Sarplaninac
Pies z Szar Płaniny to rasa południowo-wschodniej Jugosławii. Psy tej rasy występują w pasmie gór Szar Płanina po dziś dzień, gdzie sarplaninaki spełniają się jako psy pasterskie, chroniące stada przed drapieżnikami.
W dzisiejszym artykule przygotowałem, na podstawie wzorca rasy oraz literatury przedmiotu, informacje o wyglądzie tych psów, ich charakterze, problemach zdrowotnych oraz wymaganiach żywieniowych i pielęgnacji. Z artykułu dowiesz się również ile kosztują szczenięta sarplaninaca oraz jaki jest mniej więcej koszt utrzymania psa tej rasy.
Jeżeli jesteś opiekunem psa tej rasy, to podziel się swoimi doświadczeniami w komentarzach. Mogą być one pomocne dla innych osób, które planują kupić tego psa.
Zapraszam do lektury!
W artykule przeczytasz
W skrócie o rasie
Waga | 30-45 kg |
Wysokość w kłębie | 54-62 cm |
Kategoria wielkości | Pies dużej rasy |
Długość życia | 11-13 lat |
Charakter | Krzepki, pewny siebie, oddany opiekunowi |
Wygląd według wzorca rasy
Sarplaninac to pies o mocnych kościach, który odznacza się mocną konstytucją. Tułów psa jest nieco dłuższy od wysokości w kłębie.
Pies tej rasy charakteryzuje się proporcjonalną głową do tułowia, o długości około 25 cm, co stanowi mniej więcej 40% wysokości w kłębie. Czaszka jest nieco dłuższa od kufy, wypukła w profilu z prostym grzbietem nosa. Nos duży i czarny, wargi umiarkowanie grube, przylegające, a uzębienie nożycowe i kompletne. Oczy w kształcie migdała, ciemnobrązowe lub jasnobrązowe, przeszywające spojrzenie, bez widocznej obawy. Uszy osadzone na linii czubka nosa do wewnętrznego kąta oka, w kształcie litery V, wiszące i przylegające do policzków.
Szyja psa jest średniej długości, gruba, dobrze umięśniona, z gęstą i długą sierścią tworzącą kryzę. Tułów psa dłuższy niż jego wysokość w kłębie, z poziomą lub lekko opadającą linią grzbietu. Klatka piersiowa głęboka, z lekko wysklepionymi żebrami, przedpiersie szerokie i umięśnione. Brzuch podciągnięty, słabizna krótka i wyraźnie zaznaczona. Ogon długi, noszony szablasto, gruby u nasady i zwężający się ku końcowi. Kończyny przednie proste i proporcjonalne, z mocnym kośćcem i umięśnieniem, natomiast tylne równo ustawione, dobrze kątowane, z mocnymi, szerokimi kolanami.
Sierść na głowie, uszach i przedniej stronie nóg jest krótka, a na szyi, zadzie, udach i ogonie długa i twarda. Maść jednobarwna, różne kolory od białego do ciemnobrunatnego, preferowany żelazisto szary do ciemno szarego. Białe plamy na piersi i palcach są dopuszczalne, ale niepożądane.
Charakter i zachowanie
Owczarek z saplaniny to starodawana rasa psów górskich do pilnowania stad przed drapieżnikami. Psy w tym typie musiały charakteryzować się wysoką inteligencją, samodzielnością, nieprzeciętną siłą i odwagą. Taki właśnie jest sarplaninac.
To pies oddany swojemu opiekunowi, przywiązujący się do rodziny, nad którą roztacza aurę bezpieczeństwa. To pies, który może pracować jako stróż posesji, jednak nie powinien żyć całorocznie w kojcu zewnętrznym, gdyż potrzebuje ciągłego kontaktu z rodziną.
To rasa, która dobrze znosi samotność, jest mało szczekliwa, nie ma skłonności do ucieczek czy niszczenia otoczenia. Z drugiej strony jest to pies bardzo samodzielny, nieco uparty, gotowy do podejmowania własnych decyzji.
Jako pies pasterski będzie roztaczał opiekę nad innymi zwierzętami domowymi. Nie jest to jednak dobry wybór na pierwszego psa u boku niedoświadczonego opiekuna.
Zalety i wady sarplaninaca
Zalety
- Oddanie właścicielowi – ten typ psa jest znany z głębokiej więzi, jaką tworzy ze swoim właścicielem i rodziną. Jest gotów, by bronić swoich bliskich w każdej sytuacji.
- Urodzony stróż – posiada naturalne predyspozycje do stróżowania i ochrony. Jest czujny i zawsze gotowy do działania.
- Niezależny – jest to pies, który wykazuje dużą samodzielność w działaniu, co może być postrzegane jako atut w sytuacjach wymagających samodzielnych decyzji, na przykład podczas pilnowania terenu.
- Odporny na trudne warunki atmosferyczne – dzięki gęstej i odpornej na warunki pogodowe sierści jest w stanie wytrzymać niskie temperatury.
- Umiarkowany temperament – chociaż jest silny i niezależny, to potrafi wykazywać spokój i równowagę, szczególnie w dobrze znanych i bezpiecznych dla niego środowiskach.
Wady
- Potrzebuje przestrzeni – najlepiej czuje się mając dużo przestrzeni do biegania i eksploracji.
- Skłonność do dominacji – może próbować dominować w domu, co wymaga konsekwentnego i doświadczonego podejścia w wychowaniu, by zapewnić odpowiednią socjalizację i posłuszeństwo.
- Wysokie wymagania dotyczące aktywności fizycznej – wymaga regularnych, intensywnych ćwiczeń, aby zachować zdrowie fizyczne i psychiczne.
- Agresja terytorialna – może wykazywać agresywne zachowania wobec obcych ludzi i zwierząt, jeśli poczuje zagrożenie dla swojego terytorium.
Codzienna opieka
W celu zapewnienia sarplaninacowi zdrowego i długiego życia warto pamiętać o kilku dobrych praktykach w zakresie codziennej opieki nad psem tej rasy.
Żywienie
Tak duży pies, jak sarplaninac może być z powodzeniem karmiony dietą BARF bądź samodzielnie gotowanymi posiłkami. Sucha karma – jakości premium – też będzie dobrym wyborem, jednak z całą pewnością będzie to duży miesięczny wydatek. Pamiętaj, by nie przekarmiać szczeniaka, gdyż zbyt szybki wzrost może doprowadzić do chorób układu szkieletowego.
Pies tej rasy powinien być karmiony 3 razy dzienne o stałych porach. Pamiętaj o 2-godzinnym odstępie przed i po aktywnym spacerze, by nie doprowadzić do rozszerzenia i/lub skrętu żołądka.
Karma powinna być dostosowana do etapów życia psa, poziomu jego aktywności oraz ewentualnych problemów zdrowotnych.
Pielęgnacja
Pielęgnacja psów pasterskich nie musi być trudna. Jeżeli będzie wykonywana regularnie, to pies nie będzie miał problemów z filcowaniem sierści. By tak się nie stało szczotkuj psa raz w tygodniu za pomocą twardej włosianej szczotki o długiej szczecinie. Podczas pielęgnacji psa, który ma już sierść dorosłego osobnika, używaj drucianej szczotki, która skutecznie rozdziela podszerstek. Przed przystąpieniem do czesania, zawsze spryskaj sierść odżywką antystatyczną, aby uniknąć elektryzowania i łamania włosów. W okresach linienia, które zazwyczaj trwają do trzech tygodni, codzienne szczotkowanie jest bezwzględnie konieczne.
Kąpiele sarplaninaca wykonuje się rzadko. Do kąpieli używaj szamponu i odżywki dla psów. Najlepiej wykonać ją dwukrotnie przy użyciu rozcieńczonego szamponu, a następnie zastosować odżywkę, którą należy spłukać po kilku minutach. Sierść trzeba odsączyć z wody ręcznikiem lub wysuszyć ciepłym strumieniem powietrza z suszarki. Po kąpieli dobrze jest przeczesać psa, aby okrywa ładnie się ułożyła.
Raz w tygodniu warto sprawdzić stan oczu, uszu i łap psa. Czyszczenie zębów powinno być realizowane przynajmniej 3 razy w tygodniu. Użycie specjalnych preparatów do wody, które pomagają zmniejszyć osadzanie się kamienia nazębnego, znacząco przyczyni się do utrzymania zdrowia jamy ustnej psa. Pies na diecie BARF czyści zęby samodzielnie, mając kontakt z kośćmi i mięsem, w takim przypadku wystarczy kontrolować, czy na zębach nie zbiera się płytka nazębna.
Zdrowie
Sarplaninac to bardo zdrowa rasa psów, której przedstawiciele mogą żyć nawet przez 14 lat. Jest to pies stworzony do radzenia sobie w trudnych warunkach atmosferycznych, zarówno zimą, jak i latem.
Typowe choroby sarplaninaca
- Dysplazja stawów biodrowych
- Zwichnięcie rzepki
- Rozszerzenie i skręt żołądka
Ile kosztuje sarplaninac?
Cena sarplaninaca z hodowli waha się od 3500 do 4500 zł. Cena tych psów zależy od renomy hodowli, utytułowanych rodziców oraz starań hodowcy, by szczeniaki były zdrowie i miały zapewnione najlepsze warunki do dorastania.
Koszty utrzymania – tabelka
Koszt zakupu psa z hodowli to dopiero początek wydatków. Drugim dużym wydatkiem będzie skompletowanie wyprawki dla psa, która powinna być gotowa i czekać na przybycie szczeniaka do nowego domu. Miesięczne koszty utrzymania psa przedstawiliśmy poniżej, są one orientacyjne, ponieważ wszystko zależy od jakości produktów, na które się zdecydujesz.
Czynnik | Orientacyjny koszt miesięczny (PLN) |
Karma | 200 – 400 |
Przysmaki | 100 – 150 |
Opieka weterynaryjna | 100 – 300 (bez nagłych wypadków) |
Ochrona przeciw pasożytom | Od 20 zł – w zależności od preparatu |
Akcesoria (zabawki) | 50 – 100 |
Pielęgnacja (kąpiele, strzyżenie) | Zależnie od rasy, może być niepotrzebna lub do 150 |
Łącznie | 620 – 1120 |
Pamiętaj, że te koszty są orientacyjne i mogą się różnić w zależności od indywidualnych potrzeb psa, jego stanu zdrowia, a także od cen lokalnych. Dodatkowo, w przypadku nagłych wypadków lub chorób, koszty weterynaryjne mogą znacząco wzrosnąć. Warto również uwzględnić koszty związane z szkoleniem, które mogą być istotne zwłaszcza w pierwszych miesiącach życia psa.
Jak wybrać hodowlę?
Chcąc wybrać najlepszą hodowlę sarplaninaca, zacznij od Związku Kynologicznego w Polsce. Na stronie zkwp.pl, znajdziesz adresy regionalnych oddziałów. We właściwym dla Twojego miejsca zamieszkania możesz poprosić o listę zarejestrowanych hodowli wybranej rasy psów.
Przed podjęciem decyzji o wyborze hodowli, zapoznaj się z informacjami zawartymi na jej stronie internetowej. Zwróć uwagę na osiągnięcia suki hodowlanej i reproduktora, a także na częstotliwość pojawiania się kolejnych miotów. Nie zapomnij poszukać opinii innych miłośników rasy, które pomogą Ci ocenić wybraną hodowlę.
Ważne jest, abyś odwiedził hodowlę osobiście, aby zobaczyć, jak żyją psy i jakie warunki im się oferuje. Bądź gotowy na pytania od hodowcy, który chce upewnić się, że jego szczenięta trafią w dobre ręce. Przygotuj również własne pytania.
Pamiętaj, że celem hodowli przede wszystkim doskonalenie rasy w oparciu i szeroką wiedzę z zakresu anatomii, fizjologii, etiologii, zoohigieny, biochemii, a nawet biofizyki. W profesjonalnych hodowlach najważniejsze jest zdrowie kolejnych pokoleń psów.
Jeśli jesteś nowy w temacie, szukaj wsparcia wśród członków ZKwP i doświadczonych hodowców. Wybierając hodowlę, zwróć uwagę na całe środowisko, w jakim psy się wychowują, co wpłynie na wiele lat życia Twojego nowego czworonożnego przyjaciela. Zapoznaj się również z wadami eliminującym szczenięta z dalszej hodowli, które są opisane we wzorcu rasy i upewnij się, że wybrany przez Ciebie szczeniak jest od nich wolny.
Źródła
J. Cunliffe, M. Redlicki (przekład), Rasy psów – kompendium, Wyd. Parragon, 2007.
www.zkwp.pl/wzorce/41.pdf
www.fci.be/en/nomenclature/YUGOSLAVIAN-SHEPHERD-DOG-SHARPLANINA-41.html
dr Mateusz Karatysz
Opiekun buldożki Daisy, borykającej się od wielu lat z problemami zdrowotnymi. Dziennikarz, autor artykułów popularyzujących świadomą opiekę nad psami. Twórca serwisu www.epieski.pl, na którym pisze artykuły na temat zdrowia psów, żywienia, a także ras psów.
