Chart polski
By Pleple2000 – Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1248723
Niektóre źródła podają, że charty w typie charta polskiego żyły już za czasów Galla Anonima. Pierwsze zapiski o psach w tym typie pochodzą z XIII wieku, ale dopiero w 1600 roku sporządzony jego pierwszy dokładny opis. Z całą pewnością nie jest to rasa, która pochodzi z krzyżówek charta rosyjskiego i greyhounda – jak chciałby tego rosyjski autor Sabaniejew. Wręcz przeciwnie, to borzoje mogą mieć domieszkę krwi chartów polskich. Za sprawą polskich pasjonatów odrestaurowaną tę rasę, a w 1981 roku została ona uznana przez ZKwP.
W poniższym artykule przygotowałem, na podstawie wzorca rasy oraz literatury przedmiotu, informacje o wyglądzie tych psów, ich charakterze, problemach zdrowotnych oraz wymaganiach żywieniowych i pielęgnacji. Z artykułu dowiesz się również ile kosztują szczenięta charta polskiego oraz jaki jest mniej więcej koszt utrzymania psa tej rasy.
Jeżeli jesteś opiekunem charta polskiego, to podziel się swoimi doświadczeniami w komentarzach. Mogą być one pomocne dla innych osób, które planują kupić tego właśnie psa.
Zapraszam do lektury!
W artykule przeczytasz
W skrócie o rasie
Waga | ok. 40 kg |
Wysokość w kłębie | 68-80 cm |
Kategoria wielkości | Pies dużej rasy |
Długość życia | 13-15 lat |
Charakter | Odważny, pewny siebie, powściągliwy, szybki i zręczny w pościgu |
Wygląd według wzorca rasy
Chart polski to silny i muskularny pies, największy wśród wszystkich chartów krótkowłosych, o kwadratowej sylwetce.
Głowa psa jest mocna, sucha i długa. Kufa jest mocna, lekko zwężająca się ku nosowi, często dłuższa od czaszki, sprawiająca wrażenie tępo zakończonej. Trufla nosa powinna być czarna lub ciemna, duża, wystająca poza wargi. Oczy mają kształt migdałowy, są wyraziste, ustawione lekko ukośnie i mogą mieć kolor od ciemnobrązowego do bursztynowego, preferowane są jednak ciemne. Uszy są średniej wielkości, osadzone na wysokości oczu, mogą być załamane ku tyłowi lub postawione dachowo.
Szyja psa jest długa, mocna i muskularna, łagodnie wzniesiona od linii kłębu. Tułów ma prostą linię górną w części piersiowej i lekko wysklepioną w części lędźwiowej, szczególnie u suk. Klatka piersiowa jest bardzo pojemna i głęboka, a brzuch podkasany. Lędźwie są szerokie i muskularne, a zad łagodnie spadzisty, długi i szeroki. Ogon jest długi, mocny u nasady, w spoczynku nisko noszony, z końcem zakręconym sierpowato ku górze lub tworzącym pierścień. Kończyny przednie są długie, suche, dobrze umięśnione, z lekko ukośnie ustawionymi śródręczami i owalnymi łapami. Kończyny tylne są długie, dobrze umięśnione i dość dobrze kątowane, z mocnymi stawami skokowymi i owalnymi łapami. Chody chartów polskich są płynne i sprężyste, z długim, swobodnym wykrokiem.
Skóra psa jest elastyczna i dobrze przylegająca. Włos jest sprężysty i twardy, różnej długości na tułowiu, z dłuższymi włosami na tylnej stronie ud i spodniej stronie ogona. Umaszczenie może być dowolne, z czarnymi lub ciemnymi brzegami powiek i wierzchołkiem nosa, odpowiednio beżowym lub błękitnym przy rozjaśnionych maściach.
By I, Lilly M, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=2351859
Charakter i zachowanie
Chart polski to prawdziwy syn stepu – w codziennych życiu to pies bardzo opanowany, spokojny, powściągliwy i ufny. W akcji staje się maszyną do polowania na lisy, wilki, sarny i zające – w takich scenach był wielokrotnie przedstawiany np. u Kossaka.
Co ciekawe nawet w Polsce charty polskie nie są licznie hodowane. To rasa, która wymaga doświadczonego opiekuna. W niektórych książkach autorzy podają, że psy te w Polsce trzymane są w zasadzie przez ”fanatyków rasy”.
Chart polski, świadomy swojego szlachetnego rodowodu jest psem jednego opiekuna, którego uzna za przewodnika. Co warto podkreślić – innych domowników łaskawie toleruje.
Jest to pies o silnym usposobieniu, który na każdym kroku będzie podkreślał swoją wyższość nad innymi rasami psów, dlatego może wchodzi z nimi w konflikty.
Pies tej rasy może mieć trudność z tolerowaniem innych zwierząt domowych, dlatego wymaga odpowiedniej socjalizacji już od szczenięcia, a następnie treningu posłuszeństwa.
By pies zachowywał się w domu spokojnie każdego dnia potrzebuje kilku godzin spacerów, w tym przynajmniej jednego spaceru, na którym będzie mógł się wybiegać na otwartej ale zabezpieczonej dużej przestrzeni.
To rasa, która doskonale nadaje się do wyścigów torowych oraz coursingu.
Chart polski to pewny siebie, odporny, wytrzymały pies, czujny, ale nieagresywny. Bardzo przywiązany do właściciela, któremu może się podporządkować. Do obcych odnosi się obojętnie aż po rezerwę. Wobec obcych psów bardzo pewny siebie. Pełen pasji łowieckiej pies myśliwski.
Zalety i wady charta polskiego
Zalety
- Szybki i zwinny – posiada imponującą prędkość i zwinność, będzie doskonałym towarzyszem do biegania i aktywnych zabaw.
- Wytrzymały – jest znany z dużej wytrzymałości fizycznej, dzięki czemu dobrze radzi sobie podczas długich spacerów i intensywnych treningów.
- Lojalny – ma naturalną skłonność do silnego przywiązania do opiekuna.
- Inteligentny – szybko się uczy i dobrze reaguje na szkolenie, co ułatwia jego wychowanie i codzienne funkcjonowanie.
Wady
- Potrzebuje dużo ruchu – wymaga codziennych, długich spacerów i aktywności, dlatego może być wyzwaniem dla osób prowadzących mniej aktywny tryb życia.
- Trudny do szkolenia – jego niezależna natura może sprawiać trudności w szkoleniu, zwłaszcza dla niedoświadczonych właścicieli.
- Silny instynkt łowiecki – ma naturalną skłonność do pogoni za małymi zwierzętami, co może stwarzać problemy podczas spacerów.
- Wymaga przestrzeni – potrzebuje dużej przestrzeni do biegania i zabawy.
- Podatny na urazy – ze względu na swoją budowę ciała jest bardziej narażony na kontuzje, zwłaszcza podczas intensywnych aktywności.
Codzienna opieka
W celu zapewnienia chartowi polskiemu zdrowego i długiego życia warto pamiętać o kilku dobrych praktykach w zakresie codziennej opieki nad psem tej rasy.
Żywienie
Uprawiający sport chart polski powinien być karmiony wysokoenergetyczną karmą z białkiem pochodzenia zwierzęcego o wysokim poziomie strawności. W przypadku żywienia nie można oszczędzać, ponieważ niedobory pokarmowe z okresu szczenięctwa generują zwykle koszty weterynaryjne w dorosłym życiu psa.
Niezależnie od tego, czy wybierzesz karmę suchą czy dietę BARF opartą na surowym mięsie, ważne jest, aby dostarczała wszystkich niezbędnych składników odżywczych. Możliwe jest również gotowanie posiłków dla charta samodzielnie, jednak w takim przypadku niezbędna jest konsultacja z dietetykiem dla psów, by mieć pewność, że dieta jest kompletna i zbilansowana.
Należy również dostosować żywienie do wieku psa oraz jego stanu zdrowia, uwzględniając ewentualne problemy zdrowotne. Rekomenduje się karmienie charta 2-3 razy dziennie, przy czym ważne jest, aby zapewnić co najmniej dwugodzinną przerwę przed i po intensywnym wysiłku fizycznym.
Pielęgnacja
Chart polski nie wymaga zbyt intensywnej pielęgnacji. Psa wystarczy szczotkować 1-2 razy w tygodniu miękką włosianą szczotką. Szczotkowanie wykonuj zawsze z włosem, a przed pielęgnacją spryskaj sierść psa odżywką antystatyczną w aerozolu.
Kąpiel charta jest wskazana raz na kwartał z użyciem szamponu i odżywki dla psów krótkowłosych. Najlepiej wykonać ją dwukrotnie przy użyciu rozcieńczonego szamponu dla psów, a następnie zastosować odżywkę, którą należy spłukać po kilku minutach. Sierść trzeba odsączyć z wody ręcznikiem lub wysuszyć ciepłym strumieniem powierza z suszarki. Po kąpieli dobrze jest przeczesać psa, aby okrywa ładnie się ułożyła.
Raz w tygodniu powinno się sprawdzać stan oczu, uszu i łap psa. Czyszczenie zębów powinno być realizowane codziennie. Użycie specjalnych preparatów do wody, które pomagają zmniejszyć osadzanie się kamienia nazębnego, znacząco przyczyni się do utrzymania zdrowia jamy ustnej psa.
Zdrowie
Chart polski to rasa długowieczna, której przedstawiciele żyją nawet przez 15 lat. U chartów polskich nie stwierdzono żadnych typowych chorób genetycznych. Pies dobrze znosi zimno, podczas aktywności fizycznej, jednak w spoczynku wymaga życia w ciepłym miejscu, ponieważ szybko się wychładza przez silnie unaczynioną skórę z cienką warstwo tłuszczu.
Typowe choroby chartów polskich
- Brak typowych chorób genetycznych stwierdzonych dla rasy
Ile kosztuje chart polski?
Cena charta polskiego z hodowli waha się od 3000 do 5000 zł. Cena tych psów zależy od renomy hodowli, utytułowanych rodziców oraz starań hodowcy, by szczeniaki były zdrowie i miały zapewnione najlepsze warunki do dorastania.
By Przykuta – Przykuta, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=7902460
Koszty utrzymania – tabelka
Koszt zakupu psa z hodowli to dopiero początek wydatków. Drugim dużym wydatkiem będzie skompletowanie wyprawki dla psa, która powinna być gotowa i czekać na przybycie szczeniaka do nowego domu. Miesięczne koszty utrzymania psa przedstawiliśmy poniżej, są one orientacyjne, ponieważ wszystko zależy od jakości produktów, na które się zdecydujesz.
Czynnik | Orientacyjny koszt miesięczny (PLN) |
Karma | 200 – 400 |
Przysmaki | 100 – 150 |
Opieka weterynaryjna | 100 – 300 (bez nagłych wypadków) |
Ochrona przeciw pasożytom | Od 20 zł – w zależności od preparatu |
Akcesoria (zabawki) | 50 – 100 |
Pielęgnacja (kąpiele, strzyżenie) | Zależnie od rasy, może być niepotrzebna lub do 150 |
Łącznie | 620 – 1120 |
Pamiętaj, że te koszty są orientacyjne i mogą się różnić w zależności od indywidualnych potrzeb psa, jego stanu zdrowia, a także od cen lokalnych. Dodatkowo, w przypadku nagłych wypadków lub chorób, koszty weterynaryjne mogą znacząco wzrosnąć. Warto również uwzględnić koszty związane z szkoleniem, które mogą być istotne zwłaszcza w pierwszych miesiącach życia psa.
Jak wybrać hodowlę?
Chcąc wybrać najlepszą hodowlę charta polskiego zacznij od Związku Kynologicznego w Polsce. Na stronie zkwp.pl, znajdziesz adresy regionalnych oddziałów. We właściwym dla Twojego miejsca zamieszkania możesz poprosić o listę zarejestrowanych hodowli wybranej rasy psów.
Przed podjęciem decyzji o wyborze hodowli, zapoznaj się z informacjami zawartymi na jej stronie internetowej. Zwróć uwagę na osiągnięcia suki hodowlanej i reproduktora, a także na częstotliwość pojawiania się kolejnych miotów. Nie zapomnij poszukać opinii innych miłośników rasy, które pomogą Ci ocenić wybraną hodowlę.
Ważne jest, abyś odwiedził hodowlę osobiście, aby zobaczyć, jak żyją psy i jakie warunki im się oferuje. Bądź gotowy na pytania od hodowcy, który chce upewnić się, że jego szczenięta trafią w dobre ręce. Przygotuj również własne pytania.
Pamiętaj, że celem hodowli przede wszystkim doskonalenie rasy w oparciu i szeroką wiedzę z zakresu anatomii, fizjologii, etiologii, zoohigieny, biochemii, a nawet biofizyki. W profesjonalnych hodowlach najważniejsze jest zdrowie kolejnych pokoleń psów.
Jeśli jesteś nowy w temacie, szukaj wsparcia wśród członków ZKwP i doświadczonych hodowców. Wybierając hodowlę, zwróć uwagę na całe środowisko, w jakim psy się wychowują, co wpłynie na wiele lat życia Twojego nowego czworonożnego przyjaciela. Zapoznaj się również z wadami eliminującym szczenięta z dalszej hodowli, które są opisane we wzorcu rasy i upewnij się, że wybrany przez Ciebie szczeniak jest od nich wolny.
Źródła
M. Ceregrzyn (red.), Psy rasowe. Kompendium lekarza weterynarii i hodowcy, wyd. MI Polska, Warszawa 2008.
E.M. Kramer, 250 ras psów, pochodzenie, charakter, utrzymanie, O.W. Multico, Warszawa 2008.
J. Monkiewicz, K. Rogowska, J. Wajdzik, Kynologia. Wiedza o psie, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Wrocław 2011.
www.fci.be/en/nomenclature/POLISH-GREYHOUND-333.html
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
