużona, ale niezbyt spiczasta, wargi dobrze przylegające i pigmentowane. Szczęki są silne, z nożycowym zgryzem i kompletnym uzębieniem. Policzki są mocne i umięśnione. Oczy mają średnią wielkość, są ciemne, z żywym i inteligentnym wyrazem. Uszy są duże, grube, osadzone na średniej wysokości, załamane w kształcie pączka róży, przy pobudzeniu stawiane.
Szyja psa jest średniej długości, elegancka, sucha, muskularna, bez fałd. Tułów jest dobrze rozwinięty i umięśniony. Kłąb jest długi i muskularny, grzbiet szeroki, prosty i zwarty. Lędźwie są szerokie, proste i silnie umięśnione, zad szeroki i lekko nachylony. Klatka piersiowa jest głęboka i wysklepiona, żebra dobrze wysklepione sięgają daleko do tyłu, a brzuch jest umiarkowanie podkasany. Ogon jest osadzony na średniej wysokości, gruby, lekko zakręcony, sięgający do stawu skokowego, pokryty drutowatym włosem, w spoczynku opadający pionowo, w akcji uniesiony do wysokości linii grzbietu. Kończyny przednie są mocne, proste i równoległe. Kończyny tylne są dobrze ukątowane, mocno umięśnione, równoległe. Chody są bardzo elastyczne i kryjące wiele ziemi, z równoległym ruchem kończyn.
Skóra charta węgierskiego jest stosunkowo gruba, dobrze przylegająca, bez fałd i podgardla. Włos jest krótki, zwarty, twardy i dobrze przylegający, z możliwością rozwoju gęstego podszerstka zimą. Dopuszczalne są wszystkie maści i kombinacje kolorów typowe dla chartów, z wyjątkiem tych dyskwalifikujących.
By Canarian – Own work, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=107262483
Charakter i zachowanie
Chart węgierski to jeden z tych chartów, które odznaczają się wysoką czujnością oraz dużą gotowością do obrony swojego opiekuna, jak i całej rodziny.
W przeszłości psy tej rasy wykorzystywano przez kłusowników do polowań na zające i króliki. Następnie, po skrzyżowaniu z greyhoundem, wystawiano psy na wyścigach.
Z natury jest to jednak pies nieagresywny, zachowuje się z rezerwą w stosunku do obcych, ale nie jest nieśmiały.
Pies tej rasy będzie spokojny w domu, pod warunkiem że w ciągu dnia zaspokoi się jego potrzebę biegania. Z całą pewnością nie nadaje się dla domatorów, gdyż potrzebuje ciągłej stymulacji fizycznej i umysłowej.
To pies, który może żyć spokojnie w domu z okalającym go dużym zamkniętym terenem.
Chart węgierski w stosunku do obcych ludzi jest obojętny. Bardzo oddany swojemu właścicielowi, któremu może się podporządkować i któremu jest posłuszny. Stale jeszcze pełen pasji łowieckiej pies myśliwski, który nie przepuści żadnej okazji do gonitwy za zwierzyną.
Zalety i wady charta węgierskiego
Zalety
- Wytrzymałość fizyczna – posiada świetną kondycję i jest w stanie pokonywać długie dystanse bez zmęczenia.
- Inteligencja – szybko się uczy i jest w stanie zrozumieć oraz wykonywać różne polecenia.
- Elegancja ruchu – porusza się z gracją, jest wyjątkowo piękny w biegu.
- Oddanie właścicielowi – tworzy silne więzi z rodziną i jest lojalny wobec swoich bliskich.
- Wysoka energia – jest aktywny i uwielbia ruch, będzie doskonałym towarzyszem dla osób lubiących aktywny tryb życia.
Wady
- Wysokie zapotrzebowanie na aktywność – potrzebuje dużo ruchu i regularnych ćwiczeń, co może być trudne do spełnienia dla mniej aktywnych właścicieli.
- Niezależność – potrafi być uparty i niezależny, co może utrudniać trening i współpracę.
- Wrażliwość na zimno – krótka sierść nie zapewnia odpowiedniej ochrony przed niskimi temperaturami, dlatego wymaga dodatkowej opieki zimą.
- Silny instynkt łowiecki – może gonić za małymi zwierzętami, wymaga odpowiedniego zabezpieczenia podczas spacerów.
- Wysokie koszty utrzymania – wymaga specjalistycznej diety i regularnych wizyt u weterynarza, może generować wyższe koszty opieki.
Codzienna opieka
W celu zapewnienia chartowi węgierskiemu zdrowego i długiego życia warto pamiętać o kilku dobrych praktykach w zakresie codziennej opieki nad psem tej rasy.
Żywienie
Uprawiający sport chart węgierski powinien być karmiony wysokoenergetyczną karmą z białkiem pochodzenia zwierzęcego o wysokim poziomie strawności. W przypadku żywienia nie można oszczędzać, ponieważ niedobory pokarmowe z okresu szczenięctwa generują zwykle koszty weterynaryjne w dorosłym życiu psa.
Niezależnie od tego, czy wybierzesz karmę suchą, czy dietę BARF opartą na surowym mięsie, ważne jest, aby dostarczała wszystkich niezbędnych składników odżywczych. Możliwe jest również gotowanie posiłków dla charta samodzielnie, jednak w takim przypadku niezbędna jest konsultacja z dietetykiem dla psów, by mieć pewność, że dieta jest kompletna i zbilansowana.
Należy również dostosować żywienie do wieku psa oraz jego stanu zdrowia, uwzględniając ewentualne problemy zdrowotne. Rekomenduje się karmienie charta 2-3 razy dziennie, przy czym ważne jest, aby zapewnić co najmniej dwugodzinną przerwę przed i po intensywnym wysiłku fizycznym.
Pielęgnacja
Chart węgierski nie jest trudny w pielęgnacji. Psa wystarczy czesać 1-2 razy w tygodniu miękką włosianą szczotką. Szczotkowanie wykonuj zawsze z włosem, a przed pielęgnacją spryskaj sierść psa odżywką antystatyczną w aerozolu.
Kąpiel charta jest wskazana raz na kwartał z użyciem szamponu i odżywki dla psów krótkowłosych. Najlepiej wykonać ją dwukrotnie przy użyciu rozcieńczonego szamponu dla psów, a następnie zastosować odżywkę, którą należy spłukać po kilku minutach. Sierść trzeba odsączyć z wody ręcznikiem lub wysuszyć ciepłym strumieniem powierza z suszarki. Po kąpieli dobrze jest przeczesać psa, aby okrywa ładnie się ułożyła.
Raz w tygodniu powinno się sprawdzać stan oczu, uszu i łap psa. Czyszczenie zębów powinno być realizowane codziennie. Użycie specjalnych preparatów do wody, które pomagają zmniejszyć osadzanie się kamienia nazębnego, znacząco przyczyni się do utrzymania zdrowia jamy ustnej psa.
Zdrowie
Magyar Agar to pies, który może żyć nawet przez 14 lat. To silny i wytrzymały pies, który dobrze znosi wyższe temperatury. Niestety zimy mu nie służą, dlatego w tym czasie na spacery powinien wychodzić w ubranku dla chartów.
Typowe choroby charta węgierskiego
- Brak odniesień w literaturze
Ile kosztuje chart węgierski?
Cena charta hiszpańskiego z hodowli waha się od $700 do $1300. Cena tych psów zależy od renomy hodowli, utytułowanych rodziców oraz starań hodowcy, by szczeniaki były zdrowie i miały zapewnione najlepsze warunki do dorastania. W Polsce chart węgierski jest trudny do kupienia.
Koszty utrzymania – tabelka
Koszt zakupu psa z hodowli to dopiero początek wydatków. Drugim dużym wydatkiem będzie skompletowanie wyprawki dla psa, która powinna być gotowa i czekać na przybycie szczeniaka do nowego domu. Miesięczne koszty utrzymania psa przedstawiliśmy poniżej, są one orientacyjne, ponieważ wszystko zależy od jakości produktów, na które się zdecydujesz.
Czynnik | Orientacyjny koszt miesięczny (PLN) |
Karma | 200 – 400 |
Przysmaki | 100 – 150 |
Opieka weterynaryjna | 100 – 300 (bez nagłych wypadków) |
Ochrona przeciw pasożytom | Od 20 zł – w zależności od preparatu |
Akcesoria (zabawki) | 50 – 100 |
Pielęgnacja (kąpiele, strzyżenie) | Zależnie od rasy, może być niepotrzebna lub do 150 |
Łącznie | 620 – 1120 |
Pamiętaj, że te koszty są orientacyjne i mogą się różnić w zależności od indywidualnych potrzeb psa, jego stanu zdrowia, a także od cen lokalnych. Dodatkowo, w przypadku nagłych wypadków lub chorób, koszty weterynaryjne mogą znacząco wzrosnąć. Warto również uwzględnić koszty związane z szkoleniem, które mogą być istotne zwłaszcza w pierwszych miesiącach życia psa.
Jak wybrać hodowlę?
Chcąc wybrać najlepszą hodowlę charta węgierskiego zacznij od Związku Kynologicznego w Polsce. Na stronie zkwp.pl, znajdziesz adresy regionalnych oddziałów. We właściwym dla Twojego miejsca zamieszkania możesz poprosić o listę zarejestrowanych hodowli wybranej rasy psów.
Przed podjęciem decyzji o wyborze hodowli, zapoznaj się z informacjami zawartymi na jej stronie internetowej. Zwróć uwagę na osiągnięcia suki hodowlanej i reproduktora, a także na częstotliwość pojawiania się kolejnych miotów. Nie zapomnij poszukać opinii innych miłośników rasy, które pomogą Ci ocenić wybraną hodowlę.
Ważne jest, abyś odwiedził hodowlę osobiście, aby zobaczyć, jak żyją psy i jakie warunki im się oferuje. Bądź gotowy na pytania od hodowcy, który chce upewnić się, że jego szczenięta trafią w dobre ręce. Przygotuj również własne pytania.
Pamiętaj, że celem hodowli przede wszystkim doskonalenie rasy w oparciu i szeroką wiedzę z zakresu anatomii, fizjologii, etiologii, zoohigieny, biochemii, a nawet biofizyki. W profesjonalnych hodowlach najważniejsze jest zdrowie kolejnych pokoleń psów.
Jeśli jesteś nowy w temacie, szukaj wsparcia wśród członków ZKwP i doświadczonych hodowców. Wybierając hodowlę, zwróć uwagę na całe środowisko, w jakim psy się wychowują, co wpłynie na wiele lat życia Twojego nowego czworonożnego przyjaciela. Zapoznaj się również z wadami eliminującym szczenięta z dalszej hodowli, które są opisane we wzorcu rasy i upewnij się, że wybrany przez Ciebie szczeniak jest od nich wolny.
Źródła
J. Cunliffe, M. Redlicki (przekład), Rasy psów – kompendium, Wyd. Parragon, 2007.
E.M. Kramer, 250 ras psów, pochodzenie, charakter, utrzymanie, O.W. Multico, Warszawa 2008.
https://fci.be/en/nomenclature/HUNGARIAN-GREYHOUND-240.html
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
